mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Tüzük
  3. TÜRK MEDENİ KANUNUNUN VELAYET, VESAYET VE MİRAS HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN TÜZÜK

TÜRK MEDENİ KANUNUNUN VELAYET, VESAYET VE MİRAS HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINA İLİŞKİN TÜZÜK

Tüzük · Resmî Gazete 10 Ağustos 2003, sayı 25195

mevzuat.gov.tr ↗

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

BİRİNCİ KISIM – Amaç ve Kapsam

Madde 1 – Amaç ve kapsam

Bu Tüzük, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'ndaki velayet, vesayet ve mirasa dair hükümlerin nasıl uygulanacağını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

BİRİNCİ BÖLÜM – Velayete İlişkin Hükümler

Madde 2 – Velayet

Ergin olmayan çocuklar kural olarak anne ve babasının velayeti altındadır; ancak anne ve baba evli değilse velayet anneye aittir. Yasal bir gerekçe olmadan velayet hakkı anne ve babadan geri alınamaz. Velayetle ilgili…

İKİNCİ BÖLÜM – Çocuğun ve Mallarının Korunması

Madde 3 – Çocuğun korunması

Türk Medeni Kanununun 346 ve 347 nci maddelerinde belirtilen hallerde hakim, çocuğun korunması için bir aile yanına veya kuruma yerleştirilmesine karar verebilir. Bu süreçte önce 2828 sayılı Kanuna göre koruma kararı…

Madde 4 – Çocuk mallarının korunması

Bir ebeveynin ölümü veya boşanma durumunda çocuk mallarının korunması amacıyla ilgili makamlar durumu aile mahkemesine bildirir. Mahkeme, velayet sahibi ebeveynden çocuğun mal varlığı listesini sunmasını ve meydana…

Madde 5 – Gelirlerin sarfı

Çocuğun mallarından elde edilen gelirler öncelikle çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve eğitimi için kullanılır. Bu giderlerden artan miktar, belirli şartlar altında ailenin ihtiyaçları için harcanabilir ve kalan tutar…

Madde 6 – Çocuk mallarının kısmen sarfı

Çocuğun olağan ihtiyaçları için yapılan bazı ödemelerin bakımı için kısmen kullanılabileceği belirlenmiştir. Bakım, yetiştirme ve eğitim için zorunluluk bulunması durumunda, hâkim kararıyla çocuğun diğer mallarının…

Madde 7 – Velayetin sona ermesi halinde malların devri

Hakim kararıyla velayeti veya mal yönetim yetkisi sona eren anne ve babanın, çocuğun mallarını bir hesap cetveliyle birlikte vasiye veya kayyıma devretmesi gerekir. Çocuk ergin olduğu için velayet sona ermişse,…

BİRİNCİ BÖLÜM – Vesayet ve Denetim Makamları ile Vasi Atanması

Madde 8 – Vesayet ve denetim makamları

Bu madde, vesayet ve denetim süreçlerinde görevli olan mahkemeleri belirler. Genel kurala göre vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı ise asliye hukuk mahkemesidir; ancak aile hukukundan kaynaklanan…

Madde 9 – Bildirim

Belirli şartlarda velayeti kaldırılan çocukların veya vesayete ihtiyaç duyan erginlerin durumlarının; hâkimler, nüfus memurları, idari kurumlar, noterler ve mahkemeler tarafından yetkili vesayet makamına bildirilmesi…

Madde 10 – Esas defterine kayıt

Vasi atanması için mahkemeye iletilen tüm başvuru ve bildirimlerin mahkemenin esas defterine kaydedilmesi gerekir. Başvuru yapan kişinin talebi üzerine kendisine kayıt numarasını gösteren bir belge verilir.

Madde 11 – Vasiliğe istekli olanların önceden belirlenmesi

Vesayet makamı, gelecekte vasi atamalarında değerlendirmek amacıyla, kendi yargı çevresindeki gönüllü vasi adaylarının bildirilmesini ilgili kurumlardan talep edebilir.

Madde 12 – Vasi Atanması

Vesayet makamı, kendisine ulaşan başvuru veya bildirimler sonucunda Türk Medeni Kanunu hükümlerini işleterek vasi atar. Atama kararının tarih ve numarası esas defterine kaydedilir. Vasi atama sürecindeki usuller aynı…

Madde 13 – Koruma altına alınan çocuklara vasi atanması

Mahkeme kararı veya mülki amirin onayıyla koruma altına alınan ve velayeti bulunmayan çocuklar için vesayet makamı tarafından vasi atanması sürecini düzenler. Koruyucu aileden kuruma nakledilen çocukların vasilerinin…

İKİNCİ BÖLÜM – Koruma Amacıyla Özgürlüğün Kısıtlanması

Madde 14 – Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması

Toplum için tehlike arz eden erginlerin, belirli sağlık sorunları veya yaşam tarzları nedeniyle başka çare kalmadığında tedavi, eğitim veya ıslah amacıyla bir kuruma yerleştirilmesi düzenlenmiştir. Bu süreçte hakimin…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Vasinin Görevleri

Madde 15 – Vasinin genel olarak görevi

Vasi; vesayeti altındaki kişinin bakımı, eğitimi, kişilik haklarının korunması ve hukuki işlemlerdeki temsili için gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Ayrıca, ilgili kişinin mal varlığını iyi bir yönetici…

Madde 16 – Defter tutma

Vasiliğin kesinleşmesinden sonra, hakimin belirlediği süre ve talimatlar çerçevesinde yönetilecek malvarlığının defteri vasi ve görevlendirilen bir kişi tarafından tutulur. Malvarlığı bulunmayan durumlarda bu durum…

Madde 17 – Resmi defter tutma

Denetim makamı, koşulların uygun olması halinde vasi veya vesayet makamının isteğiyle, vesayet altındaki kişinin mal varlığı için resmi defter tutulmasına karar verebilir. Bu defter, mirasta kullanılan resmi defter…

Madde 18 – Malvarlığının ihtiyaca yetip yetmediğinin belirlenmesi

Tüzüğün 16 ncı maddesi uyarınca hazırlanan defter vesayet makamına sunulduktan sonra hakim, vesayet altındaki kişinin mal varlığını, gelirini ve ihtiyaçlarını belirleyerek bunların yeterliliği hakkında karar verir.

Madde 19 – Malvarlığının ihtiyaca yetmemesi durumunda yapılacak işlemler

Vesayet makamı, vesayet altındaki kişinin malvarlığının olmadığına veya yetersiz olduğuna karar verirse, vasiyi defter tutma ve hesap verme zorunluluğundan muaf tutar. Ancak bu durumda elde edilen yeni kazanımların…

Madde 20 – Malvarlığının ihtiyaca yetmesi durumunda yapılacak işlemler

Vesayet makamı, vesayet altındaki kişinin malvarlığı ve gelirinin ihtiyaçlarını karşılamaya yettiğine karar verirse, vasi bu malvarlığını ilgili hükümlere göre yönetir.

Madde 21 – Hesap raporu

Vasilerin, aksi belirtilmedikçe her yıl Aralık ayı sonundaki durumu gösteren hesap raporunu en geç Ocak ayı sonuna kadar vesayet makamına vermesi gerekir. Bu raporda mal varlığı değişiklikleri, gelir-gider kalemleri ve…

Madde 22 – Hesap raporunun incelenmesi ve onaylanması

Vesayet makamı, kendisine sunulan hesap raporlarını yönetimdeki özen bakımından inceler ve gerekiyorsa vasiye düzeltme süresi tanır. İnceleme sürecinde imkanı varsa vesayet altındaki kişi hazır bulundurulur ve sonuçta…

Madde 23 – Değerli şeylerin saklanması

Vesayet altındaki kişilere ait değerli eşyaların, kıymetli evrakın ve önemli belgelerin nasıl saklanacağı düzenlenmiştir. Bu varlıklar kural olarak vesayet makamı gözetiminde güvenli bir yerde tutulur, ancak belirli…

Madde 24 – Para ve menkul kıymetler

Vesayet altındaki kişilerin paralarının nasıl saklanacağı ve bu paralardan yapılacak ödemelerin usulü belirlenmiştir. Bu paralar ya milli bir bankada faizli hesapta tutulur ya da Hazine menkul kıymetlerine dönüştürülür.

Madde 25 – Malların satışı

Vesayet altındaki kişilere ait malların satışı genel olarak açık artırma yoluyla yapılır. Belirli şartlar altında taşınırlar için vesayet makamı, taşınmazlar için ise vesayet makamının onayından sonra denetim makamı…

Madde 26 – Açık artırmada usul

Vesayet altındaki kişilere ait malların açık artırmayla satışı, vesayet makamının denetiminde görevli bir memur ve vasinin katılımıyla yapılır. Hakim, satış şartlarını ve ilan yöntemlerini belirler ve ihalenin kendi…

Madde 27 – Pazarlıkla satışta usul

Vesayet altındaki kişilere ait malların pazarlık yoluyla nasıl satılacağına ilişkin usulleri belirler. Satış süreci, vesayet makamının denetiminde, görevlendirilen memur ve vasinin katılımıyla yürütülür. İhale, en…

Madde 28 – Şikayet ve itiraz

Vesayet makamı, vasinin (m. 15) kapsamındaki görevlerini yaparken vesayet altındaki kişinin menfaatlerini gözetmediğini veya haklarına zarar verdiğini öğrenirse, göreve son verme dahil uygun önlemler alır. Bu kararlara…

Madde 29 – Vasinin ücreti

Vasi, yürüttüğü görev için bir ücret talep edebilir. Bu ücret öncelikle vesayet altındaki kişinin mal varlığından, burada imkan yoksa Hazineden karşılanır. Ödemenin miktarı, sarf edilen emek ve mal varlığının geliri…

Madde 30 – Kayyımın sorumluluğu

Belirli bir iş için görevlendirilen kayyım, vesayet makamının verdiği talimatlara aynen uymakla yükümlüdür. Vesayet makamı, süresi olan işlerin vaktinde yerine getirilmesi amacıyla kayyımı uyarır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Vasilik Görevinin Sona Ermesi

Madde 31 – Vasilik görevinin sona ermesi ve yapılacak işlemler

Görevi sona eren vasinin, yönettiği malvarlığına dair son raporu ve kesin hesabı belirlenen sürelerde vesayet makamına sunması gerekir. Onaylanan rapor sonrası malvarlığı kısıtlıya, mirasçılarına veya yeni vasiye…

BİRİNCİ BÖLÜM – Koruma Önlemleri

Madde 32 – Genel olarak

Miras, kişinin ölümüyle beraber tüm mal varlığı için onun yerleşim yerinde açılır. Bu yerdeki sulh hakimi, tereke mallarını korumak ve hak sahiplerine ulaştırmak amacıyla gerekli önlemleri kendiliğinden veya istek…

Madde 33 – Defter tutma ve mühürleme

Sulh hakiminin kararıyla, miras kalan mal ve hakların dökümü için tereke defteri tutulur ve gerekli görülen mallar mühürlenerek koruma altına alınır. Evde yaşayanların temel ihtiyaçları ve kullanım alanları bu işlemden…

Madde 34 – Terekenin resmen yönetilmesi

Türk Medeni Kanununun 592 nci maddesinde belirtilen durumların varlığında sulh hakimi mirasın resmen yönetilmesine karar verir. Yönetimi üstlenen kişinin sorumlulukları, terekeye ait paraların nasıl değerlendirileceği…

Madde 35 – Terekenin resmen yönetilmesinin sona ermesi

Terekenin resmi yönetim kararı, dayandığı sebep ortadan kalktığında sulh hakimi tarafından kaldırılır. Bu süreçte yönetimi üstlenen kişi, yaptığı tüm işlemleri içeren bir raporu belirlenen süre içinde hakime sunar ve…

Madde 36 – Vasiyetnamenin açılmasında usul

Miras bırakanın ölümünün ardından bulunan vasiyetnamenin, geçerlilik durumuna bakılmaksızın yerleşim yeri sulh hakimliğinde açılması ve ilgililere okunması sürecini kapsar. İşlem sonucunda düzenlenen tutanak imzalanır…

Madde 37 – Sözlü vasiyet

TMK'nın 539 ve 540. maddelerine uygun şekilde düzenlenen sözlü vasiyetlerin işlemleri, miras bırakanın yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi tarafından yürütülür. Farklı bir mahkemeye yapılan bildirimler hemen…

İKİNCİ BÖLÜM – Mirasın Reddi

Madde 38 – Mirası ret

Yasal ve atanmış mirasçıların mirası reddetme hakları ve bunun şartları düzenlenmiştir. Genel reddetme süresi ölüm tarihinden itibaren üç ay olmakla birlikte, bazı durumlarda bu süre öğrenme tarihiyle başlar. Miras…

Madde 39 – Reddin şekli

Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh hukuk mahkemesine yapılacak kayıtsız ve şartsız sözlü veya yazılı beyanla gerçekleşir. Ret işlemi, ilgili kişilerce imzalanan bir tutanakla tespit edilir ve süresinde…

Madde 40 – Resmi defter tutma istemi

Mirası reddetme hakkı bulunan mirasçılar, miras bırakanın yerleşim yerindeki sulh hakimliğine başvurarak terekenin resmi defterinin tutulmasını isteyebilirler. Sözlü beyanlar tutanağa geçirilip kişiye imzalattırılarak…

Madde 41 – İlan yoluyla çağrı

Terekenin resmi defteri tutulmaya başlandığında hakim, miras bırakanın alacaklı ve borçlularını bilgilendirmek amacıyla bir ay arayla iki kez ilan yayınlatır. Bu ilanlarla ilgililer, kendilerine tanınan süre içinde…

Madde 42 – Resmi defter tutulması

Miras kalan varlıkların, alacakların ve borçların hakim gözetiminde görevli bir katip tarafından resmi deftere kaydedilme sürecini düzenler. Bu defterde taşınır ve taşınmaz mallar ile mali yükümlülükler detaylandırılır…

Madde 43 – Resmi defter tutma süresince yapılacak zorunlu işler

Resmi defter tutma süreci devam ederken, miras kalan mal varlığının zarara uğramasını önleyecek acil ve zorunlu yönetim işlemleri gerçekleştirilebilir.

Madde 44 – Resmi defter tutmanın sona ermesi

Alacak ve borçların bildirimi için ilan edilen sürenin dolmasıyla resmi defter tutma işlemi sona erer ve defter sayfaları hâkim ile katip tarafından mühürlenip imzalanır. Defter, hâkimin belirleyeceği en az bir aylık…

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM – Resmi Tasfiye

Madde 45 – Resmi tasfiye isteminde bulunma

Terekenin resmi tasfiyesinin nasıl isteneceği belirlenmiştir. Mirasçılar veya alacaklılar, bu talebi miras bırakanın yerleşim yerindeki sulh hakimine yazılı veya sözlü olarak iletebilir.

Madde 46 – Resmi tasfiyenin kapsamı ve usul

Resmi tasfiye süreci, Türk Medeni Kanununun 634 ve 635 inci maddeleri uyarınca yürütülür. Bu işlemle miras bırakanın işlerinin tamamlanması, borçlarının ödenmesi, alacaklarının tahsili ve vasiyetinin imkanlar ölçüsünde…

Madde 47 – Resmi tasfiyede malların paraya çevrilmesi

Resmi tasfiye sürecindeki mallar kural olarak açık artırmayla, tüm mirasçıların kabulü durumunda ise pazarlıkla satılır. Mirasçıların pazarlık talebinin ardından sulh hakimi, borçların karşılanamayacağı veya malın açık…

Madde 48 – Resmi tasfiyede özel ihtiyari artırma usulü

Bütün mirasçıların istemiyle taşınır ve taşınmaz malların sadece mirasçılar arasında özel ihtiyari artırma yoluyla satılmasına karar verilebilir. Bu işlemde 818 sayılı Borçlar Kanununun 225 inci maddesindeki yöntem…

Madde 49 – Resmi tasfiyede açık artırmayla satış

Resmi tasfiyedeki açık artırmalar, sulh hakiminin gözetiminde tasfiye memuru tarafından yapılır. Hakim, miras bırakanın işlerinin tamamlanması ve borçlarının ödenmesini sağlamak amacıyla satış şartlarını ve ilan…

Madde 50 – Resmi tasfiyede pazarlıkla satış

Resmi tasfiye sürecindeki malların pazarlıkla satışı, tüm mirasçıların onayıyla, sulh hakiminin denetiminde ve görevli bir tasfiye memuru tarafından yapılır. Hakim, borçların ve vasiyetlerin ödenmesini sağlamak…

Madde 51 – Resmi tasfiyenin sona ermesi

Tasfiye memuru, gerçekleştirdiği tüm ödeme ve tahsilatları içeren tamamlayıcı bir defteri hazırlayarak sulh hakimine sunar. Sulh hakimi, gerekli incelemeleri yapar ve tespit ettiği eksikliklerin belirli bir sürede…

Madde 52 – Tutulan resmi deftere göre iflas usulü ile tasfiye

Resmi defterdeki mal varlığının borçları ödemeye yetmemesi veya olağan tasfiye sırasında mal varlığının yetersiz olduğunun anlaşılması halinde, sulh hakimi alacaklıları bilgilendirerek tasfiyenin iflas usulüyle…

Madde 53 – Hüküm bulunmayan haller

Resmi tasfiye işlemlerinde eğer bu bölümde herhangi bir hüküm bulunmuyorsa, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 211 inci ve devamı maddeleri uygulanır. Bu durumda, iflas dışındaki hallerde bir kollektif şirketin…

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM – Miras Ortaklığı

Madde 54 – Miras ortaklığı ve temsilcisi

Birden fazla mirasçının bulunduğu hallerde, terekenin paylaşımına kadar tüm hak ve borçları kapsayan bir miras ortaklığı kurulur. Bu ortaklığa temsilci atanması talepleri, miras bırakanın yerleşim yerindeki sulh…

Madde 55 – Miras ortaklığında defter düzenlenmesi ve itiraz

Miras ortaklığı temsilcisi tarafından tutulan defter ile terekeye ait mal, alacak ve borçlar belirlenerek temsilcinin yönetimine bırakılır. Bu defterin aslı sulh hakimine sunulur ve onaylı bir kopyası mirasçılara…

Madde 56 – Miras ortaklığında temsilcinin hesap vermesi ve giderler

Miras ortaklığı temsilcisi, yönettiği malların belgeli hesabını üç ayda bir mirasçılara ve sulh hakimine sunar. Hesapla ilgili şikayet durumunda bilirkişi incelemesi yapılarak temsilci hakkında vasi hükümleri…

BEŞİNCİ KISIM – Çeşitli Hükümler

Madde 57 – Yönetmelikle düzenlenecek konular

Bu madde, Tüzük kapsamındaki belirli konuların hangi kurumlar tarafından yönetmeliklerle düzenleneceğini belirlemektedir. Söz konusu yönetmeliklerin en geç bir yıl içinde çıkarılması öngörülmüştür.

Madde 58 – Yürürlükten kaldırılan hükümler

Madde Geçici 1

Bu tüzük yürürlüğe girmeden önce ölen kişilerle ilgili miras işlemlerinde, 24/7/1965 tarihli ve 6/5100 sayılı eski tüzüğün miras hükümleri uygulanmaya devam eder.

Madde 59 – Yürürlük

Türk Medeni Kanununun 593, 609 ve 620 nci maddelerine dayanılarak hazırlanan ve Danıştay tarafından incelenen bu Tüzük, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Madde 60 – Yürütme

Bu Tüzüğün hükümlerinin yürütülmesi yetkisi Bakanlar Kurulu'na verilmiştir.