mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kanun
  3. 5042 sayılı Kanun
  4. Madde 17

İKİNCİ KISIM – Hak Sahipliği, Hakkın Kapsamı ve Sınırlandırma › İKİNCİ BÖLÜM – Yetkinin Sınırlandırıldığı Haller

5042 sayılı Kanun Madde 17 – Çiftçi istisnası

YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN · Resmî Gazete 15 Ocak 2004, sayı 25347

Sade özet

Belirli bitki türlerinde üretim yapan çiftçilerin, kendi topraklarından elde ettikleri ürünleri yeni üretimler için yeniden kullanmalarına imkan tanıyan düzenlemedir. Hibrit ve sentetik çeşitler bu kapsamın dışındadır. Küçük çiftçiler bu haktan ücretsiz yararlanırken, kriterleri aşan çiftçiler hak sahibine belirlenen bir bedeli ödeyerek kullanım gerçekleştirebilir.

  • Hibrit ve sentetik çeşitler hariç tutularak sadece maddede sayılan tahıl, baklagil, yem ve endüstri bitkileri için geçerlidir.
  • Kullanım hakkı; çiftçinin mülkiyetindeki, kiraladığı veya ortakçılıkla işlediği arazilerde miktar sınırlaması olmaksızın geçerlidir.
  • En fazla 92 ton tahıl üretimi yapabilecek büyüklükteki araziye sahip küçük çiftçiler hak sahibine bedel ödemezler.
  • İstisna kapsamında olmayan çiftçiler, hak sahibi ile anlaşarak belirlenen bedeli ödemek zorundadır.
  • İstisnadan faydalananlar, hak sahibinin istediği bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlüdür.

Kimleri ilgilendirir: Yeni bitki çeşitlerinin hak sahiplerini ve ilgili türlerde üretim yapan çiftçileri ilgilendirir.

Kaynak: 5042 sayılı YENİ BİTKİ ÇEŞİTLERİNE AİT ISLAHÇI HAKLARININ KORUNMASINA İLİŞKİN KANUN, m. 17

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Tam madde metnini göster
Hak sahibinin, 14 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen yetkilerine aykırı olmamak kaydıyla, tarımsal üretimin korunması ve kollanması amacıyla, çiftçilerin kendi arazilerinde yaptıkları üretim sonucunda elde ettikleri üründen, yine kendi işlediği arazilerinde yapacakları yeni üretimler için, hibrit ve sentetik çeşitler hariç olmak üzere, korunan bir çeşidin çoğaltım materyalini kullanabilmeye yetkileri vardır. Birinci fıkra hükümleri aşağıdaki türlere uygulanır: a) Tahıllar; 1- Buğday (Triticum spp.). 2- Arpa (Hordeum vulgare L.). 3- Çeltik (Oryza sativa L.). 4- Yulaf (Avena sativa L.). 5- Çavdar (Secale cercale L.). 6- Tritikale (Triticosecale). b) Yemeklik baklagiller; 1- Kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.). 2- Nohut (Cicer arietinum L.). 3- Mercimek (Lens culinaris Medik.). 4- Bezelye (Pisum sativum L.). 5- Bakla (Vicia faba L.). c) Yem bitkileri; 1- Yonca (Medicago sativa L.). 2- Korunga (Onobrychis sativa L.). 3- Fiğ (Vicia sativa L.). 4- Üçgül (Trifolium spp.). d) Endüstri bitkileri; 1- Pamuk (Gossypium spp.). 2- Tütün (Nicotiana tabacum L.). 3- Patates (Solanum tuberosum L.). 4- Kolza (Brassica napus L.). 5- Yer fıstığı (Arachis hypogaea L.). 6- Soya (Glycine Max L.). Birinci fıkra, hak sahibinin ve çiftçilerin haklarını koruyacak şekilde, aşağıdaki kriterler göz önüne alınarak uygulanır: a) Çiftçinin işlediği arazisi için herhangi bir miktar kısıtlaması olmadan ihtiyaç duyduğu çoğaltım materyalini kullanmaya hakları vardır. Çiftçinin işlediği arazisi; çiftçinin kendi adına, kendi sorumluluğu altında bitki yetiştirdiği, mülkiyetindeki veya kiraladığı veya ortakçılık yoluyla işlediği arazidir. b) Çiftçi istisnasından küçük çiftçiler yararlanır. Küçük çiftçiler; ikinci fıkrada belirtilen türlerden en fazla 92 ton tahıl üretmek için kullanılması gerekli araziden daha küçük araziye sahip çiftçiler veya diğer türler için karşılaştırılabilir kriterleri sağlayan çiftçilerdir. Karşılaştırılabilir kriterler yönetmelikle belirlenir. Bu çiftçiler, hak sahibine herhangi bir bedel ödemezler. c) Korunan çeşidi kullanan ve istisna dışında kalan çiftçiler hak sahibine belirli bir bedel öderler. Bu bedel, hak sahibi ile çiftçi arasında yapılacak anlaşmayla belirlenir. d) İstisnadan yararlanan çiftçiler veya ürünü işleyenler, hak sahibinin talep ettiği her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadır. Hak sahibi, gerektiğinde bu konuda Bakanlıktan yardım isteyebilir. Bakanlık, ücreti karşılığında konuyla ilgili bilgi ve belgeleri hak sahibine verebilir. Bakanlık, talep edilen bilgi ve belgeleri vermeyi reddederse, ret kararını gerekçeleriyle birlikte hak sahibine yazılı olarak bildirir. Çiftçi istisnası ile ilgili uygulamaların usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Resmî kaynakta görüntüle (mevzuat.gov.tr) ↗

İlgili yargı kararları (0)

Bu maddeye atıf yapan karar henüz eklenmedi.