mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 4. Daire E. 2025/4011 K. 2026/364

Karar tarihi: 4 Şubat 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DANIŞTAY

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No
2025/4011
Karar No
2026/364
TEMYİZ EDEN (DAVACI)
... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
KARŞI TARAF (DAVALI)
... Valiliği
İSTEMİN KONUSU
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ile ... Caddesi'nin kesiştiği kısımdaki dere yatağı içerisine kimyasal atık boşaltıldığından ve Atık Yönetimi Yönetmeliği'nde öngörülen usul ve esaslara, yasak ve sınırlamalara aykırı olarak atıkların bertaraf edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca davacı şirkete 175.053,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin (İstanbul Valili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısı ile bildirilen) İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ...... tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararının iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 26/04/2018 tarihinde Tuzla Belediye Başkanlığı'na yapılan ihbar üzerine gerçekleştirilen denetim sonucu düzenlenen 26/04/2018 tarihli denetim tutanağı ile 14 bidon toplam 420 litre atığın dere yatağına boşaltıldığının tespit edildiği, olaya ilişkin fotoğraflar ve söz konusu atığın davacı şirket tarafından döküldüğünü tespit eden söz konusu tutanağın, davacı şirketin çalışanı G.K. tarafından imzalandığı, anılan tutanağın ve fotoğrafların gereğinin yapılması için davalı idareye gönderilmesi üzerine, olayın incelenmesi amacıyla davacı şirkette 15/08/2018 tarihinde denetim gerçekleştirildiği, söz konusu denetim sonucu hazırlanan aynı tarihli tutanakta, işletmede metallerin yüzey parlatma ve çapak alma işlemi sırasında kullanılan Entgres RT-03, Entgres RT-04, Entgres RT-08 kimyasallarının kullanıldıktan sonra atıklarının bidonlarda biriktirildiği, önceki tarihli tutanakta belirtildiği gibi 14 bidon ile toplam 420 litre atığın dere yatağına boşaltıldığı, bunun bir defaya mahsus yapıldığı, bir daha dökülmeyeceği, bundan sonra ilgili atıkların bertarafının mevzuata uygun olarak yapılacağı beyanlarını içerir tespitlere yer verildiği, söz konusu tutanağın şirket çalışanı G.K. tarafından da imzalandığı, ayrıca anılan alanda atıkların toplandığı ve atıldığına ilişkin fotoğrafların da çekildiği; dolayısıyla davacı şirketin şikayete konu atıkları yukarıda açıklanan mevzuata uygun olarak depolamadığı ve/veya bertaraf etmediği hususunun tutanak ile kayıt altına alındığı ve fotoğraflandığı; dolayısıyla Atık Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine aykırı hareket edildiğinin somut olarak tespit edildiğinden, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca davacı şirket adına para cezası verilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 02/12/2021 tarih ve E.2019/21836, K:2021/13254 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2023/11699, K:2023/5742 sayılı kararıyla bozulmuştur. Bunun üzerine, bozma kararına uyulmayarak anılan İdare Dava Dairesince verilen 27/02/2024 tarih ve E:2024/593, K:2025/572 sayılı ısrar kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/03/2025 tarih, E:2024/1158, E:2025/545 sayılı kararı ile çevre denetim tutanağını imzalayan kişinin şirket yetkilisi olmasının gerektiğine dair mevzuatta bir hüküm bulunmadığı, çevreyi kirletme fiilinin sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E... K... sayılı kararı ile, bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki çevre denetim tutanağını imzalayan ...'nun davacı şirketin çalışanı olmakla birlikte, şirketi temsile yetkili olmadığı, çevre denetim tutanağının ihlale neden olan sorumlu kişi tarafından imzalanmasının gerektiği, olayda, davacı şirkete dava konusu işlemin 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilmesine karşın, işlemin dayanağı çevre denetim tutanağının tebliğ edilmediği; öte yandan, dere yatağına boşaltıldığı iddia edilen atıkların Atık Yönetim Yönetmeliği Ek-4 Atık Listesinde yer almadığı, 2872 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca üç kat ceza tatbik edilebilmesi için fiilin sabit olması ve fiilin ağırlığına göre somut delil bulunmasının gerektiği; 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Danıştay Altıncı Dairesinin ilk bozma kararı ile sınırlı inceleme yapılarak usuli kazanılmış hakkın korunması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ile ... Caddesi'nin kesiştiği kısımdaki dere yatağı içerisine kimyasal atık boşaltıldığına ilişkin ihbarda bulunulması üzerine, Tuzla Belediye Başkanlığı görevlilerince düzenlenen ve davacı şirket çalışanı olduğu belirtilen ... tarafından imzalanan 26/04/2018 tarihli tespit tutanağında, davacı şirkete ait üretimden kaynaklanan ve "asidik yağ alma sıvısı" olarak tanımlanan (....'ya ait Entgres RTO4 kodlu) sıvı atıkların (30 lt * 14 varil) dere yatağına döküldüğü, işletmede arıtma tesisinin ve deşarj izin belgesinin bulunmadığı, daha önce meydana gelen endüstriyel nitelikli atıksuların bertarafına ilişkin belgelerin ibraz edilmediği tespit edilmiş ve anılan tutanağın düzenlendiği tarihte bu durumu gösterir fotoğrafların Tuzla Belediye Başkanlığı görevlilerince çekildiği; Tuzla Belediye Başkanlığının...tarih ve ... sayılı yazısı ile dere yatağı içerisine kimyasal atık boşaltığını tespit eden söz konusu tutanak ve eki belgeler, İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne bildirilmiş, bunun üzerine, İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü görevlilerince düzenlenen... tarih ve ... sayılı çevre denetim tutanağında ise, işletmede iki adet metal vibrasyon ve bir adet kurutma makinesi bulunduğu, söz konusu makinelerde yüzey parlatma ve çapak alma faaliyetinin yapıldığı, bu işlem sırasında Entgres RT-04 (yağ alma kimyasalı), Entgres RT-03 ve Entgres RT-08 kodlu kimyasalların kullanıldığı ve ardından bidonlara aktarılarak biriktirildiği, 26/04/2018 tarihinde her biri 30 lt'lik 14 bidon atığın, Tuzla Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ve ekinde belirtilen dereye bir defaya mahsus döküldüğünün ve bir daha dökülmeyeceğinin beyan edildiği ve bertarafın ilgili mevzuata uygun olarak yapılacağının taahhüt edildiği belirtilmiş ve söz konusu tutanak davacı şirket çalışanı olduğu belirtilen ... tarafından imzalanmıştır.

Anılan tutanaklar dayanak alınarak, İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi ile ... Caddesi'nin kesiştiği kısımdaki dere yatağı içerisine kimyasal atık boşaltıldığından ve Atık Yönetimi Yönetmeliği'nde öngörülen usul ve esaslara, yasak ve sınırlamalara aykırı olarak atıkların bertaraf edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fıkrasının (r) bendi uyarınca davacı şirkete 175.053,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin (İstanbul Valili Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı yazısı ile bildirilen) İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararı tesis edilmiştir.

Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne; 4. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.

" hükmüne; 3. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştayın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.

Uyuşmazlıkta; davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 02/12/2021 tarih ve E.2019/21836, K:2021/13254 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2023/11699, K:2023/5742 sayılı kararıyla bozulmuştur. Bunun üzerine, bozma kararına uyulmayarak anılan ... tarih ve E..., K:...sayılı kararda ısrar edilmesine ilişkin verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/03/2025 tarih, E:2024/1158, E:2025/545 sayılı kararı ile bozulması üzerine; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, bozma kararına uyularak... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı karara yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/02/2026 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗