- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 10. Daire E. 2022/8346 K. 2025/4157
Karar tarihi: 25 Eylül 2025
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DANIŞTAY
ONUNCU DAİRE
- Esas No
- 2022/8346
- Karar No
- 2025/4157
- DAVALILAR
- 1- ... / ... 2- ... Bakanlığı / ...
- VEKİLİ
- 1. Huk. Müş. Yrd. ... 3- ... Kaymakamlığı / ...
DAVANIN_KONUSU: Davacı tarafından, kendisinin ve ağabeyi müteveffa ...'nin Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin Bakanlar Kurulunun 08/10/1992 tarih ve 1992/3629 sayılı kararının kendisine ve ağabeyine ilişkin kısmının ve bu karar uyarınca tesis edilen Çorlu Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı tescil işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI:
Ağabeyi ...'nin vefatı üzerine mirasçılık belgesi almak amacı ile başvuru yapılması sonrasında... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı esasına kayden dava açıldığı,... Sulh Hukuk Mahkemesince, kendisi ve ağabeyinin vatandaşlık durumu hakkında Şişli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, müzekkereye verilen cevabi yazıda kendisinin ve ağabeyinin Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığının kaybettirildiğinin ifade edildiği ve bu karar çerçevesinde Çorlu Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünce tescil işlemi yapıldığı, işlemlerin 20/09/2022 tarihinde öğrenildiği, kendisi ve ağabeyi hakkında bugüne kadar hiçbir tebligat yapılmaksızın 1993 yılında mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca askerlik görevinin ifa edilmediğinden bahisle vatandaşlığın kaybettirilmesi işleminin gerçekleştirildiği; ancak bu usûlsüz işleme rağmen kendisi ve ağabeyi hakkında nüfus müdürlüklerince işlem yapılmaya devam edildiği, ağabeyinin vefat ettiğinde nüfus cüzdanı hamili olduğu, ayrıca kendisinin 02/11/1976 - 03/07/1978 tarihleri arasında ... Ordu 548. İstihkam İnşaat Taburu 1. Bölük Komutanlığı; ağabeyinin ise 14/11/1975 - 14/07/1976 tarihleri arasında Erzurum Aşkale 3. Ordu 4. Zırhlı Tugay Komutanlığı emrinde askerlik görevini ifa ettiği, bu hususun, celp edilmesi hâlinde Millî Savunma Bakanlığı kayıtlarından görülebileceği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMALARI: Davalı idarelerce savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ: Davacı... ve ağabeyi müteveffa ...'nin Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin Bakanlar Kurulunun 08/10/1992 tarih ve 1992/3629 sayılı kararının kendisine ve ağabeyine ilişkin kısmının ve bu karar uyarınca tesis edilen Çorlu Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı tescil işleminin iptali istemiyle açılmış ise de, bu davanın açılmasından sonra, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 44.maddesi uyarınca haklarında alınan kararın Türkiye Cumhuriyeti Cumburbaşkanlığının 20/04/2023 tarih ve 2023/7148 sayılı kararıyla iptal edildiği, böylece davacının Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin kararın hukuksal etki ve sonuçlarının ortadan kaldırıldığı anlaşıldığından bu aşamada konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ:
Davacının ağabeyi ...'nin 22/06/2022 tarihinde vefatı üzerine kardeşi davacı... mirasçılık belgesi almak amacı ile mahkemeye başvurmuştur.
Bu başvuru üzerine... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasına kaydedilen davada, Mahkemenin ...... tarih ve ...sayılı, Şişli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğüne hitaplı yazısı ile ... ve ...'nin Türk vatandaşı olup olmadığı, vatandaşlık kaybettirildikten sonra yeniden Türk vatandaşlığına geçip geçmediği, mavi kartlı olup olmadığı hususunda bilgi verilmesi istenilmiştir.
Mahkeme yazısına cevaben Şişli Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... ve ...'nin nüfus kayıtlarının tetkiki sonucunda ortaya çıkan tespitler maddeler hâlinde sayılmıştır. Anılan yazıda;
- ... ve...'nin Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi nüfusuna kayıtlı iken ailesi ile 1958 yılında naklen ilçelerine geldiği,
- Bakanlık Makamının 1993 yılında gönderdiği VGF-90 formuna dayanılarak mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendi uyarınca anılan kişilerin Türk vatandaşlığını kaybettiği,
- Vatandaşlığı kaybetme olayının Çorlu İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından tescil edildiği, ilçelerinin kayıtlarında da Çorlu ilçesinin vukuat numarası ile kayıtların bulunduğu,
- Bu tarihten sonra ...'ye Beşiktaş İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından 06/09/2010 tarihinde nüfus cüzdanı verildiği, 23/06/2011 ve 02/11/2016 tarihlerinde adres beyanı işlemi yapıldığı ve 22/06/2022 tarihinde Bahçelievler İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından ölümün tescil edildiği,
-...'ye ise Beşiktaş İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından 10/11/2006 tarihinde nüfus cüzdanı verildiği, 06/11/2013 ve 11/03/2015 tarihlerinde adres beyanı işlemi yapıldığı, 28/07/2017 tarihinde Adalar İlçe Nüfus Müdürlüğü tarafından kimlik kartı verildiği, 25/07/2022 tarihinde adres beyanı işlemi yapıldığı ve İsak Kamhi'nin kaydının hâlen açık olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Yine aynı yazıda, anılan kişilerin 1958 yılında ilçelerine naklen geldiği hâlde, 1993 yılında VGF-90 formunun neden Çorlu'ya gönderildiği, vatandaşlıktan çıkarıldıkları hâlde neden kayıtlarının kapatılmadığı ve işlem yapıldığı, tekrar vatandaşlığa alınıp alınmadıkları konusunda tereddüde düşüldüğünden anılan kişilerin durumunun incelenmesi hususunda İstanbul Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne yazılar yazıldığı ifade edilmiştir.
Bunun üzerine, 15/11/2022 tarihli dilekçe ile davacı tarafından, kendisinin ve ağabeyi müteveffa ...'nin Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin Bakanlar Kurulu kararının ve bu karar uyarınca Çorlu Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünce tesis edilen tescil işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
Dairemizin 28/03/2023 tarihli ara kararıyla, yürütmenin durdurulması isteminin davalı idarelerin savunmaları alındıktan veya yasal savunma süreleri geçtikten ve dava dışı Milli Savunma Bakanlığı'nın ara kararı cevabı geldikten veya cevap verme süresi geçtikten sonra incelenmesine karar verilmiş, bu ara kararı dava dilekçesi ile birlikte davalı idarelere 15/05/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Bakılan dava açıldıktan sonra, bununla birlikte Dairemizin 28/03/2023 tarihli ara kararı ve dava dilekçesi davalı idarelere tebliğ edilmeden önce, 20/04/2023 tarih ve 7148 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Bakanlar Kurulunun 08/10/1992 tarih ve 1992/3629 sayılı kararının, işbu davanın konusu olan davacının ve ağabeyinin Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin kısmının geri alınmasına karar verilmiş, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı ile 15/05/2023 tarih ve 474729 sayılı yazıları ile ilgililerin nüfus kayıtlarının açıldığı bilgisi İstanbul Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'ne bildirilmiştir.
Dairemizin 21/06/2023 tarih ve E: 2022/8346 sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen davacıya ait nüfus kayıt örneğinde, davacının ve ağabeyinin Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakanlar Kurulu kararının geri alındığının işlendiği görülmektedir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
Bakanlar Kurulunun 08/10/1992 tarih ve 1992/3629 sayılı kararının, dava konusu olan davacının ve ağabeyinin Türk vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin kısmı, Dairemizin yürütmenin durdurulmasına ilişkin 21/06/2023 tarih ve E:2022/8346 sayılı kararında önce tesis edilen 20/04/2023 tarih ve 2023/7148 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile geri alındığından ve bu husus davacının nüfus kaydına işlenmiş olduğundan, esasının incelenme olanağı kalmayan dava hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Davacı tarafından yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 15. maddesi ile İkinci Kısım İkinci Bölümü uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 25/09/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
