mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/548 K. 2026/44

Karar tarihi: 14 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ
10/03/2026
KARAR TARİHİ
25/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı arasında .....tarihli faktoring sözleşmesi bulunduğunu, davalının anılan sözleşmeye istinaden .....tarihli, .....numaralı ve 900.458,40 TL bedelli faturadan kaynaklanan alacağını alacak bildirim formu ile müvekkiline temlik ettiğini, müvekkili tarafından kararlaştırılan bedelin .....tarihli ödeme dekontuyla davalının banka hesabına aktarıldığını, buna karşın borcun ödenmemesi üzerine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun takibe, ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca, yetkiye ve tüm ferilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmesi sebebiyle takibin durdurulduğunu, ticari defter ve banka kayıtları incelendiğinde borcun ödenmediğinin ve itirazın alacağın tahsilini geciktirme amacı taşıdığının anlaşılacağını, alacağın tahsili amacıyla başlatılan zorunlu arabuluculuk sürecinin .....tarihli son oturum tutanağı uyarınca anlaşmazlıkla sonuçlandığını, faturaya dayalı alacağın likit ve muayyen nitelik taşıdığını, ayrıca davalının mal kaçırma ihtimali ile tahsil kabiliyetinin ortadan kalkması riski karşısında İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ve devamı maddeleri uyarınca yaklaşık ispat koşullarının oluştuğunu ileri sürerek tensiple birlikte davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacağa yetecek miktarda teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına ve kararın mezkur icra takip dosyası üzerinden infazına, davanın kabulü ile Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....Esas sayılı takibine vaki itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

GEREKÇE:

Dava, itirazın iptali davası olup, yasal dayanağı İİK'nun 67. maddesidir.

İİK'nun 67. maddesine göre itirazın iptali davasının görülebilmesinin ön şartı, geçerli bir icra takibinin olmasıdır.

Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyasının UYAP sisteminden eşleştirilerek incelenmesinde, takip alacaklısının davacı ve takip borçlusunun davalı olduğu, faktoring alacağı ile genel haciz yoluna özgü icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tarihinde tebliğ edilemediği ancak davalının .....tarihinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, itiraz evrakının davacıya tebliğine ilişkin dosyada belge olmadığı, işbu davanın süresi içinde açıldığı görülmüştür.

İtirazın iptali davası, icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olup, davacı taraf, ancak takibe konu ettiği alacak için itirazın iptalini isteyebilir. İcra takibe konu alacağın, faktoring alacağı olduğu görülmüştür.

Faktoring işlemleri; finansman (kredi) işlemi - bir diğer deyişle ön ödeme/avans suretiyle müşteriye finansman sağlanması, hizmet (iş görme) işlemi - bir diğer ifade ile borçluların muhasebesinin tutulması ihtar ve tahsil işlemlerinin üstlenilmesi, gerektiğinde alacakların cebri icra yoluyla elde edilmesi ile teminat işlemi - bir diğer deyişle faktoring şirketinin kendisine devrolacak alacaklar bakımından alacağın tahsil edilmemesi riskini üstlenmesi şeklinde olup her üç işleminde bulunduğu faktoring türü "Gerçek Faktoring" olarak tanımlanmaktadır. Gerçek olmayan faktoring işleminde ise, faktoring şirketi teminat riskini yani alacağın tahsil edilmemesi riskini üstlenmemektedir. Faktoring şirketleri satıcı firmaların alacaklarını tahsil edememe riskini belli bir limit dahilinde teminat altına almaktadırlar. Bu limit faktoring sözleşmesi ile belirlenmektedir. Faktoring şirketleri bu limitleri onaylamadan önce satıcı firmaların müşterileri hakkında gerekli araştırmaları yaptıktan sonra borçlunun ödeyeceğinden emin olmadıkları alacakları teminat altına almamaktadır. Teminat fonksiyonunun bazı alacak ve borçlarla sınırlandırılabileceği gibi şarta bağlı olarakda faktoring garantisi verilebilmektedir. Kararlaştırılan vadede veya ödeme süresi içinde şartın gerçekleşmemesi halinde şarta bağlı olarak verilmiş olan teminat yürürlüğe girmeyecektir. Gerçek faktoring işleminde teminat fonksiyonu şarta bağlanabileceği gibi şartsız olarak da üstlenilebilmektedir. Ancak teminat fonksiyonu şarta bağlandığı takdirde şartın belirlenen vadede gerçekleşmemesi halinde gerçek olmayan faktoring işlemine dönüşecektir.

Dava dilekçesinin ekindeki belgelerin incelenmesinde, davacı ile davalı arasında faktoring gözleşmesinin imzalandığı, sözleşmede davacının FAKTOR ve davalının MÜŞTERİ olarak anıldığı, davalı tarafından dava dışı .....İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi alyehinde düzenlenen .....tarihli KDV dahil 900.458,40 TL bedelli faturanın 204.172,30 TL'lik kısmının .....tarihinde davacıya temlik edildiği ve davalı hesabına aynı tarihte 160.000,00 TL ödendiği görülmüştür.

Taraflar arasında kurulan faktoring sözleşmesinin incelenmesinde;

12. Maddede; "MÜŞTERİ, borçlusu ve arasındaki temel ilişkiden doğan haklerini (ihbar, buntu, dava, feshil vs.) kullanmadan önce FAKTOR’a gerekli bilgi ve belgeleri doğan haklerini yönetmektedir. Bunun gibi borçlunması MÜŞTERİ’ye karşı aralarındaki temel ilişki sebebi ile yönelteceği dava, talep, ihbar, ihtarlardan MÜŞTERİ, FAKTOR’u derhal haberdar edecektir. MÜŞTERİ ve borçlusu arasındaki hukuki işlemde meydana gelebilecek her türlü değişiklik, sonda erme, devir olunan alacakları kusmen veya tamamen ödenmemesine, sona ermesine yol açıktığın hallerde MÜŞTERİ, bu alacak için elde ettiği finansmanı, FAKTOR tarafından bildirilen faktoring ücreti, faiz ve biliçlümle ferileri ile birlikte derhal iade etmekle, ödemekle yükümlüdür. MÜŞTERİ bu alacak sebebi ile FAKTOR’a ödemiş bulunduğu ya da hesabına borç kaydolunan ücret, faiz, masraf ve komisyonların iadesini talep edemez, ödemekten kaçınamaz",

14. Maddede; "III. Bölüm hükümleri saklı kalkmak kaydı ile ve LOB’da bulunulmadıkça, FAKTOR her ne sebeple olursa olsun vadelerinde tamamen veya kısmen ödenmeyen alacakları veya vadesi borçlu tarafından ihtilaf konusu yapılan alacakları geri temilik etmek hakkına sahip olup, MÜŞTERİ bu alacakları geri devir almak ve bu alacakları için yapılan planasını, ferilerini iade etmekle yükümlüldü. lade (II/12) madde üyaranı uyarınca yapılır. Alacakların geri devrinin, yerleşmiş faktorka uygulamaları, uluslararası faktorka kuralları uyarınca, FAKTOR tarafından tanzim edilmiş dekontla gerçekleştirileceğinde taraflarca kararlaştırılmıştır.

Tahsilat Hizmeti’nin FAKTOR tarafından sağlanacağına, sözleşme özel şartlarında, LOB’da yahut sair şekilde FAKTOR ve MÜŞTERİ arasında kararlaştırıldığı haller hariç olmak üzere, FAKTOR’un devir aldığı alacakları tahsilat hizmeti, borçlunun rızan ve filenler gerçekleşildiği odemeleri kabul ile sınırlandı. FAKTOR, MÜŞTERİ ile borçlusu arasındaki hukuki ilişkiye yabancı bulunduğundan, tarafı dekontla, faktorka garanti ile borçlusu garindeği, sona erdiğinde bu garantinin kapsamı dışında kalan hallerde, aksı taraflarca kararlaştırılmadıkça borçluya karşı ihbar, ihtar ya da protesto keşidesi ile yükümlü bulunduğunu gibi, borçluyu takibe, borçluya karşı dava ikamesine mecbur değildir. FAKTOR bunur gibi borçluyu tarafindan kendisine yöneltilen temel ilişkiye ya da alacağa ilişkin bilcümle defi ve itirazlanı tahkik, cevaplandırma ve ikame olunan dava, tedbir gibi talep ve işlemleri takibe, ihbara mecbur değildir. MÜŞTERİ bu nedenlerle FAKTOR'a karşı her ne nam altında olursa ölsune bir tabi ve dava hakkına sahip değildir. MÜŞTERİ'nin bu feragati, hakların kararlaştırılmasının ölsune tabi olduğu haller için de geçerlidir" hükümlerinin bulunduğu,

Faktoring Garantisi Hükümlerini Düzenleyen III. Bölümün 6. Maddesi; " FAKTOR, işbu sözleşme uyarınca MÜŞTERİ'nin borçlusuna ait teminatları, alacak bakiyelerini garanti rizikosunun kapatılmasına tahsis edebilir.

Alacağın tahsilinin ticari ilişkiye inhisar eden maddi ya da hukuki ayıplar nedeniyle vadesinde gerçekleşmeleri, MÜŞTERİ'nin, işbu sözleşme aykırı herhangi ödeme vadasına veya iflası, hakkında iflas ertelemesi kararı alınması, mahkemeye konkordato başvurusunda bulunması, aczi, ödeme güçlüğü içine girmesi hallerinde ya da hakkında LOB verilmiş alacakla ilgili olarak MÜŞTERİ'nin borçlusu ile doğrudan ilişkiye girmesi, devirden sonra teminat, ödeme, ödeme vasıtları alması, fatura tanzim etmesi, FAKTOR dışında başka faktoring şirketleri vasıtasıyla aynı borçlusuna satışlar yapması, borçlusu ile arısında doğrudan ya da dolaylı iştrakt ilişkisinin, MÜŞTERİ ve borçlunun ortakları arasında kan veya kayın hisimliğinin bulunması ya da MÜŞTERİ ve borçlur arasında ticari ilişki dışında herhangi bir ilişkinin bulunması veya alicinin siparişi iptal etmesi ihtimallerinde, ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın MÜŞTERİ'ye verilmiş tüm faktoring garantiileri kendiliğinden geçmişi etkili olarak ortadan kalkar. MÜŞTERİ'nin, borçluya düzenlediği faturanın/faturaların nüşlamı neğri en geç 5 gün içinde, borçluya düzenlenen faturalar/faturalar dışında kalan ve FAKTOR'un talep ettiği her türlü belge ve bilgiyi talep tarihtinen itibaren en geç 10 gün içinde FAKTOR'a teslim etmemesi veya muhabirin limit iptalinde, borçluya yapılmış satışlarla ilgili, henüz FAKTOR'a gönderilmemiş fatura, sipariş formları, üyme belgeleri ile birlikte tüm sair belgeleri usulude uygun olarak yine talep tarihtinen itibaren en geç 10 gün içinde FAKTOR'a teslim etmemesi hallerinde de tüm faktoring garantiileri uluslararası faktoring kuralları gereğince geçmişe etkili olarak kendiliğinden ortadan kalkar".

7. Maddesinde ise; "MÜŞTERİ'ye faktoring garantisı çerçevesinde bir ödeme yapılmış olması, ancak daha sonra alacağın faktoring garantisı kapsamında kaldığı ya da faktoring garantisinin ortadan kalkığının ortaya çıkması halinde MÜŞTERİ, kendisinde yapılmış faktoring garantisı ödemelerini, FAKTOR'un ilk yazılı talebi üzerine derhal tüm faiz ve ferileri ile birlikte iadeyle yükümlüdür. FAKTOR, MÜŞTERİ'nin ortaya çıkabilecek bu yükümlülüğüne temin amacıyla MÜŞTERİ'den teminat talep hakkına sahip olup, söz konusu teminat verilmediği sürece faktoring garantisı ödemesi yapmaktan kaçınabilir. Müşterinin aciz hali içinde bulunduğunu bildiği borçlulara yaptığı satışlar faktoring garantisı kapsamı dışındadır". Hükümlerini havidir.

Somut olay ve yapılan açıklamalar bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının, temlik aldığı 204.172,30 TL'yi, dava dışı .....Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den tahsil edemediğine dair dosyada herhangi bir delil bulunmadığı, adı geçen dava dışı şirket aleyhinde başlatılmış ve aciz vesikası alınmış bir icra takibinden bahsedilmediği, bu anlamda temlik alınan alacağın neticesiz kaldığına dair dosyada bir delil olmadığı, davalı ile yapılan faktoring sözleşmesinin teminat dışı kaldığına dair bir delil sunulmadığı gibi faktoring sözleşmesinin fesh edildiğine dair bir iddiada da bulunulmadığı, bu yönde bir delil sunulmadığı görülmüş, davacının icra takip tarihi itibari ile davalıdan talep edebileceği bir alacağı bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.590,49 TL'nin mahsubu ile fazla yatan 1.858,49 TL harcın hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacıya iadesine,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,

6-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

KatipHakim