mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Kurum ve Kuruluş Yönetmeliği
  3. HAVA KALİTESİ DEĞERLENDİRME VE YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ
  4. Ek-I

HAVA KALİTESİ DEĞERLENDİRME VE YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ Ek-I

HAVA KALİTESİ DEĞERLENDİRME VE YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ · Resmî Gazete 6 Haziran 2008, sayı 26898

Sade özet

Ekler (form, tablo, cetvel) özetlenmez. Tam metin aşağıdadır.

Kaynak: HAVA KALİTESİ DEĞERLENDİRME VE YÖNETİMİ YÖNETMELİĞİ (Kurum ve Kuruluş Yönetmeliği), Ek-I

Bu özet yapay zeka ile üretilmiştir; hukuki görüş değildir. Bağlayıcı olan tam metindir.

Tam metni göster
PM10, arsenik, kadmiyum, nikel, cıva ve benzo(a)piren konsantrasyonlarını hesaplamak için örnekleme hacmi, ortam şartlarına karşılık gelmekte ve tüm gaz halindeki kirleticiler için hacim 293° K sıcaklıkta ve 101,3 kPa basınçta standartlaştırılır. Konsantrasyon değerleri aşağıdaki birimlerle ifade edilir; - karbon monoksit için mg/m 3 - arsenik, kadmiyum, nikel, cıva ve benzo(a)piren için ng/m³ - diğer kirleticiler için µg/m³ Saat, Merkezi Avrupa Saat Dilimi cinsinden belirtilir. AOT40 ( (µg/m³)· saat olarak ifade edilir), her gün, Merkezi Avrupa Saat Dilimi 8:00 ve 20:00 arasında ölçülen sadece 1 saatlik değerler kullanılarak belirli bir zaman dilimi sonunda, 80 µg/m³ ile 80 µg/m³ (= 40ppb) den daha büyük saatlik konsantrasyonlar arasındaki farkın toplamı demektir. Maksimum günlük sekiz saatlik ortalama konsantrasyon, saatlik verilerden hesaplanıp her saat güncellenen sekiz saatlik dinamik ortalamalar incelenerek seçilir. Böyle hesaplanan her sekiz saatlik ortalama, sona erdiği güne ait olur, diğer bir ifade ile herhangi bir gün için ilk hesaplama süresi önceki günün 17:00‘dan o günün 01:00‘a kadarki süredir. Herhangi bir gün için son hesaplama süresi ise o günün saat 16.00‘dan 24:00‘a kadar olan süredir. Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih Uyarı eşiği SO 2 saatlik -insan sağlığının korunması için- 350 µg/m 3 (bir yılda 24 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 150 µg/m 3 (limit değerin %43’ ü) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 1.Ocak 2019 500 µg/m 3 (hava kalitesinin temsili bölgelerinde bütün bir “bölge” veya “alt bölgede” veya en azından 100 km 2 ’de- hangisi küçük ise- üç ardışık saatte ölçülür) 24 saatlik -insan sağlığının korunması için- 125 µg/m 3 (bir yılda 3 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 125 µg/m 3 (%100) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 24-saatlik limit değerin %60’ ı ( 75 µg/m 3 bir yılda 3 defadan fazla aşılmaz) 24-saatlik limit değerin %40 ‘ı ( 50 µg/m3 bir yılda 3 defadan fazla aşılmaz) 1.Ocak 2019 yıllık ve kış dönemi (1 Ekim den 31 Marta kadar) - ekosistemin koruması- 20 µg/m 3 Kış dönemi limit değerinin %60’ı ( 12 µg/m 3 ) Kış dönemi limit değerinin %40’ı ( 8 µg/m3 ) 1.Ocak 2014 Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih Uyarı eşiği NO 2 saatlik -insan sağlığının korunması için- 200 µg/m3 (bir yılda 18 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 100 µg/m³ (% 50) ve 1.1.2024 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i ( 140 µg/m 3 bir yılda 18 defadan fazla aşılmaz) limit değerin %50’si ( 100 µg/m 3 bir yılda 18 defadan fazla aşılmaz) 1.Ocak 2024 400 µg/m 3 (hava kalitesinin temsili bölgelerinde bütün bir “bölge” veya “alt bölge” de veya en azından 100 km 2 ’de- hangisi küçük ise- üç ardışık saatte ölçülür) yıllık -insan sağlığının korunması için- 40µg/m 3 1.1.2014 tarihinde 20 µg/m³ (% 50) ve 1.1.2024 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %80’i ( 32 µg/m 3 ) limit değerin %65’i ( 26 µg/m 3 ) 1.Ocak 2024 NO X yıllık – vejetasyonun korunması için- 30 µg/m 3 - limit değerin %80’i ( 24 µg/m3 ) limit değerin %65’i ( 19,5 µg/m 3 ) 1.Ocak 2014 Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih PM(10) 24 saatlik -insan sağlığının korunması için- 50 µg/m 3 (bir yılda 35 defadan fazla aşılmaz) 1.1.2014 tarihinde 50 µg/m³ (% 100) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 30 µg/m 3 (bir yılda 7 defadan fazla aşılmaz) 20 µg/m 3 (bir yılda 7 defadan fazla aşılmaz) 1 Ocak 2019 yıllık -insan sağlığının korunması için- 40.µg/m 3 1.1.2014 tarihinde 20 µg/m³ (% 50) ve 1.1.2019 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır 14 µg/m 3 10 µg/m 3 1 Ocak 2019 Sayfa 1 Kirletici Ortalama süre Limit değer Tolerans payı Üst değerlendirme eşiği Alt değerlendirme eşiği Limit değere ulaşılacak tarih Kurşun yıllık -insan sağlığının korunması için- 0,5µg/m3 Sınayi faaliyetlerden uzun yıllar boyunca kontamine olmuş sanayi kaynakların yakınlarında 1 µg/m³ (bakınız madde 12 (4)) 1.1.2014 tarihinde 0.5 µg/m³ (% 100) ve 1.1.2019 tarihine kadar veya madde 12 (4) ‘e göre belirlenen “alt bölge”ler ve “bölge”lerde 1 Ocak 2019 + 5 yıla kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i ( 0,35 µg/m3) limit değerin %50’si ( 0,25 µg/m3 ) 1 Ocak 2019 veya madde 12 (4) ‘e göre belirlenen “bölge“ ve “alt bölge”lerde 1 Ocak 2019 +5 yıl. Böyle durumlarda limit değer 1 Ocak 2019 dan itibaren 1,0 µg/m³ olur. Benzen yıllık -insan sağlığının korunması için- 5 µg/m 3 1.1.2014 tarihinde 5 µg/m³ (% 100) ve 01.01.2017 tarihinden 1.1.2021 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i ( 3, 5 µg/m 3 ) limit değerin %40’ı ( 2 µg/m 3 ) 1 Ocak 2021 zaman-sınırlı uzatmaya mutabık kalınan “bölge” ve “alt bölge”ler hariç (bakınız madde 12 (3)) Karbon monoksit maksimum günlük 8 saatlik ortalama -insan sağlığının korunması için- 10 mg/m 3 1.1.2014 tarihinde 6 mg/m³ (% 60) ve 1.1.2017 tarihine kadar tolerans payı sıfırlanacak şekilde her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azaltılır limit değerin %70’i ( 7 mg/m 3 ) limit değerin %50’si ( 5 mg/m 3 ) 1 Ocak 2017 C) Arsenik, kadmiyum, nikel ve benzo(a)piren için hedef değerler ve değerlendirme eşikleri Kirletici Hedef değer (a) Hedef değerin yüzdesi olarak üst değerlendirme eşiği Hedef değerin yüzdesi olarak alt değerlendirme eşiği Hedef değere ulaşılacak tarih Arsenik 6 ng/m 3 % 60 ( 3,6 ng/m 3 ) % 40 ( 2,4 ng/m 3 ) 1 Ocak 2020 Kadmiyum 5 ng/m 3 % 60 ( 3,0 ng/m 3 ) % 40 ( 2,0 ng/m 3 ) 1 Ocak 2020 Nikel 20 ng/m 3 % 70 ( 14 ng/m 3 ) % 50 ( 10 ng/m 3 ) 1 Ocak 2020 Benzo(a)piren 1 ng/m 3 % 60 ( 0,6 ng/m 3 ) % 40 ( 0,4 ng/m 3 ) 1 Ocak 2020 (a) bir yılda PM10 fraksiyonundaki toplam içerik için Hedef Ortalama Süre 2022 için Hedef değer (a) Uzun vadeli hedef İnsan sağlığının korunması Bir yılda maksimum günlük 8 saatlik ortalama 120 µg/m³ değeri üç yıllık ortalama alındığında bir yılda 25 günden daha fazla süre boyunca aşılmayacaktır (b) 120 µg/m3 Vejetasyonun korunması Mayıs ayından Temmuz ayına kadar 1 saatlik değerlerden hesaplanacak AOT40 Beş yıllık ortalaması 18 000 µg/m3·saat (b) 6 000 µg/m3·saat (a) Hedef değerler ile uyumluluk bu yıldan itibaren değerlendirilecektir. Bir başka ifade ile verilerin, takip eden üç veya beş yıl sonunda uyumluluğun hesaplamasında kullanılacağı ilk yıl 2022’dir. (b) Eğer üç veya beş yıllık ortalamalar belirlenemiyorsa yıllık verilerin ardışık ve tam seti bazında, hedef değerler ile uyumluluğu kontrol etmek için gerekli minimum yıllık veriler aşağıdaki gibidir; - insan sağlığının korunmasında hedef değer için- bir yıllık geçerli veri - vejetasyonun korunmasında hedef değer için- üç yıllık geçerli veri Süre Eşik Bilgi eşiği 1 saatlik ortalama 180 µg/m3 Uyarı eşiği 1 saatlik ortalama (a) 240 µg/m3 (a) Madde 11 ‘in uygulanması için eşiğin aşımı üç ardışık yıl için öngörülür veya ölçülür. Üst ve alt değerlendirme eşiklerinin aşımı, yeterli verinin bulunduğu yerlerde önceki beş yıllık süre içindeki konsantrasyonlar baz alınarak belirlenir. Önceki beş yıl dikkate alınarak en az üç yıllık süre içinde bu aşım oluşmuşsa, bir değerlendirme eşiğinin aşılmış olduğu varsayılır. Beş yıllık veriden daha az veri olan yerlerde üst ve alt değerlendirme eşiklerinin aşımlarına karar vermek için, en yüksek kirlenme seviyelerinin karakteristik olduğu zamanlarda ve yerlerde kısa süreli ölçüm kampanyaları; emisyon envanterleri ve modellemeden elde edilen sonuçlar ile birleştirilebilir. Kirletici Ortalama süre Sınır değer Sınır değerin yıllık azalması Uyarı eşiği SO 2 Saatlik 900 µg/m 3 İlk seviye: 500 µg/m 3 İkinci seviye: 850 µg/m 3 Üçüncü seviye: 1.100 µg/m 3 Dördüncü seviye: 1.500 µg/m 3 (Verilen değerler 24 saatlik ortalamalardır.) -KVS- 24 saatlik % 95 /yıl -insan sağlığının korunması için- 400 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 250 µg/m 3 (sınır değerin %62,5’u) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır Kış Sezonu Ortalaması (1 Ekim – 31 Mart) -insan sağlığının korunması için- 250 µg/m³ Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 125 µg/m 3 (sınır değerin %50’si) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır Hedef Sınır Değer (Yıllık aritmetik ortalama) 60 µg/m³ Hedef Sınır Değer Kış Sezonu Ortalaması (1 Ekim – 31 Mart) 120 µg/m³ -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 150 µg/m 3 -UVS- yıllık -hassas hayvanların, bitkilerin ve nesnelerin korunması için- 60 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 20 µg/m 3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır NO 2 -KVS- 24 saatlik % 95 /yıl -insan sağlığının korunması için- 300 µg/m 3 -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 100 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 60 µg/m 3 (sınır değerin %60’ı) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır Kirletici Ortalama süre Sınır Değer Sınır değerin y ıllık azalması Uyarı eşiği PM10 1 -KVS- 24 saatlik % 95/yıl -insan sağlığının korunması için- 300 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 100 µg/m 3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda bir eşit miktarda yıllık olarak azalır İlk seviye: 260 µg/m 3 İkinci seviye: 400 µg/m 3 Üçüncü seviye: 520 µg/m 3 Dördüncü seviye: 650 µg/m 3 (Verilen değerler 24 saatlik ortalamalardır.) Kış Sezonu Ortalaması (1 Ekim – 31 Mart) -insan sağlığının korunması için- 200 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 90 µg/m 3 (sınır değerin %45’i) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 150 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 60 µg/m 3 (sınır değerin %40’ı) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır Kurşun -UVS- yıllık -insan sağlığının korunması için- 2 µg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 1 µg/m 3 (sınır değerin %50’si) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır CO 24 saatlik % 95/yıl -insan sağlığının korunması için- 30 mg/m 3 Sınır değer, 1.1.2009 tarihinde başlayarak 1.1.2014 tarihine kadar 10 mg/m 3 (sınır değerin %33’ü) olana kadar her 12 ayda eşit bir miktarda yıllık olarak azalır yıllık -insan sağlığının korunması için- 10 mg/m 3 ‘PM10, asılı partikül madde – siyah duman olarak da ölçülebilir. Siyah duman değerlendirmesi ve gravimetrik birimlere çevrimi için, hava kirliliğini ölçme metotları ve anket teknikleri üzerine çalışan OECD grubunun standartlaştırdığı metot (1964), referans metot olarak alınır. Sabit ölçümlerde aşağıdaki hususlara uyulur. İnsan sağlığının korunmasına yönelik örnekleme noktalarının yerleri, şu amaçlarla belirlenir; (i) Limit değer(ler)in ortalama süresi ile bağlantılı olarak önemli bir süre için nüfusun dolaylı veya da doğrudan maruz kalma ihtimalinin olduğu en yüksek konsantrasyonların ortaya çıktığı “bölge”ler ve “alt bölge”ler içindeki alanlarda veri sağlamak, (ii) Genel nüfusun maruziyetini temsil eden “bölge”ler ve “alt bölge”ler içindeki diğer alanlardaki seviyeler hakkında veri sağlamak, (iii) Besin zinciri ile nüfusun dolaylı maruziyetini temsil edecek, arsenik, kadmiyum, cıva, nikel, benzo(a)piren ve diğer polisiklik aromatik hidrokarbonların birikim oranları ile ilgili veri sağlamak, Örnekleme noktaları genelde en yakındaki çok küçük mikro-çevrelerin ölçümünden kaçınılacak şekilde yerleştirilir. Yol gösterici olması bakımından, bir örnekleme noktası; trafiğin yoğun olduğu yerlerde 200 m 2 den küçük olmayan, endüstriyel bölgelerde en az 250mx250m ve uygun olduğunda şehir-fon alanlarında birkaç km 2 lik alandaki hava kalitesini temsil edebilmesi gerekir. Örnekleme noktaları, mümkün olan yerlerde, bu noktaların yakın çevrelerinde olmayan benzer konumları da temsil edebilmesi gerekir. Arsenik, kadmiyum, nikel, civa, ve benzo(a)piren için örnekleme noktaları, uygun olan yerlerde, PM10 için örnekleme noktaları ile aynı yerde olması gerekir. Amacın fon seviyelerinin değerlendirilmesi olduğu yerlerde, örnekleme konumu, yakınındaki endüstriyel alanlar veya “alt bölge”lerden, yani birkaç kilometre yakınındaki yerlerden etkilenmemelidir. Endüstriyel kaynaklardan oluşan katkıların değerlendirileceği yerlerde, en yakın yerleşim bölgesindeki kaynağın rüzgâr yönünde en az bir örnekleme noktası yerleştirilir. Fon konsantrasyonunun bilinmediği yerlerde, hâkim rüzgâr yönünde ilave bir örnekleme noktası yerleştirilir. Özellikle bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi dördüncü fıkrasının uygulandığı yerlerde, örnekleme noktaları, mevcut en iyi tekniklerin uygulamasının izlenebileceği şekilde yerleştirilir. Adalarda, insan sağlığının korunması için gerekli olan örnekleme noktalarının yerleştirilmesi ihtiyacı göz önünde bulundurulur. Ekosistemler ve vejetasyonun korunmasını hedefleyen örnekleme noktaları, diğer yapılaşmış alanlardan, endüstriyel tesisler veya otoyollardan 5 km‘den veya “alt bölge”lerden 20 km ‘den daha uzağa yerleştirilir. Yol gösterici olması bakımından, bir örnekleme noktası, en az 1000 km 2 ‘lik bir çevredeki hava kalitesini temsil edebilecek şekilde yerleştirilir. Adalarda, hava kalitesinin değerlendirilmesi ihtiyacı göz önünde bulundurulur. Sabit ölçümlere uygulanabilen ozon konsantrasyonlarının değerlendirilmesi için örnekleme noktalarının konumunun belirlenmesi ve sınıflandırılması için kriterler İstasyon tipi Ölçüm hedefleri Temsil edebileceği alan (a) Makro ölçekli yerleştirme kriterleri Kentsel İnsan sağlığının korunması: Özellikle nüfus yoğunluğunun ve ozon konsantrasyonunun nispeten yüksek olduğu ve genel nüfusun maruziyetini temsil edebileceği yerlerde kent nüfusunun ozona maruziyetini değerlendirmek, Birkaç km 2 Trafik, benzin istasyonları v.s gibi yerel emisyonların etkisinden uzakta; iyi karışım seviyelerinin ölçülebileceği hava sirkülasyonunun olduğu yerlerde; kentlerdeki yerleşim alanları ve ticari alanlarda, parklar (ağaçlardan uzakta), trafiğin çok az olduğu veya hiç olmadığı büyük caddeler veya meydanlarda, eğitim, spor veya eğlence yerleri özellikleri taşıyan açık alanlara yerleştirilir. Kent çevresi İnsan sağlığının ve vejetasyonun korunması: Nüfus ve vejetasyonun doğrudan veya dolaylı olarak maruz kalmasının muhtemel olduğu en yüksek ozon seviyelerinin oluştuğu “alt bölge”lerin dış mahallerinde bulunan nüfus ve vejetasyonun maruziyetini değerlendirmek; Birkaç 10 km 2 Maksimum emisyon alanından belirli bir uzaklıkta, ozon oluşumuna katkıda bulunabilecek şartlarda hakim rüzgar yönünü/yönlerini takip eden rüzgar yönünde; Bir “alt bölge”nin dış taraflarında bulunan nüfus, doğal ekosistemler veya hassas mahsullerin yüksek ozon seviyelerine maruz kaldığı yerlerde; ozonun bölgesel fon seviyelerini belirlemek için, uygun olan yerlerde, maksimum emisyon alanının rüzgara ters yönünde bazı kent çevresi istasyonları da yerleştirilir. Kırsal İnsan sağlığı ve vejetasyonun korunması: Alt-bölgesel ölçekli ozon konsantrasyonlarına nüfusun, mahsullerin ve doğal ekosistemlerin maruziyetini değerlendirmek; Alt-bölgesel seviyeler (Birkaç km 2 ) İstasyonlar küçük yerleşim yerlerine ve/veya doğal ekosistemlerin, ormanların veya mahsullerin bulunduğu alanlara; ozon için temsil teşkil edebilecek yerlerde yollar ve endüstriyel tesisler gibi anlık yerel emisyonların etkisinden uzağa, açık alanlara yerleştirilebilir, ancak yüksek dağ tepelerine yerleştirilemez. Kırsal fon Vejetasyon ve insan sağlığının korunması: Bölgesel ölçekli ozon konsantrasyonlarına mahsullerin ve doğal ekosistemlerin ve de nüfusun maruziyetini değerlendirmek; Bölgesel / ulusal / kıtasal seviyeler (1000 ile 10.000 km 2 arasında) Daha az nüfus yoğunluğu olan alanlara, örneğin yerel emisyonlardan uzak ve endüstriyel alanlar ve kentsel alanlardan uzaktaki doğal ekosistemlerin olduğu alanlara, ormanlara istasyon yerleştirilir; Enverziyon şartlarının yerel oluşumunu arttıran yerlerden ve de yüksek dağ zirvelerinden kaçınılır; Yerel karakterli gündüz rüzgârları görülen sahil mevkileri önerilmez. (a) Örnekleme noktaları, mümkün olan yerlerde, bu noktaların yakın çevrelerinde olmayan benzer yerleri de temsil edebilmelidir. Mümkün olduğunca aşağıdaki kurallar uygulanır: - Örnekleme probu girişi etrafındaki akış kısıtlanmaz (en azından 270° ‘lik bir açıda serbest olmalıdır), örnekleme cihazına yakın hava akışını etkileyen hiçbir engel olmayacak şekilde, diğer bir ifade ile normalde binalardan, balkonlardan, ağaçlardan ve diğer engellerden birkaç metre uzakta (ozon için bu uzaklık, örnekleme cihazı üzerinde dışarı çıkan engelin yüksekliğinin iki katından daha fazla olmalıdır) ve bina çizgisinde hava kalitesini temsil eden örnekleme noktaları olması durumunda en yakın binadan en azından 0.5 m uzaklıkta olur. - Genelde, örnekleme noktası girişi yer seviyesinden 1.5 m (nefes alma seviyesi) ile 4 m arasında yukarıda olmalıdır. 8 m ‘ye kadar yüksek konumlar, bazı durumlarda ve ağaçlık alanlarda gerekli olabilir. İstasyon büyük bir alanı temsil ediyorsa, daha yüksek yerleştirme de uygun olabilir. - Hava ile karışmayan emisyonların doğrudan girişini önlemek için giriş probları, kaynakların hemen yakınına yerleştirilmez. - Örnekleyicinin hava çıkışı, çıkan havanın örnekleyici girişine tekrar girmesini önleyecek şekilde yerleştirilir. - Trafiğe yönelik örnekleyici yerlerinin belirlenmesi (ozon hariç) - Tüm kirleticiler için bu örnekleme noktaları, en yakın trafik şeridinin merkezinden en az 4 m ve ana kavşakların kenarından en az 25 m uzaklıkta olmalıdır. - Azot dioksit ve karbon monoksit için girişler kaldırım taşından 5 m den daha fazla uzaklıkta olmamalıdır. - Partiküler madde, arsenik, kadmiyum, nikel, cıva, benzo(a)piren, benzen ve kurşun için girişler bina çizgisine yakın yerdeki hava kalitesini temsil edecek şekilde yerleştirilir. - Ozon örnekleyiciler için ek kriterler: Giriş probu, trafik yoğunluğunun bir fonksiyonu olarak artan bir mesafe ile en yakın yoldan 10 m den daha uzağa ve ocak ve yakma fırınları gibi kaynaklardan oldukça uzağa yerleştirilir. - Kırsal alanlarda çökelme ölçümleri için, Eklerde verilmediği yerlerde ve uygun olduğunca EMEP kuralları ve kriterleri uygulanır. Aşağıdaki faktörler de hesaba katılabilir; - Engelleyici kaynaklar, - Güvenlik, - Erişim, - Elektrik hatlarına ve haberleşmeye yakınlık, - Çevresinden mevkiin görünürlüğü, - Halkın ve operatörlerin güvenliği, - Farklı kirleticiler için örnekleme noktalarının aynı yerlerde olmasına gayret edilmesi, - Planlama gereklilikleri. Yer seçim işlemleri, sınıflandırma aşamasında detaylı bir harita ve çevre alanının yönleri gösteren fotoğrafları vasıtasıyla tam olarak belgelenmek zorundadır. Seçim kriterlerinin zamanla geçerli kalmasını sağlamak için yinelenen belgelerle, düzenli zaman aralıklarında örnekleme yerleri gözden geçirilir. Ozon ile ilgili olarak; ilgili örnekleme yerinde, ölçülen ozon konsantrasyonlarını etkileyen meteorolojik faktörler ve fotokimyasal prosesler kapsamında uygun şekilde izleme ve izleme verilerinin yorumlanması gerekir. “alt bölge” veya “bölge”de ki nüfus (x1000) Konsantrasyonlar üst değerlendirme eşiğini aşarsa (1) Maksimum konsantrasyonlar üst ve alt değerlendirme eşikleri arasında ise Maksimum konsantrasyonların alt değerlendirme eşiği’nin altında olduğu “alt bölge”lerde SO 2 ve NO 2 için As, Cd, Ni B(a)P Diğer kirleticiler As, Cd, Ni B(a)P Diğer kirleticiler 0-249 1 1 1 1 1 1 uygulanmaz 250-499 1 1 2 1 1 1 1 500-749 1 1 2 1 1 1 1 750-999 2 2 3 1 1 1 1 1 000-1 499 2 2 4 1 1 2 1 1 500-1 999 2 2 5 1 1 2 1 2 000-2 749 2 3 6 1 1 3 2 2 750-3 749 2 3 7 1 1 3 2 3 750-4 749 3 4 8 2 2 4 2 4 750-5 999 4 5 9 2 2 4 2 ³ 6 000 5 5 10 2 2 5 3 (1) Arsenik, kadmiyum ve nikel için: En az bir kentsel fon istasyon gereklidir. NO 2 , partiküler madde için: En az bir kentsel fon istasyonu ve bir trafik istasyonu gereklidir. Karbon monoksit, B(a)P ve benzen için: En az bir kentsel fon istasyonu ve bir trafik istasyonu gerekir. Fakat bu örnekleme noktalarının sayısını arttırmaz. Noktasal kaynakların çevresindeki kirlenmenin değerlendirilmesinde sabit ölçüm için örnekleme noktalarının sayısı; emisyon yoğunlukları, hava kirlenmesinin olası dağılım modelleri ve nüfusun potansiyel maruziyeti göz önünde bulundurularak hesaplanır. Konsantrasyonlar üst değerlendirme eşiğini aşarsa Maksimum konsantrasyonlar üst ve alt değerlendirme eşikleri arasında ise Her 20 000 km² de 1 istasyon Her 40 000 km² de 1 istasyon Ada “bölge”lerde, sabit ölçüm için örnekleme noktalarının sayısı; ekosistem veya vejatasyonun potansiyel maruziyeti ve hava kirlenmesinin olası dağılım modelleri göz önünde bulundurularak hesaplanır. Nüfus (× 1 000) “Alt bölge”ler (kent ve kent çevresi) (a) Diğer “bölge”ler (kent çevresi ve kırsal) (a) Kırsal fon < 250 1 1 Ülke başına tüm “bölge”lerdeki ortalama yoğunluk olarak istasyon /50 000 km² (b) < 500 1 2 < 1 000 2 2 < 1 500 3 3 < 2 000 3 4 < 2 750 4 5 < 3 750 5 6 > 3 750 Her 2 milyon kişi için 1 ilave istasyon Her 2 milyon kişi için 1 ilave istasyon (a) Nüfusun maruziyetinin en yüksek olabileceği kent çevresi alanlarında en az 1 istasyon. “alt bölge”lerde, istasyonların en az % 50 ‘si kent çevresi alanlara yerleştirilir. (b) Kompleks arazi yapıları için 25 000 km 2 başına 1 istasyon önerilir. Hava kalitesi modellemesi ve aynı yerdeki azot dioksit ölçümleri gibi destekleyici değerlendirme araçlarıyla birlikte ozon için örnekleme noktalarının sayısı; uzun vadeli hedeflerle uyumluluğu kontrol etmek ve ozon kirliliği eğilimini incelemek için yeterli olmak zorundadır. Diğer “bölge”ler ve “alt bölge”lerde bulunan istasyonların sayısı, (1) de belirtilen sayının üçte birine düşürülebilir. Sabit ölçüm istasyonlarından alınan bilgilerin tek bilgi kaynağı olduğu yerlerde, en azından bir izleme istasyonu bulunur. Destekleyici değerlendirmenin olduğu “bölge”lerde, bunun sonucu olarak bir “bölge”de başka hiçbir istasyon yok ise, komşu “bölge”lerdeki bir dizi istasyonla koordinasyon uzun vadeli hedeflere aykırı ozon konsantrasyonlarının yeterli değerlendirmesini sağlamalıdır. Kırsal fon istasyonlarının sayısı 100.000 km 2 başına bir adet olmak zorundadır. Kalite güvence programlarına yol göstermesi amacıyla ölçüm verilerinin alınması, minimum zaman kapsamı ve değerlendirme metotlarının izin verilen belirsizliği için aşağıdaki veri kalitesi hedefleri belirlenmiştir. Kükürt dioksit, Azot dioksit ve Azot oksitleri Partiküler madde ve Kurşun Benzen Karbon monoksit Ozon Sürekli (1) sabit ölçüm Belirsizlik % 15 %25 %25 %15 %15 Minimum veri alımı %90 %90 %90 %90 %90 - yaz boyunca %75 - kış boyunca Minimum zaman kapsamı %35 - kentsel fon ve trafik mevkileri (çeşitli iklim ve trafik şartlarını temsil etmek üzere yıl içine dağılmış) %90 - endüstriyel bölgeler Gösterge ölçüm Belirsizlik %25 %50 %30 %25 %30 Minimum veri alımı %90 %90 %90 % 90 %90 Minimum zaman kapsamı %14 (yıl içinde eşit dağılmış veya yıl içinde eşit olarak 8 haftaya dağılmış, haftada bir rasgele ölçüm) %14 (yıl içinde eşit dağılmış veya yıl içinde eşit olarak 8 haftaya dağılmış, haftada bir rasgele ölçüm) %14 (yıl içinde eşit dağılmış veya yıl üzerinde eşit olarak 8 haftaya dağılmış, haftada bir günlük rasgele ölçüm) %14 (yıl içinde eşit dağılmış veya yıl içinde eşit olarak 8 haftaya dağılmış, haftada bir rasgele ölçüm) > %10 yaz boyunca Modelleme Belirsizlik Saatlik ortalamalar %50 - %60 %50 8 saatlik ortalamalar %50 %50 Günlük ortalamalar %50 henüz tanımlanmadı Yıllık ortalamalar %30 %50 %50 Nesnel tahminleme Belirsizlik %75 %100 %100 %75 %75 (1) Benzen için sürekli ölçümler yerine, rasgele örneklemeye bağlı belirsizliği içeren belirsizliğin %25 kalite hedefini sağladığı gösterilebilirse rasgele ölçümler uygulanabilir. Rasgele örnekleme, sonuçların çarpıtılmasını önlemek amacıyla yıl içinde eşit olarak dağıtılır. Sayfa 2 Benzo(a)piren Arsenik, kadmiyum ve nikel Benzo(a)piren dışındaki polisiklik aromatik hidrokarbonlar, gaz halindeki toplam cıva Toplam çökelme Belirsizlik Sabit ve gösterge ölçümü %50 %40 %50 %70 Modelleme %60 %60 %60 %60 Nesnel tahminleme %100 %100 %100 %100 Minimum veri alımı %90 %90 %90 %90 Minimum zaman kapsamı Sabit ölçümler %33 %50 Gösterge ölçümler (*) %14 %14 %14 %33 (*)Gösterge ölçümleri azalarak gerçekleştirilen fakat diğer veri kalite hedeflerini yerine getiren ölçümlerdir. Değerlendirme metotlarının belirsizliği (%95’lik güvenirlik aralığında ifade edilen ) CEN Ölçümde Belirsizliğin Tanımlanması Rehberi (ENV 13005–1999)’nin prensipleri ile ISO 5725:1994 metodolojisiyle ve CEN Raporu ‘Hava Kalitesi – Hava referans ölçüm metotları için belirsizlik tahminine yaklaşımın (CR 14377:2002E)’da verilen temel kurallarla uygunluk içinde değerlendirilir. Yukarıdaki tablodaki belirsizlik yüzdeleri, %95’lik güvenirlik aralığı için, tipik örnekleme zamanları veya uygun eşikle düşünülen süre boyunca ortalaması alınmış ayrı ayrı ölçümler için verilmiştir. Sabit ölçümler için belirsizlik, uygun eşik bölgesinde uygulanabilir şeklinde yorumlanır. Modelleme ve nesnel tahminleme için belirsizlik, olayların zamanlamasını dikkate almadan, uygun eşiği hesaplamak için süre sonunda, ölçülen ve hesaplanan konsantrasyon seviyelerinin maksimum sapması şeklinde tanımlanır. Değerlendirme için bir hava kalitesi modellemesinin kullanıldığı yerlerde, modelleme tanımları ile ilgili referanslar ve belirsizlik hakkındaki bilgiler derlenir. Veri alımı; cihazın geçerli veri sağladığı sürenin istatistiksel parametre veya toplam değerin hesaplanacağı süreye oranı olarak tanımlanır. Zaman kapsamı; kirleticinin ölçüldüğü süredeki eşik değerin belirlenmesi için düşünülen zaman yüzdesi olarak tanımlanır. Minimum veri alımı ve zaman kapsamı gereklilikleri, cihazın normal bakımı veya düzenli kalibrasyonuna bağlı veri kayıplarını içermez. Benzo(a)piren ve diğer polisiklik aromatik hidrokarbonların ölçümü için yirmi dört saatlik örnekleme gereklidir. Metodun, örneklerin bu sürede dengeli olmasını sağlaması şartıyla bir aya kadar bir süre sonunda dikkatle alınan ayrı ayrı örnekler, birleştirilebilir ve kompozit numune olarak analiz edilebilir. Üç benzeşik benzo(b)fluoranten, benzo(j)flouranten ve benzo(k)flouranten’in analitik olarak çözümlenmesi zor olabilir. Böyle durumlarda toplam olarak raporlanabilirler. Arsenik, kadmiyum ve nikel konsantrasyonlarının ölçümü için yirmi dört saatlik örnekleme de önerilir. Ozon haricinde, rasgele örnekleme yılın işgünlerine eşit olarak yayılmalıdır. Çökelme oranlarının ölçümü için, yıl boyunca aylık veya haftalık numuneler önerilir. Derogasyon yoluyla, sürekli izleme açısından %95’lik güvenirlik aralığı içindeki belirsizliğin %10 dahilinde olduğu Bakanlık tarafından ispat edilebilirse, partiküler madde ve kurşun için sürekli ölçümlerin yerine rasgele ölçümler uygulanabilir. Ölçüm dışındaki veri kaynaklarının hava kalitesi değerlendirmesinde tek arac olduğu veya ölçümden destekleyici bilgi almak için ölçüm dışında veri kaynaklarının kullanıldığı “bölge”ler ve “alt bölge”ler için aşağıdaki bilgiler derlenir; - Yürütülen değerlendirme faaliyetleri, - Metodun tanımlanmasına ilişkin referanslarla birlikte kullanılan özel metotlar, - Veri ve bilgi kaynakları, - Belirsizlikleri ve konsantrasyonların hedef değerlerini, uzun vadeli hedeflerini, limit değer(ler)ini veya limit değer(ler) artı uygulanabilir tolerans pay(lar)ını aştığı “bölge” veya “alt bölge”deki, özellikle herhangi bir alanı veya ilgili ise hattın uzunluğunu ve konsantrasyonların üst ve alt değerlendirme eşiğini aştığı herhangi bir alanı kapsayan sonuçlar, - Amacı insan sağlığının korunması olan uzun vadeli hedefler, hedef değerler veya limit değerler, limit değerin aşıldığı konsantrasyonlara potansiyel olarak maruz kalan nüfus. Mümkün olan yerlerde, her bir “bölge” ve “alt bölge”deki konsantrasyon dağılımlarını gösteren haritalar derlenir. Böyle ölçümlerin ana hedefleri; kirlilik konsantrasyonlarına sebep olan emisyon kaynaklarını saptamaya yardım etmek, emisyon envanterlerinin tutarlılığını kontrol etmek, emisyon azaltım stratejilerinin verimliliğini kontrol etmek ve ozon öncül maddelerindeki herhangi bir eğilimi analiz etmektir. Ayrıca amaç, ozon oluşumunu ve öncül dağılım proseslerini anlamayı ve de fotokimyasal modellemelerin uygulanmasını desteklemektir. Ozon öncül maddelerinin ölçümü, en azından azot oksitleri ve uygun uçucu organik bileşikleri (VOC) kapsar. Ölçüm için önerilen uçucu bileşiklerin bir listesi aşağıda yer almaktadır. 1-Büten İzopiren Etil benzen Etan trans-2-Büten n-Hekzan m+p-Ksilen Etilen cis-2-Büten i-Hekzan o-Ksilen Asetilen 1.3-Bütadien n-Heptan 1,2,4-Trimet. benzen Propan n-Pentan n-Oktan 1,2,3-Trimet. benzen Propen i-Pentan i-Oktan 1,3,5-Trimet. benzen n-Bütan 1-Penten Benzen Formaldehit i-Bütan 2-Penten Tolüen Toplam metan içermeyen hidrokarbonlar Ölçümler, özellikle bu yönetmeliğin gerekliliklerine göre kurulan kent ve kent çevresindeki alanlardaki herhangi bir izleme yerinde yapılır ve yukarıdaki izleme hedefleri ile uyumlu olarak düşünülür. ISO/FDIS 10498 (Taslak Standart) dış ortam havasında – kükürt dioksit tayini – UV flüoresans metodu. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. ISO 7996: 1985 dış ortam havasında – azot oksitlerin kütlesel konsantrasyonlarının tayini – kimyasal ışıma (kemi-lüminesans) metodu. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. Kurşun örneklemesi için referans metot Ek III 5’de PM 10 için belirtilen metot ile aynı olacaktır. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. ISO 9855: 1993 dış ortam havasında- filtrelerde toplanan aerosollerin partiküler kurşun içeriğinin tayini- atomik absorpsiyon spektroskopi metodu. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. PM10 örneklemesi ve ölçümü için referans metot, EN 12341 “Hava Kalitesi -Asılı partiküler maddenin PM10 fraksiyonu tayini- ölçüm metotlarına denkliği gösterilen referans metot ve saha test prosedürü”nde tanımlanan metot olması gereklidir. Ölçüm prensibi, ortamdaki partiküler maddenin PM 10 fraksiyonunun filtre üzerinde toplanması ve gravimetrik kütle tayini esasına dayanır. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot veya referans metotla tutarlı ilişki içinde olduğu gösterilebilen ve ortaya konan başka bir metot kullanılabilir. Bu durumda, o metotla elde edilen sonuçlar, referans metot kullanılarak elde edilenlere muadil sonuçlar üretmesi için ilgili bir çarpanla düzeltilir. Bakanlık tarafından uygun olduğu düşünülen herhangi bir metot kullanılabilir. PM2,5 ölçümü yapan otoriteler, PM2.5 örneklemek ve ölçmek için kullanılan metodu Bakanlığa bildirmek zorundadır. Benzen ölçümü için referans metot, Avrupa Standartlaştırma Komitesi (CEN) tarafından standartlaştırılmakta olan gaz kromatografik tayininden sonra emici(sorbent) kartuş üzerinde pompalamalı örnekleme metodudur. CEN tarafından standartlaştırılmış bir metot bulunmadığında, aynı ölçüm metoduna dayalı olan ulusal standart metotlar kullanılabilir. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. Dış ortam havasında benzo(a)piren konsantrasyonlarının ölçümü için referans metot, CEN tarafından standartlaştırılmaktadır ve EN 12341’e muadil manuel PM10 örneklemeye dayalı olacaktır. CEN tarafından standartlaştırılmış bir metot bulunmadığında, benzo(a)piren veya 8 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen diğer polisiklik aromatik hidrokarbonlar için, ISO 12884 standardı gibi ISO metotları veya ulusal standart metotlar kullanılabilir. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. Dış ortam havasında gaz halindeki toplam cıva konsantrasyonlarının ölçümü için referans metot, Atomik Absorpsiyon Spektrometri veya Atomik Flüoresan Spektrometriye dayalı bir otomatik metot olmak zorundadır. CEN tarafından standartlaştırılmış bir metot bulunmadığında, ulusal standart metotlar veya ISO standart metotları kullanılabilir. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. — Analiz metodu: UV fotometrik metot (ISO FDIS 13964), — Kalibrasyon metodu: Referans UV fotometre (ISO FDIS 13964, VDI 2468, B1.6). Bu metot, Avrupa Standartlaştırma Komitesi (CEN) tarafından standartlaştırılmaktadır. Bir kez ilgili standart yayınlandığında, bu standartta tanımlanmış metot ve teknikler bu Yönetmelikteki referans ve kalibrasyon metodunu oluşturur. Yukarıdaki metoda muadil sonuçlar verdiği gösterilebilen başka bir metot kullanılabilir. VOC ölçümü yapan otoriteler, VOC örneklemek ve ölçmek için kullanılan metotları Bakanlığa bildirmek zorundadır. Bu yönetmeliğin 10 uncu maddesi altında sağlanacak bilgiler; 1. Kirlilik aşımının yeri - Bölge - Şehir (harita) - Ölçüm istasyonu (harita, coğrafik koordinatlar) 2. Genel Bilgiler - “Bölge” tipi (şehir, endüstriyel veya kırsal alan) - Kirlenen alan(km 2 ) ve kirliliğe maruz kalan nüfusun tahmini - Kullanılabilir iklim verileri - İlgili topografik veriler - “Bölge”de koruma gerektiren hedeflerin tipi hakkında yeterli bilgi 3. Sorumlu merciler İyileştirme planlarının gelişimi ve uygulanmasından sorumlu kişilerin isim ve adresleri 4. Kirliliğin mahiyeti ve değerlendirilmesi - Önceki yıllarda gözlemlenen konsantrasyonlar (iyileştirme önlemlerinin uygulanmasından önce) - Projenin başından itibaren ölçülen konsantrasyonlar - Değerlendirme için kullanılan teknikler 5. Kirliliğin kaynağı - Kirliliğe neden olan ana emisyon kaynaklarının listesi (harita) - Bu kaynaklardan yayılan emisyonların toplam miktarı (ton/yıl) - Diğer bölgelerden taşınan kirlilik hakkında bilgiler 6. Durum analizi - Aşımdan sorumlu bu faktörlerin detayları (taşınım, sınır ötesi taşınım, oluşum) - Hava kalitesinin iyileştirilmesi için olası önlemlerin detayları 7. Bu yönetmelik yürürlüğe girmeden önce mevcut olan iyileştirme projeleri veya önlemlerin detayları - Yerel, bölgesel, ulusal, uluslararası önlemler - Bu önlemlerin gözlemlenen etkileri 8. Bu yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra kirliliği azaltmak için uygulanan projeler veya önlemlerin detayları - Projede belirlenen tüm önlemlerin listesi ve açıklaması - Uygulama için zamanlama tablosu - Bu hedeflere ulaşmak için gerekli olan tahmini sürenin ve planlanan hava kalitesinin iyileştirilmesinin tahmini 9. Uzun vadede araştırılan veya planlanan projeler veya önlemlerin detayları 10. Bu ekte istenilen bilgileri desteklemede kullanılan yayınlar, belgeler, çalışmalar ve benzerlerinin listesi

Resmî kaynakta görüntüle (mevzuat.gov.tr) ↗

İlgili yargı kararları (0)

Bu maddeye atıf yapan karar henüz eklenmedi.