5042 sayılı YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN
Kanun · Resmî Gazete 15 Ocak 2004, sayı 25347
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
BİRİNCİ BÖLÜM – Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Madde 1 – Amaç ve kapsam
Bu Kanun, bitki çeşitlerinin geliştirilmesinin özendirilmesi ile yeni çeşitlerin ve ıslahçı haklarının korunmasını amaçlamaktadır. Düzenlemenin kapsamı tüm bitki türlerini içermektedir.
İKİNCİ BÖLÜM – Koruma Şartları ve Korumadan
Madde 3 – Genel şartlar
Yeni, farklı, yeknesak ve durulmuş olduğu belirlenen bitki çeşitleri, Kanunda belirtilen diğer şartların da karşılanması durumunda ıslahçı hakkı verilerek korunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Koruma Süresi
Madde 10 – Koruma süresi
Islahçı haklarının koruma sürelerini düzenleyen maddedir. Tescilin ardından başlayan koruma süreleri bitki türüne göre değişiklik gösterir ve sürenin bitişi takvim yılı sonuna göre hesaplanır.
BİRİNCİ BÖLÜM – Hak Sahipliği ve Hak Sahibinin Yetkileri
Madde 11 – Hak sahipliği
Bitki çeşitlerine ait ıslahçı hakkı, ıslahçıya ve onun yasal haleflerine aittir. Birden fazla ıslahçı olduğunda, farklı bir anlaşma yoksa haklar ortaklaşa kullanılır ancak belli işlemler bireysel olarak…
İKİNCİ BÖLÜM – Yetkinin Sınırlandırıldığı Haller
Madde 16 – Genel sınırlandırma halleri
Bu madde, bitki çeşidi hak sahibinin yetkilerinin geçerli olmadığı istisnai durumları düzenlemektedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Zorunlu Lisans ve Islahçı Hakkının Tüketilmesi
Madde 18 – Zorunlu lisans
Bitki çeşitlerinin tescilinden üç yıl sonra, kamu yararının olduğu hallerde Cumhurbaşkanı kararıyla zorunlu lisans verilebilir. Kamu yararı; millî savunma, halk sağlığı veya ekonomik ve teknolojik gelişimdeki ciddi…
BİRİNCİ BÖLÜM – Başvuru Şartları ve Başvuruya İtiraz
Madde 32 – Başvuru mercii
Yeni bitki çeşitlerine yönelik koruma haklarından yararlanmak isteyen çeşit sahibinin, ilgili Bakanlığa yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
İKİNCİ BÖLÜM – Teknik İnceleme, Tescil, İlân ve Tescile İtiraz
Madde 39 – Çeşidin teknik bakımdan incelenmesi
Bitki çeşidinin botanik sınıfının teyidi ile farklı, yeknesak ve durulmuş olduğunun tespiti için gerçekleştirilen teknik inceleme süreçlerini düzenler. İnceleme Bakanlık gözetiminde yapılır ve belirli şartlarla yurt…
DÖRDÜNCÜ KISIM – Tescil Sonrası Hak Sahibinin Yükümlülüğü, Bakanlıkça Yapılan Denetim ve
Madde 47
Hak sahibi, koruma süresi boyunca bitki çeşidinin genetik yapısını korumaktan sorumludur. Bakanlık bu durumu denetleyebilir ve hak sahibinden gerekli bilgi, belge veya materyalleri talep edebilir. Genetik yapının…
BİRİNCİ BÖLÜM – Devir, İntikal, Rehin ve Haciz
Madde 49 – Devir, intikal, rehin ve haciz
Yeni bitki çeşitlerine yönelik başvuru veya tescilden doğan hakların başka kişilere devredilmesi, miras yoluyla geçmesi, rehnedilmesi veya haczedilmesi mümkündür. Bu işlemlerin belli şartlarla sicile kaydedilmesi,…
İKİNCİ BÖLÜM – Sözleşmeye Dayalı Lisans
Madde 50 – Sözleşmeye dayalı lisans
Yeni bitki çeşitlerine ait hakların Türkiye sınırları içinde lisans sözleşmeleriyle kullanımının nasıl düzenleneceğini belirler. Bu kapsamda lisansların türleri, sözleşme şartları, kayıt işlemleri ve hak ihlallerine…
BİRİNCİ BÖLÜM – Hükümsüzlük
Madde 52 – Hükümsüzlük halleri
Belirli şartların varlığı halinde, mahkeme kararıyla ıslahçı hakkı hükümsüz sayılır. Bu durumlar çeşidin gerekli kriterlere uymaması veya tescilin yetkisiz kişi adına yapılmış olmasıyla ilgilidir.
İKİNCİ BÖLÜM – Hakkın Kendiliğinden Sona Ermesi
Madde 55 – Hakkın kendiliğinden sona ermesi
Islahçı haklarının hangi durumlarda kendiliğinden sona ereceğini, haktan vazgeçme şartlarını ve ödenmeyen yıllık ücretler nedeniyle sona eren hakların geri kazanılma sürecini belirler. Hakkın sona ermesiyle birlikte…
İKİNCİ BÖLÜM – Hukuk Davaları
Madde 58 – Tazminat
Korunan bitki çeşitlerini izin almadan üreten, satan, ticari amaçla elinde bulunduran veya kullananların ortaya çıkan zararı karşılaması gerekir. Belirli şartlar altında, çeşidi kullanan kişilerin de tazminat ödeme…
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Cezalar ve Usul Hükümleri
Madde 66 – İhlâl sayılan haller ve yaptırımlar
Bu madde, yeni bitki çeşitlerine ait ıslahçı haklarının ihlal edildiği durumları ve bu ihlaller karşısında uygulanacak cezai yaptırımları düzenler. Belirlenen suçların büyük çoğunluğunun takibi şikâyete bağlıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – İhtisas Mahkemeleri
Madde 68 – Görevli mahkeme
Bu Kanun kapsamındaki davalarda görevli mahkemeler ihtisas mahkemeleridir. Hangi asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerinin bu görevle yetkilendirileceği ve yargı çevreleri, Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hâkimler…
