- Ana sayfa
- Yargı kararı
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2025/2332 K. 2026/6008
Karar tarihi: 21 Ekim 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 369/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 370/1
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 14
- 3402 sayılı KADASTRO KANUNU, m. 41
Karar metni
T.C.
YARGITAY
8. HUKUK DAİRESİ
- MAHKEMESİ
- Asliye Hukuk Mahkemesi
- SAYISI
- 2023/125 E., 2025/86 K.
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında, dava konusu 257 parsel numaralı taşınmaz, tapu ve vergi kayıtlarına dayalı olarak 4.200 metrekare yüzölçümüyle tespit görmüş, tespite itiraz sonucunda, hükmen 04.10.1991 tarihinde davalılar ... ve müşterekleri adına tescil edilmiştir. Kadastro Müdürlüğünce düzenlenen 20.04.2015 tarihli düzeltme kararı ile de taşınmazın yüzölçümü 194.200 metrekare olarak düzeltilmiştir.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan 257 parsel sayılı taşınmazın, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 41. maddesi gereğince yapılan yüzölçümü düzeltme işlemi sonucunda yüzölçümünün 4.200 metrekare olmayıp 194.200 metrekare olduğunun belirlendiğini, dolayısıyla taşınmazın yüzölçümünde miktar fazlalılığı oluştuğunun tespit edildiğini, 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesinde belirtilen 100 dönüm sınırının aşıldığını belirterek, taşınmazda oluşan 94.200 metrekare miktar fazlalığına ait tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar, davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli ve 2016/1700 Esas, 2019/211 Karar sayılı kararı ile, yargılama sonucunda toplanan taşınmaz evrakları ve zeminde yapılan keşif ve yaptırılan bilirkişi incelemesi ile taşınmazın zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmaz olmadığı, bu itibarla 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca getirilen sınırlamaların bu taşınmaz için geçerliliğinin bulunmadığının anlaşıldığını, her ne kadar davacı tarafça Mayıs 1338 tarihli ve 8 numaralı evrak, 1961 tarihli ve 1, 27 Aralık 1981 tarihli ve 1, 2 Şubat, 1313 tarihli ve 19 sıra numaralı tapu kayıtları ile 13 tahrir sıra numaralı vergi kaydı ve tercüme evraklarının da dosyaya alınarak incelenmesi istenilmiş ve ara kararı da kurulmuş ise de, dosya içerisinde bulunan hüküm dosyası incelendiğinde, Mayıs 1338 tarihli 8 numaralı evrak, 1961 tarihli ve 1, 27 Aralık 1981 tarihli ve 1, 2 Şubat, 1313 tarihli ve 19 sıra numaralı tapu kayıtları ile 13 tahrir sıra numaralı vergi kayıtlarından, evrak 1961 tarihli ve 1, 27 Aralık 1981 tarihli ve 1, 2 Şubat kayıtlarının ... Valiliği 1. Tapu Sicil Müdürlüğünce gönderildiği, diğer kayıtların ise 24.01.2003 tarihli cevap ile eski türkçe olması nedeni ile gönderilemediğinin bildirildiği, bu aşamada aynı kayıtların tekrar istenilmesine gerek duyulmadığı, bilirkişilerce yapılan tespitte de anılan kayıtların tercüme edilen 28.10.1985 tarihli tercüme kayıtlarının incelendiği, bu aşamada dosyaya bir yenilik katmayacağı, tercüme edilen evrakların da usulsüz tercüme edildiğine ilişkin herhangi bir iddia olmadığı, 15.01.2018 tarihli raporun usul ve kanuna uygun bulunduğu gerekçeleri ile davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli kararına karşı davacı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2022 tarihli kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 05.03.2019 tarihli kararının davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 15.03.2023 tarihli ve 2022/4098 Esas, 2023/1506 Karar sayılı ilamıyla, ''...Dava konusu 257 parsel sayılı taşınmazın, tapu kayıtları ve vergi kayıtlarına dayalı olarak, 4200 metrekare yüzölçümü ile tespit edilip, itiraz üzerine Malatya Kadastro Mahkemesinin 21.06.1991 tarihli kararı ile hükmen davalılar adına tescil edildiği, Kadastro Müdürlüğü tarafından, dava konusu taşınmazın gerçek yüzölçümünün planimetre karnesinde yazılı olan 194.200,00 metrekare olduğunun belirlendiği, 20.04.2015 tarihli yazı ile de düzeltme işleminin Hazineye bildirildiği, Hazine tarafından eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Somut olayda, İlk Derece Mahkemesince yargılama sonucunda toplanan taşınmaz evrakları ve zeminde yapılan keşif ve yaptırılan bilirkişi incelemesi ile taşınmazın zilyetlik yoluyla tespit edilen taşınmaz olmadığı, bu itibarla 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca getirilen sınırlamaların bu taşınmaz için geçerliliği bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye elverişli değildir. Şöyle ki, gerek İlk Derece Mahkemesince gerekse Bölge Adliye Mahkemesince dava, 3402 sayılı Kanun'un 41. maddesi gereğince yapılan düzeltme işlemiyle ortaya çıkan ve 14. maddesinde belirlenen sınırlamaları aşan 94.200 metrekare yüzölçümlü yere ilişkin Hazine tarafından açılan tapu iptal ve tescil davası olarak kabul edildiği halde, dava konusu taşınmazın hükmen tesciline esas dava dosyası yeterince incelenmediği gibi dava konusu 257 parsel sayılı taşınmaza tespit sırasında uygulanan Mayıs 1338, 01.04.1961, 07.12.1981 ve Şubat 1313 tarihli tapu kayıtları ile 13 tahrir numaralı vergi kaydına ilişkin olarak gerekli araştırma ve inceleme yapılmamış, bu kayıtlar mahallinde usulüne uygun bir şekilde uygulanmamış, tapu kayıtlarının revizyon durumları araştırılmamış, dava konusu taşınmazın çevresindeki taşınmazların tamamının kadastro tutanak ve dayanak kayıtları da ilgili yerlerden getirtilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı hüküm verilemez. O halde, doğru sonuca varılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince, öncelikle, dava konusu taşınmaza ilişkin hükmen tescil dosyası ayrıntılı bir şekilde incelenmeli, dayanak tapu kayıtlarının revizyon görüp görmediği sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise revizyon gördüğü taşınmazlara ait kadastro tespit tutanaklarının onaylı örnekleri ile dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların tutanak örnekleri ve varsa oluşumundan itibaren dayanakları olan kayıtlar getirtilmeli, dava konusu taşınmazlara ait en eski ve yeni tarihli ortofoto ve uydu fotoğrafları ile Harita Genel Müdürlüğü web sitesinin hava fotoğrafı sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu köyü/mahalleyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya içerisine konulmak suretiyle, buradan elde edilen verilere göre, tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine (bulunmadığı takdirde bu tarihlere en yakın tarihlere) ait farklı dönemlerde çekilmiş en az üç adet stereoskopik hava fotoğrafı tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, dosya tamamlandıktan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışından oluşturulacak 3 ziraat mühendisi, 3 jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 1 fen bilirkişisi ve 1 jeolog bilirkişinden oluşacak bilirkişi heyeti eşliğinde yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında kayıttaki sınırların tespiti bakımından mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarına başvurulmalı ve kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde göstertilmeli, ayrıca mahalli bilirkişi ve tanıklardan, tapu kayıtlarının ihdası, intikali, intikal sırasında hudutlarında ve miktarlarında değişiklik olmuş ise bu değişikliğin nedeni ve hudutların arz ettikleri özelliklere ilişkin bilgi alınmalı, yapılacak tapu kayıt uygulaması sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıkların kayıt uygulamasına ilişkin beyanları, komşu parsel tutanakları ve dayanak kayıtlarıyla denetlenmeli ve böylelikle tapu kayıtlarının taşınmazı kapsayıp kapsamadığı kesin olarak belirlenmeli, bu arada miktarınca revizyon gördüğünün anlaşılması halinde tapu kaydına değer verilemeyeceği dikkate alınmalı, tapu kaydına bir şekilde değer verilemeyecek olması halinde zilyetlikle kazanıma ilişkin araştırma yapılmalı, bu arada taşınmaz ya da taşınmaz bölümlerinin geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği, kime ait olduğu yerel bilirkişi ve tanıklardan etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı ve beyanları arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan, taşınmazın toprak yapısını, bitki örtüsünü ve niteliğini, zirai faaliyete konu olup olmadığını, zilyetliğin hangi tarihte başladığını ve hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığını, komşu parseller ile arasında nitelik farkı bulunup bulunmadığını, imar-ihya gerektiren yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu olmaya başladıkları ve imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmalı, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin ve çevrelerinin yakın plan panoramik fotoğrafları çektirilip fotoğraflar üzerinde dava konusu taşınmazın sınırları kabaca işaretlettirilmeli; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, dava konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğini, sınırlarını ve taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini açıklayan rapor düzenlettirilmeli, sunulan raporda dava konusu taşınmazların uydu fotoğrafları üzerindeki konumunun gösterilmesi istenmeli, fen bilirkişisinden, keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir kroki ve ayrıntılı rapor alınmalı, dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanları, teknik raporlar ile denetlenmeli, zilyetlikle kazanım koşullarının varlığı halinde 3402 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca belgesiz araştırması yapılmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir...'' gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dosyadaki esas ihtilafın zilyetlik şartlarının ve süresinin oluşup oluşmadığına yönelik değil, 100 dönümlük sınırın aşıldığı iddiasıyla miktar fazlasının davacı ... adına yazılması gerekip gerekmeyeceği olduğu, fen bilirkişisi ...'ın 26.11.2024 tarihli raporunda davalı tarafa zilyetlik nedeniyle yapılan tapu tescillerin olmadığı, davalı tarafa yapılan tescillerin dayanağının eski tapu kayıtlarının olduğu, dolayısıyla 100 dönümlük sınırın uygulanamayacağı, davacı tarafın iddiaları arasında zilyetlik koşullarının oluşmadığına yönelik iddianın olmadığı da görüldüğünden diğer bilirkişi raporlarının esasa etki etmeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, bilirkişi raporlarının eksik inceleme ile düzenlendiğini, zilyetlik koşullarının araştırılmadığını,taşınmazın önceki metrekaresine ilişkin olarak davalılarca bir itirazda bulunulmadığını, davalılar adına haksız kazanım meydana geldiğini,hükmen tescil kararının dahi yeterince incelenmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, miktar fazlalığı olduğu iddia edilen taşınmaz bölümünün Hazine adına tescil edilip edilemeyeceğine ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Harçtan muaf olduğundan Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
1086 sayılı Kanun'un 440/1 maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
22.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
