(1) Piyasa katılımcıları, piyasaya ilişkin yükümlülüklerini yerine getirememesi veya faaliyetlerini gerçekleştirememesi durumunda, katılımcılar arasındaki nakit akışının sürekliliğini; piyasa katılımcısının ödemesini zamanında gerçekleştirememesi durumunda ise alacaklı durumunda olan diğer piyasa katılımcılarının güvence altına alınmasını sağlamak üzere teminat sağlar.
( 2) Fatura son ödeme tarihi geçmemiş birincil ve ikincil piyasa işlemleri için, piyasa katılımcısının faturasına yansıması öngörülen tutarlar ile seans içerisindeki teklifler için teminat hesaplanır.
(3) Piyasa katılımcılarının birincil piyasa işlemlerine ilişkin teminat tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(4) Üçüncü fıkradaki formülde geçen;
TİHT p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye teklif sunmak için gerekli teminat tutarını,
PİT p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye teklif sunmak için gerekli piyasa işlem teminat tutarını,
ET p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye teklif sunmak için gerekli ek teminat tutarını
ATM p,d,r : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihale için sunduğu “r” alış teklifinin miktarını,
ATF p,d,r : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihale için sunduğu “r” alış teklifinin fiyatını,
AEM p,d,a : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye ilişkin seans içinde gerçekleşen “a” alış eşleşmesinin miktarını,
AEF p,d,a : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye ilişkin seans içinde gerçekleşen “a” alış eşleşmesinin fiyatını,
PİÜT p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye ilişkin birim piyasa işletim ücretini,
GKO d : “d” gününde ilgili mevzuat çerçevesinde yürürlükte olan güncel KDV oranını,
b : “p” piyasa katılımcısının teklif sunduğu ihale sayısını,
c : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihale için sunduğu teklif sayısını,
g : “p” piyasa katılımcısının alış yönlü eşleşmesi bulunan ihale sayısını,
h : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye ilişkin alış yönlü eşleşme sayısını,
ifade eder.
(5) Piyasa katılımcılarının spot tahsisat piyasası işlemlerine ilişkin teminat tutarı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(6) Beşinci fıkradaki formülde geçen;
TİPT p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki spot tahsisat piyasasına teklif sunmak için gerekli teminat tutarını,
İPİT p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki spot tahsisat piyasasına teklif sunmak için gerekli piyasa işlem teminat tutarını,
İET p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki spot tahsisat piyasasına teklif sunmak için gerekli ek teminat tutarını,
ATM p,k,r : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratı için sunduğu “r” alış teklifinin miktarını,
ATF p,k,r : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratı için sunduğu “r” alış teklifinin fiyatını,
AEM p,k,a : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “a” alış eşleşmesinin miktarını,
AEF p,k,a : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “a” alış eşleşmesinin fiyatını,
STM p,k,l : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “l” satış teklifinin miktarını,
SEM p,k,s : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “s” satış eşleşmesinin miktarını,
SEF p,k,s : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin seans içinde gerçekleşen “s” satış eşleşmesinin fiyatını,
GKO d : “d” gününde ilgili mevzuat çerçevesinde yürürlükte olan güncel KDV oranını,
PİÜT p,k : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin birim piyasa işletim ücretini,
b : “p” piyasa katılımcısının teklif sunduğu kontrat sayısını,
c : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratı için sunduğu teklif sayısını,
e : “p” piyasa katılımcısının alış yönlü eşleşmesi bulunan kontrat sayısını,
f : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin alış yönlü eşleşme sayısını,
g : “p” piyasa katılımcısının satış yönlü eşleşmesi bulunan kontrat sayısını,
h : “p” piyasa katılımcısının “k” kontratına ilişkin satış yönlü eşleşme sayısını,
ifade eder.
(7) Beşinci fıkra uyarınca piyasa işlem teminatı hesabına dahil edilen teklifler, eşleşmeleri halinde ilgili formülde yer alan eşleşmeler içerisinde değerlendirilir.
(8) Piyasa katılımcılarının piyasa işlem teminatı hesabındaki teminat tutarının, ilgili katılımcının alış yönlü teklif tutarı ve alış yönlü eşleşme tutarı toplamından varsa satış yönlü eşleşme tutarının düşülerek hesaplanması ile elde edilen tutar kadarı bloke edilir ve işlem limiti bu oranda azaltılır.
(9) Piyasa katılımcısının piyasa işlem teminatlarındaki bloke;
a) Seansın kapanmasının veya varsa itirazların değerlendirilmesinin ardından, eşleşmemiş ya da kısmen eşleşmemiş alış yönlü tekliflerinin tutarı kadar kaldırılır ve işlem limitleri kaldırılan bloke kadar artırılır.
b) Piyasa katılımcısının fatura ödemesini müteakip yaptığı ödeme tutarı kadar kaldırılır ve işlem limitleri kaldırılan bloke kadar artırılır.
(10) Toplam teminat aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
(11) Onuncu fıkradaki formülde geçen;
TT p,d : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki bulundurması gereken toplam teminat tutarını,
TİHT p,d,v : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki ihaleye teklif sunmak için gerekli teminat tutarını,
TİPT p,d,y : “p” piyasa katılımcısının “d” günündeki spot tahsisat piyasasına teklif sunmak için gerekli teminat tutarını,
u : ihale seans sayısını,
z : spot tahsisat piyasası seans sayısını,
ifade eder.
Resmî kaynakta görüntüle (mevzuat.gov.tr) ↗