- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2025/2449 K. 2026/5969
Karar tarihi: 21 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 369/1
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 14/1
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 20
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 46
Karar metni
T.C.
YARGITAY
8. HUKUK DAİRESİ
- MAHKEMESİ
- Kadastro Mahkemesi
- SAYISI
- 2024/18 E., 2025/2 K.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kadastro çalışmaları sırasında, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 02... parsel sayılı 62.829,36 m² yüzölçümündeki taşınmaz, toprak tevzi çalışmaları sonucu oluşan 02.01.1965 tarihli ve 247 sıra numaralı tapu kaydına istinaden Hazine adına tarla vasfında tespit edildikten sonra 16.09.2017 tarihli komisyon kararıyla taşınmazın yüzölçümü 100.273,30 m² olarak düzeltilmiştir.
2. Davacı ... dava dilekçesinde özetle; ırsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, kadastro tespitinin iptali ile ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 02... parsel sayılı taşınmazın adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur..
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2019 tarihli ve 2017/1 84... /31 Karar sayılı kararı ile "...davacının dava konusu ettiği 1 02... nolu parselin tespitine esas tapu kayıtlarındaki hudutların, mahalli bilirkişi, tespit bilirkişi, belirtmelik bilirkişisinin beyanları ve fen bilirkişi raporlarıyla dava konusu parsele uyduğunun anlaşıldığı, davacının, bu parseller için oluşturulan 1965 tarihli tapu kayıtları karşısında 20 yıl öncesinde bu yerlerin zilyeti olduğunu ve lehine zilyetlikle kazanım şartlarının oluştuğunu ispatlayamadığı" gerekçesiyle, davanın reddine ve dava konusu taşınmazın tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 08.05.2019 tarihli kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2022 tarihli ve 2019/1021 Esas, 2022/913 Karar sayılı kararı ile " ... davacının Hazine lehine oluşan tapu kayıtlarının öncesinde 20 yıl zilyetliğini ispatlayamadığı ve İlk Derece Mahkemesince Hazine adına oluşan tapu kaydının oluşum tarihine kadar 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca zilyetlikle kazanım şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediği" gerekçesiyle, gerekçesiyle davacı tarafın yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2022 tarihli kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 14.05.2024 tarihli ve 2022/6369 Esas, 2024/3296 Karar sayılı ilamı ile "...İlk Derece Mahkemesince, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile mülk edinme şartlarının davacı lehine oluşmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermek için yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Şöyle ki; dosya kapsamından taşınmazın bulunduğu yörede toprak tevzi çalışmaları yapıldığı anlaşıldığı halde buna ilişkin bilgi ve belgeler ve varsa toprak tevzi haritası getirtilmemiş; bir arazinin niteliğinin, imar-ihyaya muhtaç yerlerden ise imar-ihyanın tamamlandığı tarihin, üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresinin ve sürdürülüş biçiminin belirlenmesinde en önemli delil hava fotoğraflarının incelenmesi olduğundan, bu kapsamda, davalı Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten (1965 yılı) 15 - 20 - 25 yıl öncesine ilişkin farklı evrelerde çekilmiş en az üç adet hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılması gerekirken, bu döneme ilişkin olarak sadece 1963 yılına ait hava fotoğrafı üzerinde inceleme yaptırılmış ve böylelikle hava fotoğraflarından yöntemince yararlanılmamış; taşınmazların evveliyatı, kullanım süresi, niteliği ve üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı hususlarına ilişkin somut verilere dayalı açıklama içermeyen ziraatçi bilirkişi raporuyla yetinilmiş; fen bilirkişisinden, toprak tevzi paftası ile kadastro paftasının çakıştırması suretiyle taşınmazın toprak tevzi haritasındaki konumunu gösterir şekilde rapor ve kroki alınmamış; komşu parsellere ait tespit tutanakları ve varsa dayanak kayıtları getirtilerek dava konusu taşınmaz yönünü ne olarak okudukları belirlenmemiş ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri de denetlenmemiş, yetersiz bilirkişi raporları ile mahalli bilirkişi ve tanıkların soyut içerikli beyanları esas alınarak hüküm kurulması cihetine gidilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmesi usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır. Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede yapılan toprak tevzii çalışmalarına ilişkin tüm evraklar ve bölgeye ilişkin toprak tevzi haritası dosya arasına getirtilmeli; komşu parsellere ait tespit tutanakları ve varsa dayanak kayıtları ile taşınmazın bulunduğu yöreye ait en eski tarihli hava fotoğrafı ile Hazine adına tapu kaydının oluştuğu tarihten ve tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı evrelerde çekilmiş stereoskopik hava fotoğraflarından en az üç tanesi celp edilerek dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, taşınmazın kullanım durumunu bilebilecek yaşta, yöreyi iyi bilen, komşu köylerde ve taşınmazın bulunduğu köyde oturan şahıslardan ayrı ayrı oluşturulacak üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu, sağ olmaları halinde belirtmelik bilirkişilerin tümü ve taraf tanıkları ile fen bilirkişisi, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişisi ve önceki keşifte bulunanlar dışında üç kişilik ziraatçı bilirkişi kurulunun katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında, öncelikle dava konusu taşınmazın tespitine esas alınan tapu kaydı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesin uyarınca varsa haritası esas alınmak suretiyle, haritasının mevcut olmaması yada uygulama kabiliyetinin bulunmaması halinde sınırları esas alınmak suretiyle yöntemince uygulanarak dava konusu taşınmazın bu tapu kaydının kapsamında kalıp kalmadığı tereddütsüz olarak belirlenmeli; keşif mahallinde dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, bilinebilen en eski tarihten itibaren dava konusu taşınmazın evveliyatındaki niteliğinin ne olduğu, mera vasfında olup olmadığı, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren, hangi hukuki nedene dayalı olarak ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihya gerektiren yerlerden olup olmadığı, böyle yerlerden ise imar-ihyaya konu edilip edilmediği ve edilmiş ise imar-ihyalarının hangi tarihte tamamlandığı ve üzerindeki zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğü hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak giderilmeye çalışılmalı ve yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellere ait tutanak ve dayanağı kayıtlarla denetlenmeli; tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilmeli; ziraatçi bilirkişi kurulundan, dava konusu taşınmazların önceki ve şimdiki nitelikleri, taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun bir zilyetlik bulunup bulunmadığı, bulunmakta ise hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, dava konusu taşınmaz ile komşu taşınmazlar arasında toprak yapısı ve bitki örtüsü bakımından fark bulunup bulunmadığı, taşınmazın mera niteliğinde olup olmadığı, sınırında mera bulunup bulunmadığı, meradan açma olup olmadığı, sınırında mera bulunması halinde bu mera parselinden ne şekilde ayrıldığı, aralarında doğal yada yapay ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, imar-ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığı hususlarında, dava konusu taşınmazı komşularıyla gösterecek şekilde değişik yönlerden gösterir renkli fotoğraflarını da içeren, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı; fen bilirkişisine, toprak tevzi haritası ve kadastro paftasının ölçekleri eşitlenip çakıştırılmak suretiyle dava konusu taşınmazların her iki haritadaki konumlarını gösterir şekilde rapor ve kroki düzenlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, hava fotoğrafları üzerinde inceleme yaptırılarak, dava konusu taşınmazın kadastro paftasındaki konumunun bilgisayar programı aracılığıyla uydu ve hava fotoğraflarına aktarılması suretiyle, hava ve uydu fotoğraflarının ait oldukları yıllara göre taşınmazın niteliğini, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü belirten rapor düzenlemesi istenilmeli; dava konusu taşınmaz ve çevresinin yakın plan panoramik fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde taşınmazın sınırları kabaca işaretlenmeli; dava konusu taşınmazın, tespite esas toprak tevzi tapusunun kapsamında kaldığının belirlenmesi halinde tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar, tespite esas tapu kaydının kaydının kapsamında kalmadığının belirlenmesi halinde ise tespit tarihine kadar, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14. ve 46/1. maddelerinde sözü edilen zilyetlikle kazanım koşullarının davacı lehine gerçekleşip gerçekleşmediği saptanmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, kabule göre de; dava konusu taşınmazın yüzölçümü 16.09.2017 tarihli komisyon kararıyla değiştiği halde, kadastro tespiti gibi tescile karar verilmesi de usul ve kanuna uygun bulunmadığından...
" gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dava; kadastro tespitine itiraz davasıdır. 2017 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 02... parsel sayılı 62.829,36 metrekare yüzölçümüne sahip taşınmaz 4753 sayılı Kanun uyarınca oluşturulan 2.1.1965 tarih, cilt: 35, sayfa: 66, Sıra:247 numaralı tapu kaydına dayanılarak ... oğlu ...'un işgalinde olduğu belirtilmek suretiyle tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Kadastro tespitine karşı muterizler ..., ... ve ... tarafından dava dışı parsellerle birlikte davaya konu parsele yapılan itiraz sonucu kadastro komisyonu 16.09.2017 tarihli kararıyla 1 02... , 93, 96,97, 1 05... parsellere yönelik yapılan itirazın kabulü ile davaya konu 1 02... parsel bakımından ölçü krokisinde (D) harfiyle gösterilen 37.443,94 m² yerin 1 02... parselden ifraz edilerek 1 02... parsele eklenmesine, 1 02... parselin yüzölçümünün 100.273,30 m² olarak belirlenmesine karar vermiştir. Davacı ...; ırsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak kadastro tespitine itiraz etmiştir. Uyuşmazlık; 4753 sayılı Kanun uyarınca yapılan Toprak Tevzi çalışması sonucu Hazine adına oluşan tapu kaydının Kadastro Kanunu 46/1. maddesi uyarınca zilyet lehine hükmünü yitirip yitirmediği noktasında toplanmaktadır. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1. maddesi "Kadastrosu yapılacak veya daha önce tapulama veya kadastrosu tamamlanmış bulunan yerlerde, 766 sayılı Kanunun 37. maddesi veya 4753 sayılı Kanun ile ek ve tadilleri uyarınca Hazine adına kaydedilen taşınmaz mallar bu Kanun hükümlerine göre doğan iktisap şartlarına istinaden zilyetleri adına tespit ve tescil olunur." şeklinde düzenlenmiştir. Kural olarak tapulu bir yerin zilyetlik yoluyla iktisabı mümkün bulunmamaktadır. Başka bir deyişle, tapulu bir taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetlik süresi neye ulaşırsa ulaşsın kazanma sağlamaz. Ancak Hazine adına tapuya tescil edilen taşınmazların zilyetlikle kazanılabilmesi için taşınmazın öncesi itibariyle özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden bulunması, tapuya bağlandığı tarihten önce nizasız/fasılasız 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap koşulları tamamlanmış ve zilyet yararına mülkiyet hakkı doğmuş ise bu hakkın doğumundan sonra oluşan tapu yolsuz tescil sonucu meydana gelmiş olacağından zilyedin tapu oluşma tarihinden önceki hakka dayanarak tespit veya tescil isteme hakkı bulunmaktadır. (bkz: benzer nitelikte Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2009/4587 Esas, 2009/5956 Karar - Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesi 2021/132 Esas, 2021/5273 Karar) O halde uyuşmazlığın çözümü için davaya konu taşınmaz bakımından Hazine adına oluşan tapu kaydının davaya konu taşınmazı kapsayıp kapsamadığı, şayet tapu kaydı taşınmazı kapsadığı takdirde tapu kaydının oluştuğu 1965 yılından geriye doğru tarafların zilyetliği bulunup bulunmadığı, tapu kaydının zilyet lehine hükmünü yitirip yitirmediği hususu ile taşınmazın özel mülkiyete elverişli yerlerden olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Davaya konu taşınmazın tesis kadastro paftası ile toprak tevzi pafta haritası çakıştırıldığında 1 02... parsel sayılı taşınmaz toprak tevzi çalışmalarında 226 numaralı toprak tevzi parselinin bir kısmı ile 22 nolu mera toprak tevzi parselinin bir kısmına isabet etmiştir. (bkz: harita bilirkişisi tarafından hazırlanan 17.12.2024 tarihli rapor, sayfa: 3, resim 2) Davaya konu taşınmazın toprak tevzi çalışmalarına ait arazi dağıtım cetveli bulunamadığından dosya arasına alınamamış, yine 22 nolu mera toprak tevzi parselinin belirtmelik tutanağı bulunamadığından dosya arasına alınamamış ancak 226 nolu toprak tevzi parselinin belirtmelik ile 22... toprak tezvi parsellerinin tablendikatif cetveli dosya arasına alınmıştır. (bkz: ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 09.09.2024 tarih, 15718274 sayılı yazısı ile 26.02.2025 tarih, 18214377 Sayılı yazısı) Davaya konu taşınmazın isabet ettiği 226 toprak tevzi parselinin tablendikatif cetveli incelendiğinde, hazine adına tespit gördüğü, belirtmelik tutanağı incelendiğinde ise 226 toprak tevzi parselinin herhangi bir kimsenin işgalinde olmadığı ancak parselle ilgili açıklamada ise parsellerin hizalarında yazılı şagilleri tarafından herhangi bir tasarruf vesikası ibraz edilemediğinden fuzulen işgallerinde bulunduğu anlaşılmıştır. 22 nolu toprak tevzi parselinin tablendikatif cetveli incelendiğinde mera olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Toprak tevzi çalışmalarında görev yapan ihtiyar heyetinden ..., ... ..., ..., ... ile belirtmelik bilirkişileri ..., ..., ... sağ olmadığından Mahkememizce yapılan keşifte dinlenememiştir. Ayrıca Toprak Tevzi Komisyonu'nun 5.6.1971 tarih, 11 sıra numaralı kararı ile dağıtım dışı bırakılan taşınmazlar arasında davaya konu 2 26... numaralı toprak tevzi parselleri de bulunamamaktadır. (bkz: ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 09.09.2024 tarih, 15718274 sayılı yazısı ekinde bulunan Toprak Tevzi Komisyonu'nun 5.6.1971 tarih, 11 sıra numaralı kararı) Davaya konu taşınmaza kadastro tespiti sırasında uygulanan 2.1.1965 tarih, cilt: 35, sahife: 66, sıra: 247 numaralı tapu kaydı 47 53... sayılı kanunlar uyarınca Toprak Tevzi Komisyonu'nun yazısına istinaden tescil edildiği, tapu kaydının yüzölçümünün 53.000 metrekare, sınırlarının ise Doğusu: mera ve P224 Hazine, Batısı: mera ve P 227 Hazine, Kuzeyi: Ark ve P 334 Hazine, Güneyi: mera olduğu, kaydın kuzeyindeki P 334 hazine parselinin 1 02... parsele, batısındaki mera parselinin (207 mera toprak tevzi parseli) 1 02... kadastro parseline, p 227 toprak tevzi parselinin 1 02... kadastro parseline, doğusundaki mera toprak tevzi parselinin 22 nolu toprak tevzi mera parseline, p224 toprak tevzi parselinin 1 02... kadastro parseline, güneyindeki meranın ise 22 nolu toprak tevzi mera parseline isabet ettiği, tapu kaydının sınırları toprak tevzi paftasından alınarak kadastro paftası ile çakıştırıldığında 2.1.1965 tarih, 247 sıra numaralı tapu kaydının davaya konu 1 02... parselin sadece 226 toprak tevzi parseline isabet eden kısmını yani bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen kısmını 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca sınırları itibariyle kapsadığı, parselin diğer kısımlarını kapsamadığı görülmüştür. (bkz: harita bilirkişisi tarafından hazırlanan 17.12.2024 tarihli rapor, sayfa: 8, resim 9) Bilirkişi raporunda 1 02... parselin (A) harfiyle gösterilen alan dışında kalan kısımların ise 22 numaralı mera parseli içerisinde, tapu kaydı kapsamı dışında kaldığı anlaşılmıştır. Kadastro tespiti sırasında taşınmaza uygulanan 2.1.1965 tarih, 247 numaralı sıra numaralı tapu kaydı dava konusu taşınmazın bir kısmını kapsadığı ön sorunu çözüldükten sonra davaya konu taşınmazın özel mülkiyete elverişli yerlerden olup olmadığı sorununa gelince; davaya konu taşınmazın batısında kısmen 1 02... mera parseli, 1 02... şahıs parseli ve 1 02... parselin içerisinde iç parsel olarak 1 02... mera parseli, doğusunda kısmen 1 02... mera parseli ile 1 02... şahıs parseli, güneyinde 1 02... mera parseli, kuzeyinde 1 15... , 1 02... ve 98 şahıs parsellerinin bulunduğu, taşınmazın güney sınırındaki 1 02... mera parselinden eğimin ayırdığı zira güney sınırda bulanan 1 02... mera parseli "V" şeklinde eğimli bir dere sınırından başladığından davaya konu taşınmaz düzlükte iken güney sınırda bulanan 1 02... mera parselinin kuzey-güney yönünde eğimli ve engebeli arazi olarak "V" şeklindeki dereye doğru uzanması nedeniyle taşınmazın güney sınır itibariyle mera parselinden eğim ayırmaktadır. Yine taşınmazı batısında bulunan 1 02... mera parselinden kuru derenin ayırmaktadır. Taşınmazı doğu sınırda kısmen bulunan 1 02... mera parselinden ise engebeli araziden kaynaklı eğim ile sürümden kaynaklı bitki örtüsü farklılığı ayırmaktadır. (bkz: taşınmazı güney sınırda eğim ve batı sınırdaki kuru dere ile doğu sınırdaki engebeli arazinin ayırdığına dair harita bilirkişisi tarafından hazırlanan 17.12.2024 tarihli rapor sayfa: 1 resim: 1, sayfa: 4 resim 3 ve 4, sayfa: 6 resim: 6, sayfa: 7 resim 7 ve 8) Davaya konu taşınmazı mera parselinden eğim, dere ve engebeli arazi ayırdığından mahkememizce davaya konu taşınmaz meradan açma olarak değil özel mülkiyete elverişli kuru tarım arazisi niteliğinde değerlendirilmiştir. Taşınmazın özel mülkiyete elverişli yerlerden olduğu ön sorunu da çözümlendikten sonra taşınmaza uygulanan 2.1.1965 tarih, 247 sıra numaralı tapu kaydının tapuya tescil edildiği 1965 yılında tarihten geriye doğru davacının 20 yıllık nizasız ve fasılasız zilyetliği bulunup bulunmadığı, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1 maddesi uyarınca tapu kaydının zilyet lehine hükmünü yitirip yitirmediği sorununa gelince; Bir arazinin kullanım süresi ve niteliğini en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olduğu bu nedenle mahkememizce davaya konu taşınmaz üzerinde nizasız ve fasılasız zilyetlik faaliyeti sürdürülüp sürdürülmediğinin tespiti için taşınmaz hakkında tapu kayıtlarının oluştuğu 1965 yılından geriye doğru çekilmiş hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğü "geoportal.harita.gov.tr" adresine girilerek araştırılmış olup tarihi siyah-beyaz ortofoto olarak 1963 yılına ait haritanın, analog hava fotoğrafı olarak 1963 yıllarına ait fotoğrafların bulunarak dosya kapsamına alındığı, buna ek olarak Harita Genel Müdürlüğünden gönderilen 1954 yılına ait hava fotoğrafının dosya kapsamına alınarak harita bilirkişisi tarafından inceleme yapıldığı, harita bilirkişisi tarafından yapılan incelemede; 19 54... yılında taşınmazın harita bilirkişi kurulu raporunda (A) harfiyle gösterilen 60.880,26 m² alanın sürülü olduğu, diğer kısımların sürülü olmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar dosya kapsamında harita bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 24.12.2018 tarihli raporda 1963 yılında taşınmazın tamamının sürülü olduğu belirtilmiş ise de; Harita bilirkişi ... ... tarafından hazırlanan 17.12.2024 tarihli raporda 19 63... yılları bakımından taşınmaz üzerindeki kısmi sürüm izleri işaretlenmek suretiyle gösterildiğinden harita bilirkişisi ... tarafından hazırlanan rapora itibar edilmemiştir. Yine harita bilirkişisi ... ... tarafından hazırlanan raporda sürülü olarak (A) harfiyle 49.283,57 metrekare olarak göstermiş ise de; sürülü alandaki iki noktada dönüşüm hatası yapıldığını, mevcut hata giderildikten sonra sürülü alanın yüzölçümünün 60.880,26 m² olduğunu belirttiğinden mahkememizce sürülü alanın yüzölçümü bakımından 17.12.2024 tarihli rapora itibar edilmeyip 03.01.2025 tarihli bilirkişi raporundaki alana itibar edilmiştir. Bununla birlikte dosya kapsamında 1955 yılı öncesine ait hava fotoğrafı bulunamadığından mahkememizce 19 45... yılları arasını bilebilecek yaşta bilirkişi araştırılmış olup bu kapsamda toprak tevzi çalışmasında görev yapan bilirkişilerden ... (1991), ... (2018), ... ... (1992), ... (2015), ... (2004), ... (2023) vefat ettiğinden dinlenilememiş ancak 1965 yılı öncesin bilebilecek yaşta temin edilebilen mahalli bilirkişilerden ... ile ... beyanlarında taşınmazın ilk malikinin davacının babası ... (d:1893-ö:1992) olduğu, taşınmazın buğday, arpa ekip biçmek suretiyle kullanageldiğini, vefat etmeden önce taşınmazın oğlu ...'a bırakarak bağışladığını, 1990 yılından günümüze kadar da davacının aynı şekilde ekip biçmek suretiyle taşınmaz üzerinde zilyetliğinin bulunduğu belirtmişlerdir. Davacılar ile murislerinin 19 45... yılları arasında zilyetlik yürüttüklerine dair mahalli bilirkişi beyanı ve 19 55... yılları arasında hava fotoğrafları uyarınca zilyetliklerinin bulunduğu hususu birlikte değerlendirildiğinde; 4753 sayılı Kanun uyarınca Hazine adına oluşan 02.01.1965 tarih, 247 sıra numaralı tapu kaydının bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen kısmı bakımından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 46/1 maddesi uyarınca davacı ... ile murisi ... lehine hükmünü yitirdiği mahkememizce değerlendirilmiştir. Hazine adına oluşan tapu kaydının davacı lehine hükmünü yitirdiği hususu da çözümlendikten sonra dava dosyası bakımından 40/100 dönüm miktar sınırlaması bakımından senetsiz araştırmasının davacı mirasçı ... bakımından mı yoksa muris ... bakımından mı yapılacağı hususuna gelince; Davacı murisi ...'un 1992 yılında vefat ettiği, muris sağlığında vefat etmeden önce taşınmazı davacı ...'a bağışladığı ve murisin ölüm tarihleri ve öncesi bir tarihten itibaren davacı ...'un taşınmaz üzerinde bağımsız 20 yıllık zilyetlikleri bulunduğundan 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14/1. maddesinde belirtilen kazandırıcı zamanaşımı şartları davacı lehine oluşacağından senetsiz araştırması davaya konu parsel bakımından davacı ...'la sınırlı olmak üzere araştırılmalıdır. (bkz: Yargıtay (Kapatılan) 16 Hukuk Dairesi 2015/8927 Esas, 2017/7427 Karar- Yargıtay (Kapatılan) 16 Hukuk Dairesi 2015/18967 Esas, 2015/15075 Karar - Yargıtay (Kapatılan) 16 Hukuk Dairesi 2017/25 10... /2997 Karar - Yargıtay (Kapatılan) 16 Hukuk Dairesi 2016/17607 Esas, 2020/2245 Karar - Yargıtay (Kapatılan) 16 Hukuk Dairesi 2016/17589 Esas, 2020/2235 Karar) Dosya kapsamında mahkememizce gerek muris ... gerekse de mirasçı ... adına senetsiz araştırması yapılmış olup ... Tapu Müdürlüğünden gelen senetsiz araştırmasına ilişkin bilgi ve belgeler ile UYAP sistemi üzerinden yapılan aktif-pasif taşınmaz sorgulamasında mirasçı ... adına ... ili ... ilçesi ... Mahallesi sınırları içerisinde kain 1 02... parsel tapu kaydına dayalı, 1 02... parselde tam hisse olarak 10.303,11 metrekare, 1 02... parselde tam hisse 12.951,24 metrekare, 1 02... parselde 3249,35 metrekerede 4/36 hisse olmak üzere mirasçıya düşen 361,03 metrekare, 1 02... parselde tam hisse 522,12 metrekare, 1 02... parselde 189,48 metrekare tam hisse, 1 19... parselde 6.376,25 metrekare tam hisse, toplamda 30.703,23 metrekare senetsizden kuru arazide edinimin bulunduğu, muris ... adına ise ... mahallesi sınırları içerisinde 1 01... parselde 38.627,32 metrekarede 4/12 hisse olmak üzere murise düşen 12.875,77 metrekare senetsizden kuru arazide edinimin bulunduğu, 1 01... parsel üzerinde mirasçılar tarafından intikal yapılması neticesinde davacı mirasçı ... adına 1/28 hissenin tapuya tescil edildiği mahkememizce senetsiz araştırmasında 1 01... parsel muris ...'tan intikal etmesi nedeniyle davacı ...'un senetsiz araştırmasına mahkememizce dahil edilmemiştir. Zira muris ve mirasçı iki ayrı tereke olup mirasçı murisin zilyetliğinden bağımsız nizasız ve fasılasız 20 yıllık kendi zilyetliğine dayanarak kuru arazide 100 dönüm, sulu arazide 40 dönüm elde edebilir. Bu nedenle harita bilirkişi tarafından hazırlanan 17.12.2024 tarihli raporda 1 01... parsel davacı ...'un zilyetliğine eklendiğinden bu rapordaki senetsiz araştırması hükme esas alınmamıştır..." gerekçesiyle davacı tarafından açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 1 02... parsel sayılı taşınmazın 16.09.2017 tarihli komisyon kararının iptaline, 03.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda (A) harfiyle gösterilen 60.880,26 m² alanın davaya konu taşınmazdan ifrazı ile aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle tarla vasfıyla davacı ... adına tapuya tesciline, taşınmazın geriye kalanının 16.09.2017 tarihli komisyon kararı gibi tarla vasfıyla Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, mümkün olsa bile davacı lehine hukuki koşulların oluşmadığını, senetsiz araştırmasının usulünce yapılmadığını ileri sürerek, açıklanan ve temyiz incelemesi sırasında rastlanılacak nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık kadastro tespitine itiraz istemine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
