VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 500) Madde 11 – Değer artışının vergilendirilmesi
VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 500) · Resmî Gazete 6 Temmuz 2018, sayı 30470
Sade özet
Sade özet hazırlanıyor. Tam metin aşağıdadır.
Kaynak: VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 500) (Tebliğ), m. 11
Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.
Tam madde metnini göster
(1) Yeniden değerleme neticesinde pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarı üzerinden %5 oranında hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın 25 inci günü akşamına kadar gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilir ve aynı süre içerisinde ödenir.
(2) Söz konusu beyanname gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerini elektronik ortamda vermek zorunda olan mükellefler tarafından 30/9/2004 tarihli ve 25599 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 340 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 3/3/2005 tarihli ve 25744 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 346 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda elektronik ortamda, bu zorunluluğa tabi olmayan mükellefler bakımından ise örneği bu Tebliğ ekinde (Ek 2) yer alan beyanname kullanılmak suretiyle kağıt ortamında ilgili vergi dairesine verilecektir.
(3) Bu vergi; gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilmeyeceği gibi, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak da dikkate alınamaz.
(4) Değer artışı üzerinden %5 oranında hesaplanan verginin zamanında beyan edilmemesi veya tahakkuk eden verginin süresinde ödenmemesi halinde bu madde hükümlerinden faydalanılamaz.
Örnek 1: Tam mükellefiyet esasında vergilendirilen, hesap dönemi takvim yılı olan (A) A.Ş.’nin 25/5/2018 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında maliyet bedeli 25.540.000 TL ve birikmiş amortismanı 3.192.500 TL olan ve 31/12/2004 tarihinden beri aktifinde yer alan taşınmazının 2018 yılı Haziran ayında yeniden değerlemeye tabi tutulması halinde, yeniden değerlemeye ilişkin hesaplamalar şu şekilde olacaktır;
Yeniden Değerleme Oranı
Yeniden Değerlemeye Esas Tutar
Yeniden Değerlenmiş Tutar
Taşınmaz
(341,88/114,83=) 2,97727
25.540.000
76.039.475,80
Birikmiş Amortisman
(341,88/114,83=) 2,97727
3.192.500
9.504.934,48
Bu durumda, değer artışı taşınmazın yeniden değerleme sonrası net bilanço aktif değerinden (76.039.475,8 – 9.504.934,48 = 66.534.541,32), yeniden değerleme öncesi net bilanço aktif değerinin (25.540.000 - 3.192.500 = 22.347.500) indirilmesi suretiyle hesaplanacak olup, örneğimizde (66.534.541,32 - 22.347.500 = 44.187.041,32 TL) olarak gerçekleşecektir. Yapılan yeniden değerleme sonrasında 44.187.041,32 TL değer artışı üzerinden %5 oranında hesaplanan 2.209.352,07 TL verginin kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın 25 inci günü akşamına kadar beyan edilip ödenmesi gerekecektir.
Örnek 2: Tam mükellefiyet esasında vergilendirilen (B) A.Ş.’nin 2008 yılının Eylül ayında 18.000.000 TL bedelle satın aldığı taşınmazın birikmiş amortisman tutarı 25/5/2018 tarihi itibarıyla 3.690.000 TL olup, söz konusu taşınmaz Haziran/2018 döneminde yeniden değerlemeye tabi tutulacak olursa yeniden değerlemeye ilişkin hesaplamalar şu şekilde olacaktır;
Yeniden Değerleme Oranı
Yeniden Değerlemeye Esas Tutar
Yeniden Değerlenmiş Tutar
Taşınmaz
(341,88/160,54=) 2,12956
18.000.000
38.332.080
Birikmiş Amortisman
(341,88/160,54=) 2,12956
3.690.000
7.858.076,40
Bu durumda değer artışı, taşınmazın yeniden değerleme sonrası net bilanço aktif değerinden (38.332.080 - 7.858.076,40 = 30.474.003,60) yeniden değerleme öncesi net bilanço aktif değerinin (18.000.000 - 3.690.000 = 14.310.000) indirilmesi suretiyle hesaplanacak olup, örneğimizde (30.474.003,60 - 14.310.000 = 16.164.003,60 TL) olarak gerçekleşecektir. Yapılan yeniden değerleme sonrasında 16.164.003,60 TL değer artışı üzerinden %5 oranında hesaplanan 808.200,18 TL verginin 25/7/2018 tarihine kadar kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilip ödenmesi gerekecektir.
Örnek 3: Tam mükellefiyet esasında vergilendirilen (C) Ltd. Şti. nin 2005 yılı Temmuz ayında 1.000.000 TL bedelle satın alarak idari faaliyetlerde kullandığı binanın 25/5/2018 tarihi itibariyle birikmiş amortisman tutarı 265.000 TL’dir. Mükellefçe, 50 yıl faydalı ömür ve %2 amortisman oranı dikkate alınarak normal amortisman usulüne göre amortisman ayırılmaktadır. Mükellef tarafından söz konusu taşınmaz için 2018 yılı ikinci geçici vergi döneminde de amortisman ayrılmış ve 2018 yılı Ağustos ayında mevcut taşınmaz yeniden değerlemeye tabi tutulmuştur. Binanın, yeniden değerlemenin yapıldığı 2018 yılı Ağustos ayı itibarıyla birikmiş amortisman tutarı ise 270.000 TL’dir. Söz konusu taşınmaz, yeniden değerleme sonrasında amortisman ayrılmaya devam olunarak 2022 yılı Ocak ayı içerisinde 4.000.000 TL bedelle satılmıştır.
Buna göre, mezkûr binanın yeniden değerlenmesine ilişkin hesaplamalar şu şekilde olacaktır.
Yeniden Değerleme Oranı
Yeniden Değerlemeye Esas Tutar
Yeniden Değerlenmiş Tutar
Bina
(341,88/121,4=) 2,81614
1.000.000
2.816.140,00
Birikmiş Amortisman
(341,88/121,4=) 2,81614
265.000
746.277,10
Yeniden Değerleme Sonrası Net Bilanço Aktif Değeri (2.816.140,00 - 746.277,10 = 2.069.862,90 TL)
Yeniden Değerleme Öncesi Net Bilanço Aktif Değeri (1.000.000 - 265.000 = 735.000 TL)
Değer Artışı (2.069.862,90 – 735.000 = 1.334.862,90 TL) 2
Ödenmesi Gereken Vergi (1.334.862,90 x 0,05 = 66.743,15 TL)
Mükellef kurum, yeniden değerlemeye tabi tuttuğu taşınmazını yeni değeri üzerinden amortismana tabi tutabilecektir. Buna göre söz konusu taşınmazın maliyet bedeli 2.816.140 TL’ye çıktığından, 2018 yılı ve müteakip yıllarda ayrılacak toplam amortisman tutarı da (2.816.140 x %2 = 56.322,80 TL) 3 olacaktır.
2022 yılı Ocak ayında elden çıkarılan kıymete ilişkin ortaya çıkan kazanç ise şu şekilde hesaplanacaktır;
Yeniden Değerleme Sonrası Net Bilanço Aktif Değeri (2.816.140,00 - 746.277,10) = 2.069.862,90 TL
Yeniden Değerleme Öncesi Net Bilanço Aktif Değeri (1.000.000 - 265.000) = 735.000 TL
Değer Artışı (2.069.862,90 – 735.000) = 1.334.862,90 TL
Ödenmesi Gereken Vergi (1.334.862,90 x 0,05)= 66.743,15 TL
Mükellef kurum, yeniden değerlemeye tabi tuttuğu taşınmazını yeni değeri üzerinden amortismana tabi tutabilecektir. Buna göre söz konusu taşınmazın maliyet bedeli 2.816.140 TL’ye çıktığından, 2018 yılı ve müteakip yıllarda ayrılacak toplam amortisman tutarı da (2.816.140 x %2=) 56.322,80 TL olacaktır.
2022 yılı Ocak ayında elden çıkarılan kıymete ilişkin ortaya çıkan kazanç ise şu şekilde hesaplanacaktır;
Satış Bedeli: 4.000.000,00
Maliyet Bedeli (-): (2.816.140,00)
Birikmiş Amortisman (+): 957.487,60
Kar: 2.141.347,60
Yukarıda gösterilen işlemlere ait muhasebe kayıtları ise aşağıdaki şekilde olacaktır;
. ../8/2018
Borç
Alacak
252 Binalar
1.816.140,00
257 Birikmiş Amortismanlar
481.277,10
522 MDV Yeniden Değerleme
Artışları
1.334.862,90
Ağustos 2018 döneminde yapılan yeniden değerleme işlemi
.../9/2018
Borç
Alacak
770 Genel Yönetim Giderleri (KKEG)
66.743,15
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar
66.743,15
Vergi tahakkuku
.../1/2022
Borç
Alacak
102 Bankalar
4.000.000,00
257 Birikmiş Amortismanlar
957.487,60
252 Binalar
2.816.140,00
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar
2.141.347,60
Taşınmaz satışı
Değişiklik notları
- (Ek 2)
İlgili yargı kararları (0)
Bu maddeye atıf yapan karar henüz eklenmedi.
