- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/443 K. 2026/514
Karar tarihi: 15 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6502 sayılı TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN, m. 2
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/3
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 11/1
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 12/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 20/1-s
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 331/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 67
Karar metni
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- ESAS NO
- 2026/....
- KARAR NO
- 2026/....
- DAVA
- İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 15/05/2026
- KARAR TARİHİ
- 15/09/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 15/09/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Davacı Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen 54 ..... plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Sakarya ... İcra Müdürlüğü 2026/.... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edilmiştir. Borçlu, müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptalini, Takibin 14.300,00 TL Asıl alacak üzerinden avans faizi ve tüm ferileri ile birlikte devamına, Davalı borçlunun %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığını dolayısıyla tüm vakıaları inkar etmiş sayıldığı görüldü.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; davalıya ait ticari aracın davacı şirket tarafından işletilen köprü-otoyoldan kaçak geçiş yapması sebebi ile kaçak geçiş ve ceza bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine itiraz üzerine İİK 67 maddesi gereğince açılan itirazın iptali davasına ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ihlalli geçiş olup olmadığı, borcun davalı tarafından ödenip ödenmediği, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağı olup olmadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşıldı.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Dosya kapsamında dava dışı sigortalının gerçek kişi olduğu görülmüştür.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
HMK'nun 2. maddesinde "(1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir." şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nun 5/3. maddesi "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK 11/1). Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir (TTK 11/2). Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir (TTK 12/1).
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Kanunun 2.maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir.
Yasanın 3. maddesinde Mal: Alışverişe konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü gayri maddi malları, Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, olarak tanımlanmıştır.
Tüketici mahkemelerinin görev alanı ise aynı kanunun 73/1 maddesinde; "tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemelerinin görevlidir" şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı yasanın 83/2.maddesinde "taraflardan birinin tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez" hükmü getirilmiştir. Bu maddede yukarıda anlatılan kurallar dahilinde oluşan, fakat hukuki ilişki türü açısından başka kanunlarda düzenlenen (vekalet, eser sözleşmeleri gibi) hükümlerin uygulanmasında da 6502 sayılı kanunda düzenlenen görev ve yetkiye ilişkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Bir davanın ticari dava olarak nitelendirilebilmesi için; her iki tarafın tacir olması, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili bulunması ya da uyuşmazlığın TTK'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanması veya davanın ticari dava sayılacağına ilişkin özel bir düzenleme bulunması gerekir.
Somut olayda, yanlar arasındaki uyuşmazlık 6001 Sayılı yasanın 30. ve devamı maddesinde düzenlenmiş bulunan ihlalli geçiş ve cezasına ilişkin hükümlerden kaynaklanmaktadır.
Mahkememizin görevli olup olmadığını belirlerken uyuşmazlığın taraflarından davalının tacir olup olmadığının tespiti önem arz ettiğinden, tarafların tacir olup olmadığı yönünde araştırma yapılmış, yapılan tacir araştırması sunucunda, davalı tarafın ticaretle iştigal ettiğine dair bir kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır. Uyap sisteminde aracın ticari araç olup olmadığı sorgulanmış, çıkan kayıtlarda aracın hususi araç olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı tacir, davaya konu araç da ticari araç olmadığından, ortada her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi ticari dava da yoktur. İş bu nedenle de açılan davanın 6102 sayılı TTK'da sayılan ticari davalardan olmadığı, taraflar arasındaki işlemin tüketici işlemi olduğundan, görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. HMK'nun 114/1-c maddesinde görev dava şartı olduğundan 138. Madde gereğince öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Sakarya Nöbetçi Tüketici Mahkemesi olduğuna ilişkin aşağıdaki şekilde karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Sakarya Nöbetçi ......Mahkemesinin görevli olduğuna,
3-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın davaya bakmakla görevli Sakarya Nöbetçi Tüketici Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulmaması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,
5-Dosyanın süresinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderinin HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece nazara alınmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.
15/09/2026
