- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2025/4282 K. 2026/5789
Karar tarihi: 14 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. Geçici 3
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 12/3
- 6831 sayılı ORMAN KANUNU, m. 1
- 6831 sayılı ORMAN KANUNU, m. Ek 22
Karar metni
8. Hukuk Dairesi 2025/4282 E. , 2026/5789 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/132 E., 2024/24 K.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro sırasında ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 441 parsel sayılı 4.100,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, ... oğulları ... ve ...’ün malik sıfatıyla zilyetliklerinde bulunduğu belirtilerek 1/2’şer payla adlarına tespit edilmiş ve 09.02.1963 tarihinde tescil edilmiş; taşınmaz, 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun (3402 sayılı Kanun) 22/A maddesi uyarınca 2015 yılında yapılan yenileme çalışması sonucunda 6 31... parsel, 2019 yılında yapılan arazi toplulaştırması sonucunda ise 8 51... parsel numarasını almış olup maliklerinde değişiklik olmamıştır.
2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... mevkinde bulunan 6 31... parsel sayılı taşınmazın memleket ve amenajman haritaları ile kesinleşen orman kadastrosuna göre 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 1. maddesi kapsamında orman sayılan yerlerden olduğunu, taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 22/A maddesi uyarınca yapılan ve mülkiyet kazandırıcı nitelikte olmayan yenileme çalışması sonucunda davalılar adına tescil edildiğini ileri sürerek davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın ilk tesis kadastrosunun 1962 yılında yapılarak murisleri ... ve ... adına 1/2’şer payla tespit ve tescil edildiğini, davanın 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesinde öngörülen on yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, Orman İdaresinin dava açmakta hukuki yararı ve taraf sıfatı bulunmadığını, 3402 sayılı Kanun’un 22/A maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmasının yeni bir mülkiyet hakkı oluşturmadığını, taşınmazın kadimden beri özel mülkiyete konu olup orman niteliğinde ve orman bütünlüğü içerisinde bulunmadığını savunarak davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2020 tarihli ve 2020/102 Esas, 2020/653 Karar sayılı kararı ile; tapu kaydına göre davalıların dava konusu taşınmazda elbirliği hâlinde malik oldukları ve aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, davacı ... İdaresi vekiline ölü davalılar ... ve ...’ün mirasçılarını gösterir veraset ilamlarını sunarak taraf teşkilini sağlaması için kesin süre verilmesine rağmen süresi içerisinde gereğinin yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın taraf teşkili yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2020 tarihli ve 2020/102 Esas, 2020/653 Karar sayılı kararına karşı davacı ... İdaresi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1410 Esas, 2022/1468 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın tapu maliklerinin ölü olduğunun belirlenmesi üzerine İlk Derece Mahkemesince davacı ... İdaresi vekiline ölü davalıların veraset ilamlarını sunması için yetki ve bir aylık kesin süre verildiği, verilen süre ve ihtarın usulüne uygun olduğu, ihtarda gereğinin yerine getirilmemesinin sonucunun da açıkça gösterildiği, ihtarın 16.03.2020 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen süresi içinde gereğinin yerine getirilmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığı kabul edilerek davacı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1410 Esas, 2022/1468 Karar sayılı kararının davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 06.03.2023 tarihli ve 2023/21 Esas, 2023/1244 Karar sayılı ilamıyla, davacı ... İdaresi vekilinin mazeretinin kabul edilmesine rağmen yokluğunda yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmasının usule aykırı olduğu, davacı vekiline yeni duruşma gün ve saatinin bildirilerek usulün taraflara tanıdığı hakları kullanmasına imkân sağlanması ve veraset ilamlarını almak üzere usulüne uygun şekilde yetki ve süre verildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın evveliyatının orman olduğu, 2006 yılında kesinleşen orman kadastrosunda orman alanı içerisinde kaldığı ve 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 1. maddesi kapsamında orman sayılan yerlerden olduğu, orman sayılan yerlerin kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik veya imar-ihya yoluyla kazanılmasının mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 8 51... parsel sayılı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; davanın 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinde öngörülen on yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, Orman İdaresinin dava açmakta hukuki yararı ve taraf sıfatı bulunmadığını, dava konusu taşınmazın 1962 yılında murisleri adına tespit ve tescil edildiğini, 3402 sayılı Kanun’un 22/A maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmasının mülkiyet hakkı doğurmadığını, taşınmazın kadimden beri özel mülkiyete konu olup orman niteliğinde bulunmadığını ve eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, davaya etkisinin ve uyuşmazlığı sona erdirecek nihai karar şeklinin belirlenmesi bakımından, karar tarihinden sonra 20.06.2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7584 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14. maddesi ile 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) eklenen ek 22. maddenin değerlendirilmesi gerekmektedir.
6831 sayılı Kanun'a eklenen ek 22. maddede; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre kısmen veya tamamen Devlet ormanı olarak sınırlandırılan taşınmazlardan;
a) Hazine adına kayıtlı olmayan, tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulup halen gerçek veya tüzel kişiler adına tapuda tescilli olanlar için malikleri, kadastro tespitleri davalı olanlar için ise davaya taraf olan gerçek veya tüzel kişiler tarafından idareye başvurulması ve söz konusu başvurunun Orman Genel Müdürlüğünce uygun görülmesi,
b) ... tarafından resen yapılan inceleme ve araştırma sonucunda gerçek veya tüzel kişiler adına var olan tapu kayıtlarının doğruluğunun tespit edilmesi, hallerinde mevcut tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki varsa orman şerhleri terkin edilerek söz konusu taşınmazlar hakkında bu Kanun hükümleri uyarınca işlem yapılır.
Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen ancak tapuda henüz infaz edilmeyen kararlara konu taşınmazlar hakkında taşınmaz bedeli karşılığı olarak Mahkeme kararları gereğince ödeme yapılmamış olması veya taşınmaz bedeli karşılığı olarak Mahkeme kararları gereğince ödeme yapılmışsa yapılan toplam ödemenin Hazineye geri ödenmesi hallerinde bu madde uyarınca işlem yapılır. Ancak Hazineye geri ödenecek bedel taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
Açılan davalar sonucunda tapularının iptaline karar verilerek kesinleşen kararlardan infaz edilerek/rızaen terk edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde önceki malikleri veya akdi ve kanuni halefleri tarafından İdareye başvurulması, taşınmaz bedeli karşılığı olarak herhangi bir ödeme yapılmamış olması veya ödeme yapılmış olması halinde yapılan toplam ödemenin Hazineye geri ödenmesi halinde ilgilisine iade edilir. Ancak Hazineye geri ödenecek bedel taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.
İkinci ve üçüncü fıkralar kapsamında kalan taşınmazlardan Orman İdaresince bildirilen, malikleri veya akdi ve kanuni halefleri tarafından İdareye başvurulmayan veya Mahkeme kararları gereği yapılan toplam ödemesi Hazineye geri ödenmeyen üç hektardan küçük taşınmazlar ve alan büyüklüğüne bakılmaksızın taşınmazlar arasındaki tescilli/tescilsiz yol, boşluk ve benzeri alanlar, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilebilir.
Bu madde kapsamındaki taşınmazlar hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır.
a) Yapılacak işlemler sonuçlanıncaya kadar ... veya Hazine tarafından açılması gereken davalar açılmaz, devam eden davalar yönünden bu maddedeki işlemler bekletici mesele kabul edilerek bunun sonucuna göre işlem yapılır, bu taşınmazların aynına yönelik dava açılmasına ilişkin hak düşürücü süreler işlemez. Taraflarca vazgeçilen tapu iptali ve tescil, orman şerhinin kaldırılması ve bu madde kapsamındaki taşınmazların tapusunun iptali sebebiyle açılmış tazminat davaları da dahil olmak üzere derdest olan davaların konusuz kalmasına ve yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilir ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmez.
b) Yapılacak giderler tapu maliklerince Orman Genel Müdürlüğünün hesaplarına hizmet gideri olarak yatırılır.
c) Mevcut orman izinleri ve yapılan kiralamalar iptal edilmiş sayılır.
ç) Ormanların korunması, istihsal ve imarı ile alakalı olarak yapılmış her nevi bina ve tesis bulunan yerler bu madde kapsamında değerlendirilmez.
d) Rayiç bedeller, 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunu kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce hesaplanır.
e) İade işleminin gerçekleşmesi halinde İdarelerden, hiçbir şekilde tazminat ve ecrimisil talep edilemez.
Bu madde hükümleri;
a) Sonradan imar uygulaması yapılmış olsa bile, 26.01.1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun, mülga 11.06.1945 tarihli ve 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu kapsamında tapuya bağlanmış fakat temlik şartları yerine getirilmemiş, 09.07.1945 tarihli ve 4785 sayılı Kanun kapsamında bedeli ödenerek Devletleştirilmiş, mülga 08.02.1937 tarihli ve 3116 sayılı Orman Kanunu'nda mülga 24.3.1950 tarihli ve 5653 sayılı Kanun'la yapılan düzenlemeler kapsamında tevzi edilmiş fakat tapuya bağlanmamış, tapu ve kadastro veya imar mevzuatı kapsamında yapılan çalışmalarda uygulama görememiş eski kayıtlı taşınmazlar ile 25.02.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazlarda,
b) 2634 sayılı Kanun kapsamında sınırları tespit ve ilan edilen kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, turizm bölgeleri ve turizm alanlarında kalan, 18.11.1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve mübadele anlaşmaları kapsamında olan yerler ile bu Kanuna göre belirlenmiş özel statülü orman alanları ile orman rejimine alınan yerlerde bulunan, izin ve irtifak hakkı tesis edildiğinden ifraz edilerek oluşturulan, yanan orman sahalarında bulunan, geometrisi ve arz üzerindeki yeri belli olmayan taşınmazlarda, uygulanmaz.
Bu madde kapsamında yapılan işlemler sonrasında orman kadastro kayıtları güncellenir.
Bu maddenin uygulanması sonucunda; tapu kayıtları geçerli kabul edilen, ilgililerine iade edilen ve dördüncü fıkra kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce değerlendirilecek taşınmazların alanından az olmamak üzere Devletin hüküm ve tasarrufu altında veya Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar Orman Genel Müdürlüğüne orman tesis etmek veya orman olarak kullanılmak üzere tahsis edilir.
Bu maddenin uygulanmasından kaynaklanan tüm anlaşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından görüş alınarak Orman Genel Müdürlüğü tarafından belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Eldeki davada; dava konusu taşınmazın 1963 yılında yapılan tapulama çalışması sonucunda gerçek kişi adına tespit ve tescil edildiği, davacı ... İdaresi vekilince, dava konusu taşınmazın kesinleşmiş orman sınırları içerisinde kalan kısımlarının tapu kaydının iptaliyle orman vasfıyla Hazine adına tescilini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; dava konusu taşınmazın niteliğine ve hukuki durumuna göre söz konusu yasal düzenlemenin, görülmekte olan bu davaya etkisinin değerlendirilmesi gerektiğinden, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına, bozma nedenine göre esasa ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Bozma nedenine göre esasa ilişkin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
