mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/499 K. 2026/62

Karar tarihi: 18 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ
14/10/2025
KARAR TARİHİ
18/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı .....Sigorta A.Ş.'nin, dava dışı .....Lojistik A.Ş. lehine .....başlangıç, .....bitiş günlü.....poliçe no.lu "Taşıyıcı Sorumluluk Blok Abonman Sigorta Poliçesi" tanzim ettiğini, .....firmasının İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya illerinin distribütörü (yetkili dağıtıcı şirket) olan dava dışı gönderici ........ A.Ş'nin Bursa'daki deposundan İstanbul'daki alıcı .....A.Ş. ye .....koli Tiryaki .....gr (10 Adet) çay ve 64 adet Epal (palet) emtiası gönderdiğini, dava dışı ilk taşıyıcı şirket lehine tanzim edilen taşıyıcı sorumluluk blok abonman sigorta poliçesi kapsamında yetkili dağıtıcı olan gönderici şirketin Bursa'daki deposundan alıcı şirketin İstanbul Bayrampaşa'daki adresine teslim edilmek üzere 1.536 koli çay ve 64 adet palet emtiasının taşınmasının üstlenildiğini, taşıma işi için araç maliki ve yetki belgesi sahibi fiili taşımacı olan davalı ile sürücü olan diğer davalının sevk ve idaresindeki çekici ve dorse plakalı aracın temin edildiğini, sürücü davalının .....tarihli sevk irsaliyesi kapsamında malları teslim almasına rağmen varış adresine götürmeyerek yetkisiz üçüncü kişilerden aldığı şüpheli konuma istinaden İzmit'te kimliğini tespit etmediği şahıslara teslim ettiğini ve bu suretle emniyeti suiistimal veya ağır kusurla hareket ederek emtianın çalınmasına sebebiyet verdiğini, sigortalı şirketin yetkililerince İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulması üzerine yetkisizlik kararı verilerek evrakın İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğini, düzenlenen ekspertiz raporunda hasar miktarının 2.915.401,98 TL olarak belirlendiğini, gönderici şirketin zararının dava dışı emtia sigortacısı tarafından poliçe limiti olan 1.000.000 TL tutarında ödendiğini, akabinde emtia sigortacısının rücu talebi doğrultusunda davacı sigorta şirketi tarafından hak sahibi emtia sigortacısına .....tarihinde 1.000.000 TL tutarında hasar ödemesi yapıldığını ve anılan şirketten temlikname alınmasıyla yasal ve akdi halefiyet sıfatının kazanıldığını, davalı araç malikinin istihdam eden sıfatıyla Karayolları Taşıma Kanunu ve ilgili yönetmelik ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca en yüksek özen borcu ve genişletilmiş kusur sorumluluğu kapsamında sorumlu olduğunu, davalı sürücünün ise kasti veya ağır kusurlu eylemleri nedeniyle taşıyıcının sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağını, her halükarda emtianın ağırlığı üzerinden hesaplanan sınırlı sorumluluk limitinin talep edilen tutarın üzerinde kaldığını ileri sürerek davanın kabulü ile 1.000.000 TL tazminatın ödeme tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalıların süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu'nun 890. maddesi uyarınca fiilî taşıyıcıya karşı açılacak davanın asıl taşıyıcının yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiğinden bahisle yetki itirazında bulunduklarını, baba ve oğul olan müvekkillerinden babanın vergi mükellefi, oğlunun ise kendi nam ve hesabına çalışan fiilî nakliyeci olduğunu, asıl taşıyıcı .....Lojistik A.Ş. tarafından gönderilen Balıkesir .....Noterliğinin 3.522.482,38 TL bedelli ihtarnamesine Diyarbakır .....Noterliği aracılığıyla ivedilikle cevap verildiğini ve suç duyurusunda bulunulduğunu, sigorta şirketince düzenlenen eksper raporunda dahi hadisenin oluş şekli itibarıyla rücu edilemeyebileceği yönünde değerlendirme bulunmasına rağmen haksız ödeme yapıldığını ve rücu şartlarının oluşmadığını, davacı taraf ile dava dışı asıl taşıyıcı yetkililerinin mesajlaşma grubu üzerinden kendisini üçüncü kişi olarak tanıtan şahısla irtibat kurduğunu, müvekkilinin ise grupta paylaşılan Bursa Osmangazi ile Bayrampaşa Anpa arasındaki nakliye ilanına istinaden bu kişiyle 16.000 TL artı KDV bedelle anlaştığını ve muhatabını asıl nakliyeci zannederek hareket ettiğini, .....tarihinde sevk irsaliyesine konu yükün teslim alınması aşamasında irsaliyenin fiziken verilmeyip müvekkilince yalnızca fotoğrafının çekilebildiğini, bahse konu belgede farklı bir araç plakasının yer aldığını, yükün bahse konu üçüncü kişinin yönlendirmesi ve ilettiği vergi levhası doğrultusunda Kocaeli Körfez'deki depoya götürülerek forkliftçi ve diğer tanıklar huzurunda eksiksiz indirildiğini, müvekkilinin organize suç veya hırsızlık kastıyla hareket etmeyip tüm süreci, mesajları ve belgeleri kayıt altına aldığını, asıl taşıyıcının dikkatsizliği ve taşıma işini taşere etmesi sebebiyle dolandırıcılık vakıasının meydana geldiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 875, 876 ve 879. maddeleri gereğince asıl taşıyıcının kendi çalışanlarının eylemlerinden sorumlu olduğunu ve müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, ceza soruşturmalarının ve Plaka Takip Sistemi ile HTS kayıtlarının akıbetinin beklenmesi gerektiğini, kusur durumunun tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması icap ettiğini ileri sürerek öncelikle yetki itirazlarının kabulünü, davanın .....Lojistik A.Ş.'ye ihbar edilmesini, ceza soruşturmalarının bekletici mesele yapılmasını ve haksız davanın reddini savunmuştur.

GEREKÇE:

Dava, taşıyıcının sorumluluğu hukuki sebebine dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, .....Şti'nin 1.536 koli Tiryaki 1000 gr (10 Adet) çay ve 64 adet Epal (palet) emtiasını ......'ye sattığını, taşımayı yapacak olan şirketin, davacı tarafça "Taşıyıcı Sorumluluk Blok Abonman Sigorta Poliçesi" ile sigortalanan .....A.Ş. Olduğunu, taşıma işine konu malların alıcı .....Şti'ye teslim edilmemesi üzerine satıcı .....Şti'nin kendi sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş.'den zararını tahsil ettiğini, .....Sigorta A.Ş.'nin ise zararını davacı .....Sigorta A.Ş.'den tahsil ettiğini, zarar miktarı 2.915.401,98 TL olmakla beraber poliçe teminat limiti olan 1.000.000,00 TL'nin 24/07/2025 tarihinde .....Sigorta A.Ş.'ye ödendiğini belirterek, söz konusu ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, müvekkillerinin asıl taşıyıcı olan .....Lojistik A.Ş. ile hiç muhatap olmadıklarını, müvekkillerinin whatsapp uygulaması üzerinden dava konusu taşıma işinden haberdar olduklarını, taşımaya konu malın teslim adresinin Kocaeli olarak müvekkillerine bildirildiğini, dava konusu zarardan kendilerinin değil, .....Lojistik Şti yetkilisi .....sorumlu olduğunu, müvekkillerinin de ücretlerini alamadığını, dolandırıldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili TTK'nun 890. maddesi uyarınca Mahkememizin yetkili olmadığını ileri sürmüş ise de söz konusu düzenleme, Mahkemelerin yetkisini düzenleyen HMK'nun 6. maddesindeki genel yetki kurallarını ortadan kaldırmamakta olup, davacıya seçimlik hak tanımaktadır. Davalıların yerleşim yeri Diyarbakır olduğundan, Mahkememizin işbu davada yetkili olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nun 850. maddesi; Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşya veya yolcu taşıma işini veya ikisini birlikte üstlenen kişidir. Eşya her türlü yükü de kapsar.

(2) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesiyle eşyayı varma yerine götürmeyi ve orada gönderilene teslim etmeyi veya yolcuyu varma yerine ulaştırmayı; buna karşılık, eşya taşımada gönderen ve yolcu taşımada yolcu, taşıyıcıya, taşıma ücretini ödemeyi borçlanır.

(3) Taşıma işleri ticari işletme faaliyetidir.

TTK'nun 875. maddesi; (1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.

(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.

(3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun.

TTK'nun 876. maddesi; Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.

TTK'nun 879. Maddesi; Taşıyıcı;

a) Kendi adamlarının,

b) Taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.

hükümlerini havidir.

Somut olayda davalı .....taşıma yetki belgesi sahibi yani taşıyıcı sıfatını haizdir. Diğer davalı .....ise taşımada kullanılan .....plakalı çekici ve .....dorsenin sürücüsüdür. Davalı ....., TTK'nun 879.maddesine göre davalı ....."adamıdır".

TTK'nın 875. maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıma hukukunda, taşıyıcının kendisine teslim edilen eşyayı hak sahibine tamamen veya kısmen teslim edememesi hali ziya, taşınan eşyada meydana gelen ve eşyanın değerinin düşmesine neden olan her türlü maddi kötüleşme ise hasar olarak nitelendirilir. Böyle bir durumda tazminata esas alınacak değer ise eşyanın tamamen ya da kısmen ziyaı halinde TTK'nın 880/1 hükmü kapsamında belirlenir. Buna göre, taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilir. Eşya, taşımak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır. Yine aynı Kanun'un 882. maddesine göre 880 ve 881. maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlanır.

"Taşıyıcının özeni" alt başlıklı TTK'nın 876. maddesine göre de zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Ancak aynı Kanun'un 886. maddede ifade edildiği üzere, taşıyıcı veya yardımcıları zarara, kasten veya pervasızca ve bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle sebep olursa, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır. (bu yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2025/6032 Esas 2025/6819 Karar sayılı ilamı).

Somut olay ve yapılan açıklamalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu fatura ve sevk irsaliyesinin aynısının davalılar vekili cevap dilekçesinin ekinde sunulduğu görülmüş, faturanın incelenmesinde 10 adet 100 gram .....(çay) (bedeli KDV dahil 2.867.558,40 TL) ve 64 adet palet (bedeli KDV dahil 32.640,00 TL) olmak üzere 2.935.401,98 TL'lik malın fatura edildiği, sevk irsaliyesinin incelenmesinde, faturadaki malların miktarı ve cinsi ile birlikte örtüştüğü, alıcı olarak .....Ticaret Ltd Şti'nin belirtildiği, alıcı şirketin adresinin Bayrampaşa İstanbul Türkiye yazdığı, faturada ise .....A.Ş.'nin adresinin No: / İstanbul olarak yazdığı, sevk irsaliyesinde taşıyıcı firma bilgisi olarak .....Gıda Şti'nin yazdığı, gerek davacı vekili tarafından .....tarihli dilekçe ekinde gerekse davalılar vekili tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan e-irsaliyenin birbirinin aynı olduğu, bu irsaliyede teslim alan olarak davalı .....TC kimlik numarası, taşıma yapacağı aracın plakası ve imzasının bulunduğu görülmüştür.

Davalılar dolandırıldıkları iddiası ile Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma sayılı dosyasına dayanmış iseler de söz konusu dosyanın bir örneği UYAP sisteminden celp edilmiş ancak incelenmesinde, söz konusu soruşturmanın dava konusu taşıma işi ile ilgili olmadığı anlaşılmıştır.

Taşıma işi ile uğraştığını inkar etmeyen hatta bu işi yaptığını kabul eden .....bizzat kendi sunduğu irsaliyedeki sevk (teslim) adresinden farklı bir adrese teslim yapması, sevk irsaliyesinde taşıyıcı firma olarak .....Şti yazdığı halde talimatı .....A.Ş.'den alması, ekonomik olarak yüklü miktardaki malı sevk irsaliyesindeki sevk adresi olan İstanbul yerine Kocaeli ilçesi Derince ilçesine götürmesi, malı teslim ettiği halde kendi ücretini almaması hayatın olağan akışına aykırı, şüphelenmesini gerektiren bir durumdur. Davalılar, TTK'nun 876. maddesinde düzenlenen özen yükümlülüğüne aykırı davranmışlar, hatta taşımaya konu malları sevk irsaliyesinde belirtilen adresten farklı bir ilde sokak ortasına bırakmaları Mahkememizce pervasızca hareket olarak kabul edilmiş, bu nedenle özel çekme hakkı yönünden Mahkememizce bilirkişi raporu alınmamıştır. Ancak aksi düşünülse bile davalıların sorumlu olduğu hasar tutarı, nakliyecinin sınırlı sorumluğunda kalmaktadır. Zira taşıma konusu emtea 1.536 koli Tiryaki 1000 gr (10 Adet) çay ve 64 adet palettir. Buna göre hasarlı malın ağırlığı 15.360 kg'dır. Hasar tarihi .....itibarı ile nakliyecinin sınırlı sorumluluğu (15.360.kg <çalınan yükün ağırlığı> x 8,33.SDR x 47.7376.TL (SDR kuru) = ) 6.107.968,63 TL'dir. Hasar tutarı 2.915.401,98 TL ve davacı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluk sigorta poliçesi teminat limiti kapsamında ödediği hasar bedeli 1.000.000 TL dir. Bu halde .....Sigorta A.Ş.'nin ödediği ve rücu talebine konu ettiği 1.000.000,99 TL nakliyecinin sınırlı sorumluluğu aşılmamaktadır.

Diğer taraftan .....Sigorta A.Ş., .....Sigorta A.Ş.'ye ödeme yaptığı tarihten itibaren faiz talep hakkını haizdir.

İzah edilen nedenlerle Mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile 1.000.000,00 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

2-Alınması gerekli 68.310,00 TL harçtan, davacı tarafça peşin yatırılan 17.077,50 TL'nin mahsubu ile eksik 51.232,50 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00 TL ara buluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 17.077,50 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 317,50 TL olmak üzere toplam 18.101,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 156.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

6-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

KatipHakim