- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 8. Daire E. 2024/1264 K. 2025/7998
Karar tarihi: 23 Ekim 2025
Atıf yapılan maddeler
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 45
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 49
- 2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU, m. 50
- 2464 sayılı BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU, m. 97
- 1608 sayılı UMURU BELEDİYEYE MÜTEALLİK AHKAMI CEZAİYE HAKKINDA 16 NİSAN 1340 TARİH VE 486 NUMARALI KANUNUN BAZI MADDELERİNİ MUADDİL KANUN, m. 1
Karar metni
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2024/1264 E. , 2025/7998 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1264
Karar No : 2025/7998
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Marketler Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Bolu Belediyesinin ... tarihli ve ... sayılı hasar bedelinin şirketten tazminine ilişkin encümen kararı ile bu karara dayanak olduğu belirtilen Bolu Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclis Kararı ile kabul edilen 2022 yılı Gelir Tarifesinin ilgili kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait işyerinin önündeki kaldırıma zarar verildiğinden bahisle 23.836,08-TL hasar bedelinin tahsiline ilişkin encümen kararı bakımından; 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un kamu hizmetlerinin yürütümüne dair kararlarının uygulanabilmesini sağlayıcı, hizmetlerin etkinliğinin artmasını sağlayıcı cezai ve yaptırım hükümlerinin bulunmadığı, belediyelerin yasal görevlerini ifa sırasında bu görevin yerine getirilmesini engelleyici davranışların cezalandırılması ile sorumluluk sahasındaki mallara verilen zarar ve ziyanın tazminine ilişkin bir yetkinin belediyelere tanınmadığı, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesinin belediyeleri bu hususlara ilişkin olarak yetkilendirdiği, belediyenin, kanunla yüklenen görevinin yerine getirmesini engelleyici bir davranışta bulunulması halinde; belediye encümenince, söz konusu davranışın ortadan kaldırılmasına karar verileceği; emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde söz konusu fiilin masrafları %20 zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, davalı idarece 1608 sayılı Kanun'da öngörülen prosedür işletilmek suretiyle, davacı şirket tarafından kaldırımlara verilen zarar ve ziyanın belli sürede giderilmesinin istenilmesi, bu sürede zarar ve ziyanın giderilmemesi halinde yapılan masrafın %20 fazlasıyla ilgilisinden tahsil edilmek üzere belediyece yerine getirilmesi gerektiği, bu durumda, davalı tarafından 1608 sayılı Kanun'daki prosedür yerine getirilerek öncelikle davacıya, kaldırıma verilen hasarın eski hale getirilmesi için belli bir süre verilmesi, verilen sürede giderilmemesi halinde mahzurun belediyece giderilip yapılan masrafın en fazla %20 fazlasıyla hesaplanması sonrası encümen tarafından tahsili yönünde işlem tesis edilmesi gerekirken, anılan prosedür işletilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı, uyuşmazlığın, 23.836,08-TL hasar bedelinin tahsiline ilişkin encümen kararına dayanak olduğu belirtilen Bolu Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclis Kararı ile kabul edilen 2022 yılı Gelir Tarifesinin ilgili kısmı bakımından; uyuşmazlığın çözümü için gerekli görüldüğünden Mahkemelerinin 09/03/2023 tarihli ara kararıyla, Bolu Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclis Kararıyla kabul edilen Bolu Belediyesi 2022 Mali Yılı Ücret(Gelir) Tarife Cetvellerinde belirtilen ücretlerin hangi kriterlere ve neye göre belirlendiğinin, ... tarihli ve ... sayılı yazıyla davacı şirketten talep edilen bedelin sunulan hangi hizmet karşılığında talep edildiğinin maddi ve hukuki yönüyle açıklanarak, bu hususu ortaya koyan bilgi ve belgelerin onaylı bir örneğinin gönderilmesinin davalı idareden istenilmesine karşın, ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde söz konusu encümen kararı ve eklerinin gönderildiği, 2022 Mali Yılı Ücret (Gelir) Tarife Cetvellerinde belirtilen ücretlerin hangi kriterlere ve neye göre belirlendiği hususunda herhangi bir somut bilgi ve belgenin sunulamadığı, 23.836,08-TL hasar bedelinin tahsiline ilişkin encümen kararına dayanak olduğu belirtilen Bolu Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclis Kararı ile kabul edilen 2022 yılı Gelir Tarifesinin ilgili kısmında bu yönüyle hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Bolu Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü Asayiş ekipleti tartafından Bolu ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, Numara:... adresinde bulunan, davacı ... Marketler A.Ş.'ye ait şubeye ... plakalı kamyon ile malzeme getirildiği, getirilen malzemenin aracın kaldırım üzerine çekilmek sureti ile boşaltıldığı, aracın tekerleklerinin kaldırım taşlarına zara verdiğinin tespit edildiği, Zabıta Müdürlüğünün ... numaralı 03/03/2022 tarihli tespit tutanağı ile kayıt altına alındığı ve fotoğraflandığı, 2022 yılı gelir tarifesinin 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18/f maddesi hükümleri uyarınca düzenlendiği, tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesi kararında dava konusu olayda idarenin işletmesi gereken prosedürün 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanun'da düzenlendiği belirtilmiş ise de bu konuda idarenin seçimlik hakkının bulunduğu, idarenin bu tür olaylarda doğrudan idari para cezası uygulanmasına karar verebileceği gibi süre verme hakkına da sahip olduğu, davacı tarafın meydana getirdiği zararın görmezden gelinerek karar verilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, şirketin satış mağazasına gelen nakliye aracının söz konusu kaldırımda hasar meydana getirip getirmediğinin somut deliller ile illiyet bağı içerisinde tespit edilmesi gerektiği, davalı idare tarafından bu yönde bir delil sunulmadığı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesine göre belediyelerin ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için ücret talep edebileceği, tesis edilen işlemlerde bu yönde bir talep bulunmadığı, davalı idarenin belirlediği fahiş hasar bedelinin yasal dayanağının bulunmadığı, bu durumun normlar hiyerarşisine aykırı olduğu, bu tür bir hasar bedelinin talep edilmesi için öncelikle taraflarına süre verilmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 23/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
