- Ana sayfa
- Yargı kararı
Danıştay 8. Daire E. 2025/998 K. 2026/130
Karar tarihi: 26 Ocak 2026
Atıf yapılan maddeler
- 5393 sayılı BELEDİYE KANUNU, m. 29
- 2972 sayılı MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ HAKKINDA KANUN, m. 1
- 2839 sayılı MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNU, m. 11
- 2575 sayılı DANIŞTAY KANUNU, m. 24
Karar metni
Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2025/998 E. , 2026/130 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2025/998
Karar No : 2026/130
İSTEMDE BULUNAN : ...Valiliği
KARŞI TARAF : ...
İSTEMİN ÖZETİ : Aydın İli, ... İlçesi Belediye Meclis üyesi ...'ın 5393 sayılı Kanun'un 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinin düşürülmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : İstem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : İstem; Aydın İli, ... İlçesi Belediye Meclis Üyesi ...'ın kesinleşen mahkumiyet kararı nedeniyle 5393 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca meclis üyeliğinden düşürülmesine ilişkindir.
5393 sayılı Belediye Kanununun "Meclis üyeliğinin sona ermesi" başlıklı 29/3. maddesinde,''Belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verilir." hükmü getirilmiştir.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un, "Seçilme yeterliliği" başlığını taşıyan 9. maddesinde; 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliğine seçilebileceği kurala bağlanmıştır.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun, "Milletvekili seçilemeyecek olanlar " başlığını taşıyan 11. maddesinin e) fıkrasında; '' taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanlar milletvekili seçilemeyecekler arasında sayılmıştır.
Anılan Kanun hükmü uyarınca seçimle göreve gelen kişilerin seçilme yeterliliğinin kaybından söz edilebilmesi için taksirli suçlar dışındaki suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle mahkum olma koşulunun gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, ... Belediye Meclis Üyesi ...'ın ... Asliye Ceza Mahkemesi kararıyla, orman işgali ve ormandan faydalanma suçundan 35 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesinin incelemesinden geçerek ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, bunun üzerine Belediye Meclisi üyeliğinin düşürülmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıya aktarılan Kanun hükümleri incelendiğinde, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olanların, Belediye Meclisi üyesi olarak seçilmesine imkan bulunmadığı, ...'ın ise 35 ay hapis cezasıyla cezalandırılması nedeniyle Kanunen aranan seçilme yeterliğini kaybettiği anlaşıldığından üyelikten düşürülmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem, Aydın İli, ... İlçesi Belediye Meclis üyesi ...'ın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle, 5393 sayılı Kanun'un 29. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belediye meclis üyeliğinin düşürülmesi hakkında karar verilmesine ilişkindir.
2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasında; Danıştayın, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceleyip, karara bağlayacağı hükme bağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ''Belediye Meclis Üyeliğinin Sona Ermesi'' başlıklı 29. maddesinde; "Meclis üyeliği, ölüm ve istifa durumunda kendiliğinden sona erer. Meclis üyeliğinden istifa dilekçesi belediye başkanlığına verilir ve başkan tarafından meclisin bilgisine sunulur.
Özürsüz veya izinsiz olarak arka arkaya üç birleşim günü veya bir yıl içinde yapılan toplantıların yarısına katılmayan üyenin üyeliğinin düşmesine, savunması alındıktan sonra üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.
Belediye meclisi üyeliğine seçilme yeterliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verilir." hükmü yer almaktadır.
2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun'un "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanun mahalli idareler organlarının seçimlerine ilişkin esas ve usulleri düzenler. Bu amaçla: a) İl genel meclisi üyelerinin, b) Belediye başkanı ve belediye meclisi üyelerinin, c) Köy ve mahalle muhtarları ile ihtiyar meclisi ve heyeti üyelerinin, seçim sistemi, usul, dönem ve zamanlarına ait esaslarla seçim çevrelerine, aday olabilme ve seçilme ilkelerine ait hükümleri kapsar." hükmü, aynı Kanun'un 9. maddesinde, 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla, on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşının belediye başkanlığına il genel meclisi ve belediye meclis üyeliğine seçilebileceği hükmü getirilmiştir.
2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun "Milletvekili Seçilemeyecek Olanlar" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde ise, taksirli suçlar hariç, toplam bir yıl veya daha fazla hapis veya süresi ne olursa olsun ağır hapis cezasına hüküm giymiş olanların milletvekili seçilemeyeceği kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; ... Belediye Meclis üyesi ...'ın ... Asliye Ceza Mahkemesi kararıyla, orman alanlarının işgali ve ormandan faydalanma suçunu işlediğinden 35 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı, anılan kararın ... Bölge Adliye Mahkemesinin incelemesinden geçerek ... Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, Aydın Valiliği'nin 06/02/2025 tarihli yazısıyla, ...'ın seçilme yeterliliğini kaybettiği belirtilerek Belediye Meclisi üyeliğinin düşürülmesi hakkında bir karar verilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Dairemizin 29/12/2025 tarihli ara kararıyla... tarih ve... sayılı Belediye Meclis kararında, Belediye Meclis üyesi ...'ın istifa ettiği belirtildiğinden, ...'ın istifa edip etmediği, istifa ettiyse hangi tarihte istifa ettiği, halen görevde olup olmadığının sorulmasına, buna ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ... Belediye Başkanlığı tarafından verilen cevap yazısına göre; ...'ın 26/03/2025 tarihli istifa dilekçesiyle belediye meclis üyeliğinden istifa ettiği ve bu durumun belediye meclisinin bilgisine de sunulduğu görülmektedir.
31 Mart 2024 Mahalli İdareler Genel Seçimleri sonucunda Aydın İli, ... İlçe Belediye Meclis üyesi seçilen ...'ın seçilme yeterliliğini kaybettiğinden bahisle, 5393 sayılı Kanun'un 29. maddesinin son fıkrası uyarınca belediye meclis üyeliğinin düşürülmesi istenilmekle birlikte, söz konusu istem yazısından sonra anılan meclis üyesinin istifa etmesi nedeniyle belediye meclis üyeliği görevinin kendiliğinden son bulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Aydın İli, ... İlçe Belediye Meclis üyesi iken görevi istifa sebebiyle son bulan ... hakkında belediye meclis üyeliğinin düşürülme istemi bakımından karar verilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına, kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz yolu açık olmak üzere, 26/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
