- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 8. Daire E. 2024/1894 K. 2026/920
Karar tarihi: 19 Şubat 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DANIŞTAY
SEKİZİNCİ DAİRE
- Esas No
- 2024/1894
- Karar No
- 2026/920
- DAVACI
- ... Diş Hekimleri Odası
- DAVALI
- ... Birliği
- DAVANIN KONUSU
- Türk Dişhekimleri Birliği Merkez Yönetim Kurulu'nun 20-21 Mart 2024 tarihli toplantısında kabul edilen "Türk Dişhekimleri Birliği FDI Uluslararası Dişhekimliği Kongresi Düzenleme Yönergesi"nin iptali istenilmektedir.
2024 yılı FDI (Dünya Dişhekimleri Birliği) kongresinin 12-15 Eylül 2024 tarihinde İstanbul’da yapılmasına karar verildiği, çıkarılan dava konusu Yönerge ile bu etkinliğe ev sahipliği yapacak olan İstanbul Diş Hekimleri Odasının etkinliğe katılımına izin verilmediği, bu etkinliğin Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesinin mümkün olmadığının Birlik tarafından taraflarına bildirildiği, ancak; bunun kabul edilemez olduğu, dava konusu düzenlemenin Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) Kongre ve Fuar Yönetmeliğine aykırı olduğu, anılan Kongre ve Fuar Yönetmeliğinde düzenlenecek olan ulusal ve uluslararası etkinliklerin esasları ile idari ve mali konularının açıkça düzenlenmiş olduğu, anılan yönetmeliğe göre etkinlik gelirlerinin paylaşımında Odaların da payı olduğu, düzenlenecek etkinliklere Odaların da katılımının öngörüldüğü, İstanbul’da düzenlenecek olan FDI Kongresinde TDB tarafından yapılacak usul ve esasların düzenlendiği Yönergede ise Yönetmeliğe aykırı şekilde ev sahibi olan İstanbul Diş Hekimleri Odasının etkinliğe katılımına izin verilmediği, ev sahibi Odanın etkinlik gelirinden alması gereken payın Yönerge ile tümüyle kaldırıldığı, etkinliğin mali denetimine ilişkin hiçbir hükme yer verilmediği, FDI Kongresinin FDI’nin verdiği yetki ve yapılan anlaşma çerçevesinde TDB Kongre ve Fuar Yönetmeliğinde tarif edilmiş olan TDB’nin düzenleyeceği uluslararası etkinliklerden olduğu, fuarın düzenleyicisi olarak Yönergenin 4/e maddesinde TDB’nin fuar şirketinin gösterildiği, dolayısıyla Yönergenin “amaç” konulu 1. maddesinde yer alan “FDI Kongresi” ifadesinin kongreyi “FDI” düzenliyormuş izlenimi yaratmaya yönelik ve dayanaksız olduğu, Yönetmeliğe aykırı düzenlenen dava konusu Yönergenin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI:
Birliğin her yıl ulusal ve uluslararası olmak üzere Türk Diş Hekimleri Birliği (TDB) Kongre ve Fuar Yönetmeliğine göre kongre ve fuar düzenlediği, büyük ölçüde teknoloji ağırlıklı olarak yürütülen bu meslekte dünyada ortaya çıkan yeni bilgi, cihaz, araç ve gereçlerin ülkemizde öğrenilmesi, tanıtılabilmesi için bunun zaruri olduğu, geçtiğimiz yıl 27. si yapılan TDB Uluslararası Kongre ve Fuarının bu amaçla önemli mesleki ve sektörel buluşmalardan biri haline geldiği, bu kongrelerde ev sahibi Odanın etkinliğe katılımının esas olduğu, Dünya Dişhekimleri Birliğinin (FDI) her yıl bir ülkede düzenlediği FDI kongresinin daha önce ilk defa 2013 yılında ülkemizde yapıldığı, 2024’de ikinci kez ülkemizde yapılması için karar alındığı, FDI ile işbirliği içinde TDB Merkez Yönetim Kurulu tarafından, 3224 sayılı Kanun’un verdiği görev ve yetki kapsamında dava konusu Yönergenin hazırlandığı ve Merkez Yönetim Kurulu toplantısında kabul edilerek yürürlüğe konulduğu, TDB Kongre ve Fuar Yönetmeliğinin “amaç” başlıklı 1. maddesinde, “Bu Yönetmelik’in amacı mesleki, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin dişhekimlerine aktarılması için Türk Dişhekimleri Birliği tarafından veya Türk Dişhekimleri Birliği’nin görevlendireceği dişhekimleri odası yahut odaları tarafından düzenlenecek olan etkinliklerin esasları ile idari ve mali konularını düzenlemektir.” kuralının yer aldığı, dolayısıyla kongrenin sahibi olan FDI tarafından belirlenen bir ülkede yapılan FDI kongresi için Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasının mümkün olamayacağı, kongrenin ülkemizde yapılması için FDI ile TDB arasında ... tarihli sözleşme imzalandığı, kongreye ilişkin olarak tarafların hak ve yükümlülüklerinin bu sözleşme ile belirlendiği, bu bağlamda FDI kongresinin gerçekleştirilebilmesi için yapılacak çalışmaları koordine edecek ve yürütecek komite ve üyelerinin belirlendiği, tüm kararların FDI ile mutabık kalınarak alındığı, başka bir anlatımla FDI kongresinin, sahibi TDB olan uluslararası kongrelerden biri olmadığı, dolayısıyla davacı Odanın iddia ettiği gibi söz konusu kongrenin yönetmelik hükümleri kapsamında yürütülmesine olanak olmadığı, FDI kongresi ile ilgili olarak TDB tarafından yerine getirilmesi gereken iş ve işlemlerin merkez yönetim kurulu kararıyla ve içinde davacı Odanın da olduğu bütün diş hekimleri Odalarının etkin katkı, katılım ve destekleriyle yerine getirildiği, davacı Odanın süreçten dışlandığına ilişkin iddianın doğru olmadığı, yine bu kongre ile ilgili yapılan tüm iş ve işlemlerin diğer işlemler gibi merkez denetleme kurulu tarafından denetlendiği, ülkemizde fuar düzenleyebilmek için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından hazırlanmış olan Yurtiçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslara uyulması gerektiği, bu Esaslarda yer alan kurallara göre, fuar düzenleyebilmek için bu konuda yetki belgesine sahip bir anonim veya limited şirket olma şartı olduğu, bu sebeple uluslararası kongrelerde fuar da düzenlenebilmesi için TDB tarafından bütün hisseleri Birliğe ait olmak üzere TDB Kongre ve Fuar Limited Şirketi kurulduğu, öteden beri fuarların bu şirket tarafından düzenlendiği, haliyle, FDI kongresi ile eş zamanlı düzenlenecek fuarın da her zaman olduğu gibi TDB Kongre ve Fuar Şirketi tarafından düzenleneceği, TDB’nin hukuksal ve teknik zorunluluk nedeniyle fuar düzenleme işini kendisinin kurduğu ve sahibi olduğu şirket vasıtasıyla yürüttüğü, herhangi bir yetkinin üçüncü şahıslara devri gibi bir durumun söz konusu olmadığı, haksız davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI: ...
DÜŞÜNCESİ: Türk Dişhekimleri Birliği Merkez Yönetim Kurulu'nun 20-21 Mart 2024 tarihli toplantısında kabul edilen "Türk Dişhekimleri Birliği FDI Uluslararası Dişhekimliği Kongresi Düzenleme Yönergesi'nin iptali istenilmektedir.
Dünya Dişhekimleri Birliği(FDI) kongresi ile ilgili olarak Türk Dişhekimleri Birliği(TDB) tarafından yerine getirilmesi gereken iş ve işlemlerin merkez yönetim kurulu kararıyla ve bütün dişhekimleri odalarının etkin katkı, katılım ve destekleriyle yerine getirildiği, odaların süreçten dışlandığına ilişkin iddianın doğru olmadığı, kongre ile yapılan tüm iş ve işlemlerin diğer işlemler gibi merkez denetleme kurulu tarafından denetlendiği, ülkemizde fuar düzenleyebilmek için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından hazırlanmış olan Yurtiçinde Fuar Düzenlenmesine Dair Usul ve Esaslara uyulması gerektiği, bu Esaslara göre, fuar düzenleyebilmek için bu konuda yetki belgesine sahip olma şartı bulunduğu, bu sebeple uluslararası kongrelerde fuar da düzenlenebilmesi için Türk Dişhekimleri Birliği tarafından bütün hisseleri Birliğe ait olmak üzere Kongre ve Fuar Limited Şirketi kurulduğu ve fuarların bu şirket tarafından düzenlendiği, Dünya Dişhekimleri Birliği kongresi ile eş zamanlı düzenlenecek fuarın hukuksal ve teknik zorunluluk nedeniyle Türk Dişhekimleri Birliğinin kurduğu ve sahibi olduğu şirket vasıtasıyla yürütüldüğü, üçüncü şahıslara herhangi bir yetki devrinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ:
Türk Dişhekimleri Birliği (TDB) Merkez Yönetim Kurulu (MYK)'nun 20-21 Mart 2024 tarihli toplantısında Türk Dişhekimleri Birliği FDI Uluslararası Dişhekimliği Kongresi Düzenleme Yönergesi kabul edilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu'nun 19. maddesinde; "Bütün Diş Hekimleri Odalarının katılacağı Türk Diş Hekimleri Birliği kurulur. Birliğin merkezi Ankara'dır. Birlik bu Kanunda yazılı esaslar uyarınca diş hekimliği mesleğine mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, bu mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ve hastaları ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kurulan tüzelkişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur. (Değişik:18/6/1997 - 4276/15 md.) Birlik, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamazlar." hükmü, 20. maddesinde; "Birliğin organları şunlardır: a) Birlik Genel Kurulu, b) Birlik Merkez Yönetim Kurulu, c) Birlik Yüksek Disiplin Kurulu, d) Birlik Merkez Denetleme Kurulu." hükmü, 25. maddesinde; "Merkez Yönetim Kurulu asıl üyeleri ilk toplantılarında kendi aralarından gizli oyla bir Genel Başkan, bir Genel Başkanvekili, bir Genel Sekreter ve bir de Genel Sayman seçerler. Genel Başkan Birliği temsil ve Merkez Yönetim Kuruluna Başkanlık eder. Birliğin mali işlerinden ve bu konu ile ilgili defter ve kayıtların tutulmasından Genel Saymanla birlikte; diğer defter ve yazışmalarla ilgili olarak da Genel Sekreterle birlikte sorumludur. Genel Başkanın yokluğunda kendisine Genel Başkanvekili vekillik eder." hükmü, 26. maddesinde; Birlik Merkez Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır: a) Birlik Genel Kurulunun gündemini hazırlayıp Genel Kurulu toplantıya çağırmak, b) Birliğin dönem bilançosunu, faaliyet raporu ile tahmini bütçesini hazırlayıp Birlik Genel Kuruluna sunmak; bilanço ve faaliyetleri konusunda ibrasını istemek, c) Birlik Genel Kurul kararlarını uygulamak, d) Kanuna ve diğer mevzuata uymayan Odaları uyarmak, gerekirse sorumluları Yüksek Disiplin Kuruluna sevk etmek, e) (İptal ikinci fıkra: Anayasa Mahkemesi’nin 14/2/2013 tarihli ve E.: 2011/150, K.: 2013/30 sayılı Kararı ile.; Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) Odaların faaliyet alanı içindeki muayene ve tedavi ücretlerine ilişkin rehber tarife tekliflerini tasdik etmek, f) Diş hekimlerinin kullanacakları tabela örneğini tespit etmek, bu örneğe uymayan tabelaların kullanımını ve ilgili mevzuata aykırı ilan ve reklam yapılmasını önlemek, g) Birlik adına taşınır ve taşınmaz mal almak, satmak, ipotek etmek ve bunlar üzerinde her türlü ayni hak tesis etmek, kaldırmak; bu konularda Genel Başkan veya bir Merkez Yönetim Kurulu üyesine yetki vermek, h) Bu Kanunun uygulanmasına esas olacak (…) yönetmelikleri çıkarmak için gerekli faaliyetlerde bulunmak, i) Bu Kanun ve diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek." hükmü yer almaktadır.
Dava Konusu Yönerge'nin İncelenmesi:
Dosyanın incelenmesinden; FDI ile birlikte düzenlenen FDI Uluslararası Dünya Dişhekimliği Kongresi'nin 2024 yılının Eylül ayında İstanbul'da gerçekleştirilmesine karar verildiği, uluslararası yükümlülük ve gereklilikler de dikkate alınarak FDI ile birlikte kararlaştırılan etkinlik için davalı tarafından ayrı bir Yönerge'nin yürürlüğe konulduğu görülmektedir.
Davacı, 28-29-30 Ekim 2022 tarihli TDB 19. Genel Kurulunda kabul edilen Türk Dişhekimleri Birliği Kongre ve Fuar Yönetmeliği varken dava konusu Yönerge hükümlerinin yürürlüğe konulmasının keyfi bir uygulama olduğu, Yönergenin alt düzenleyici işlem niteliğinde olması nedeniyle Yönetmeliğe uygun olması gerektiği, oysa, Yönerge ile yeni gelir paylaşım usulleri getirildiği, mali denetime ilişkin hiçbir kuralın bulunmadığı ve objektif bir temelinin olmadığı, geçmişe dönük kurallar içerdiğini ileri sürmektedir.
2024 yılında İstanbul'da düzenlenmesi planlanan FDI Uluslararası Dünya Dişhekimliği Kongresi'nin istisnai bir etkinlik olduğu ve FDI ile birlikte düzenlendiği, bu nedenle ayrı kuralların yürürlüğe konulabileceği, bu Kongre'deki yükümlülüklerin ve sorumlulukların TBD üzerinde olması nedeniyle farklı gelir dağılımının kararlaştırılabileceği, meslek kuruluşlarının işlemlerinin genel denetim kurallarına tabi olacağı, etkinliğin Eylül/2024'te olacağı dikkate alındığında kuralların geçmişe dönük olmadığı; öte yandan, ilgili mevzuatta verilen görev ve yetki çerçevesinde Birliğin temsil organının uluslararası düzeyde Birlik adına faaliyette bulunurken gerçekleştirdiği işlemlerin dayanağını Kanun'dan aldığı, bu itibarla Yönerge'den önce alınan kararlar hakkında ayrıca hüküm bulunmasa da geçerliliklerini sürdüreceği sonucuna varılmaktadır.
Bu itibarla, dava konusu düzenleyici işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davalı idare tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye ödenmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
19/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
