- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 27. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/209 K. 2026/84
Karar tarihi: 16 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2026/209
- KARAR NO
- 2026/84
- DAVA
- İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
- DAVA TARİHİ
- 10/10/2023
- KARAR TARİHİ
- 16/09/2026
DAVA: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: Müvekkili tarafça davalı arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını müvekkilin sözleşme şartlarını yerine getirmesine rağmen davalı arsa sahibinin her aşamada sorun çıkardığını, hak edilmiş olmasına rağmen ipoteklerin bir kısmını kaldırmayıp satış yapmasına engel olarak müvekkilinin ekonomik gücünü kırdığından bahisle öncelikle dosyanın... Adliyesi ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, ... ili ... İlçesi ... Mevkii 4485 Ada 159 Parsel sayılı ana taşınmaz bağımsız bölümler üzerinde sözleşmeye göre davalı lehine konulan ve kaldırılmayan 57-58-73-74 sayılı bağımsız bölümlerdeki ipoteklerin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: müteahhit davacı tarafından sözleşmeler gereğince iskan dahil eksiklikler giderilmeden açıldığından ve sorumlu edimlerini yerine getirmeyen ve borcunu ödemeyenin taahhütlerini yerine getirmeyenin sözleşmedeki haklarını hak etmeden talep edemeyeceğinden, bu davada talep edilen ipoteklerin kaldırılması talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ipoteğin fekki (kaldırılması) istemine ilişkindir.
İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
Alacak sona erdiği halde alacaklı, terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmezse, taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir.
Davada taraf sıfatı (husumet) dava konusu yapılan, maddi hukuktan doğan (subjektif) hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı (husumet) dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Başka bir ifadeyle sıfat, dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilenlerin, maddi hukuk açısından, gerçekte bu niteliği taşıyıp taşımadığıyla ilişkilidir ve esas hakkında verilecek olan kararın içeriğinin belirlenmesi bakımından önem taşır. Yoksa, sıfatın hakim açısından tarafın hak sahipliğine yönelik olarak karar verilinceye kadar, yargılamanın yürütülmesi bakımından, herhangi bir önemi yoktur. Davayı takip yetkisi ise yargılamanın kim tarafından yürütüleceği sorusunun cevabını teşkil eder. Dolayısıyla, davayı takip yetkisi tümüyle usuli bir kavramdır. O nedenle, hukukumuzda taraflara ilişkin dava şartları arasında düzenlenmiştir. Buna karşılık, sıfat ise, dava dilekçesinde taraf olarak gösterilenlerin, maddi hukuk bakımından gerçekte hak sahibi ve yükümlü konumda bulunup bulunmadığıyla ilişkili olduğu için esasa ilişkindir; yani, bir maddi hukuk sorunudur. O nedenle, hüküm anında mevcut olmalıdır; bir başka ifadeyle, sıfat, bizatihi hükümde somutlaşır; zira, tarafların haklılık durumu hüküm ile belli olur. Sonuç olarak, davanın yürütülmesi ve karara ulaşılmasındaki süreç, davayı takip yetkisini; bu sürecin bitiminde elde edilen maddi hukuka yönelik sonuç ise sıfatı ifade eder. Öte yandan, davayı takip yetkisi, usuli bir soruna ilişkin bulunduğu için dava şartıdır; eksikliği, davanın usulden reddi sonucunu doğurur; buna karşılık, sıfat ise subjektif hakkın özüne ilişkin olduğu için, bir maddi hukuk sorunu teşkil eder ve maddi hukuk anlamında bir itiraza vücut verir. Eksikliği anında verilecek karar, usulden red değil; davanın sıfat (husumet) yokluğu nedeni ile red kararı olup, esasa ilişkin bulunduğundan o davada taraf olarak gösterilen kişiler açısından, maddi anlamda kesin hüküm gücüne sahip olacaktır ( Prof. Dr. Süha Tanrıöver, Medeni Usul Hukuku, Cilt 1, Ankara 2016, sh 509-510, 513; Prof. Dr. Ramazan Arslan, Prof. Dr. Ejder Yılmaz, Prof. Dr. Sema Taşpınar Ayvaz, Medeni Usul Hukuku, 1. Baskı, Ankara 2016, sh 258-259; Baki Kuru, Ramazan Arslan, Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 22. Baskı, Ankara 2011 sh.234; Baki Kuru, İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, 1. Baskı, sh.173 vd.).
İpotek, taşınmaza bağlı bir borç olduğundan ancak taşınmaz maliki tarafından ipotek lehtarına husumet yöneltilerek ipoteğin fekki istenebilecektir (Bkz: Yargıtay 14. HD.nin 14.05.2015 tarih ve ...E....Karar sayılı kararı, Ankara BAM 17. HD'nin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı). Somut olayda;
Davanın 10/10/2023 tarihinde ipoteğin fekki istemiyle açıldığı, dava konusu taşınmazlardan 57 parselin ...adına kayıtlı olup 02/03/2023 tarihinde mahkeme kararı ile dava tarihinden önce satıldığı, 58 parselin ... adına kayıtlı olup, dava tarihinde ... adına kayıtlı olduğu, dava konusu 73 ve 74 parsellerin ise dava tarihinde ve halen ...adına kayıtlı olduğu anlaşılmakla açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olup aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
DAVANIN AKTİF HUSUMET EHLİYETİ YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
1-Alınması gereken 732,00-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 462,15-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
2-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettiğinden davalı yararına AAÜT gereğince takdir edilen 45.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı tarafça sarf edilen 238,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacının adli yardım talebinin kabulü nedeniyle yargılama süresince suç üstü ödeneğinden karşılanarak ödenen 80,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.16/09/2026
