- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 24. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/904 K. 2026/71
Karar tarihi: 17 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 95/2
- 24638 sayılı HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK KANUNU YÖNETMELİĞİ, m. 26/2
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2026/904 Esas
- KARAR NO
- 2026/71
- DAVA
- İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında zorunlu arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını, ...tarihli anlaşamama tutanağının düzenlendiğini, müvekkil şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın kaza tarihinde kiralık olarak üçüncü şahısların kullanımında olduğunu, ... sevk ve idaresindeki aracın... plakalı motosiklet ile çarpışması sonucu motosiklet sürücüsü ...'ün yaralandığını, davalı sigorta şirketinin ödediği tazminatın rücuen tahsili amacıyla ... 22. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, müvekkili şirketin tebligattan haberdar olmaması nedeniyle takibin kesinleştiğini ve malvarlığına haciz uygulandığını, müvekkili şirketin araç kiralama işiyle iştigal etmesi sebebiyle kaza anında araç üzerinde fiili ve ekonomik hakimiyetinin bulunmadığını, 28.05.2024 tarihli araç kiralama sözleşmesi ile aracın ...'na kiralandığını ve 22.11.2024 tarihinde hasarlı olarak geri teslim alındığını, kaza tarihinde işleten sıfatının müvekkil şirkette olmadığını, motosiklet sürücüsü ... tarafından açılan ... 51. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyada davacı tarafın müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını kabul ettiğini, kaza tespit tutanağının tek taraflı beyanlara dayandığını ve kusur oranlarının gerçeği yansıtmadığını, motosiklet sürücüsünün kaza anında kask, dizlik ve koruyucu ekipman kullanmadığını, motosikletin çalıntı olduğunu ve plakasının değiştirildiğini, kaza anında sürücünün şerit ihlali ve hız kurallarını ihlal edip etmediğinin araştırılması gerektiğini, sürücünün kaza öncesi mevcut hastalıklarının ve maluliyet durumunun tespiti için Sağlık Bakanlığı'ndan kayıtların celbini talep ettiklerini, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 1.200.000,00-TL tutarını aşarak 1.600.000,00-TL tutarında ödeme yapmasının hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle; öncelikle teminatsız olarak icra takibinin durdurulmasını, müvekkilin borçlu olmadığının tespitini, takibin iptalini ve davalı aleyhine yüzde yirmi oranından aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ikame edilen menfi tespit davasının bizzat dava dilekçesindeki ikrarlar ve cevap dilekçesi ekinde sunulan resmi soruşturma evraklarıyla çeliştiğini, rücu şartlarının oluşmadığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili şirketçe yapılan ödemenin ceza soruşturması dosyasındaki resmi tespitlere dayandığını, kaza tespit tutanağı ve iddianame içeriğinin kazanın oluş şekli ile kusur durumunu ortaya koyduğunu, davacının ileri sürdüğü iddiaların resmi belgelerle sabit olan illiyet bağını ortadan kaldırmadığını, davacının sorumluluktan kurtulması için Karayolları Trafik Kanunu'nun 86. maddesinde aranan mücbir sebep veya ağır kusur şartlarının somut olayda gerçekleşmediğini, işleten sıfatındaki davacı şirketin tehlike sorumluluğunun devam ettiğini, Yargıtay içtihatları uyarınca her kural ihlalinin ağır kusur anlamına gelmediğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun tarafından verilen 10.12.2003 tarihli ve ... esas,... karar sayılı ilamda da belirtildiği üzere asli kusur hallerinin her zaman ağır kusur olarak nitelendirilemeyeceğini, davacının işleten sıfatıyla sorumluluğunun sürdüğünü, müvekkili şirketin sigortalıya halef olması sebebiyle Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca rücu hakkının doğduğunu, motorlu aracın işletilmesinden doğan tehlike sorumluluğunun davacı.... Ltd. Şti. üzerinde devam ettiğini, araç üzerindeki fiili ve hukuki hakimiyetin devrinin ispatlanamadığını, müvekkili şirket tarafından zarar gören üçüncü kişilere ödenen 1.650.000,00-TL tutarındaki bedelin asıl sorumlu olan davacıdan rücuen tahsilinin gerektiğini, alacağın likit olması sebebiyle davacının haksız itirazlarının reddi ile İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi uyarınca takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddini, haksız ve dayanaksız menfi tespit davasının reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; davalı sigorta şirketi tarafından ... poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödemenin davacıya rücu edilmesi için başlatılan icra takibi sebebiyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup yargılama sırasında davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığından yargılamaya istirdat davası olarak devam edilmiştir.
21.11.2024 tarihinde dava dışı ...'nün sevk ve idaresinde bulunan ve davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araç ile dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet arasında trafik kazası meydana gelmiştir.
Davacıya ait ... plakalı araç ... poliçe numaralı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile 15.12.2023 tarihi ile 15.12.2024 tarihi arasında davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olup kaza tarihi itibariyle kişi başına bedeni 1.200.000,00 TL teminat bulunmaktadır.
... plaka sayılı motosiklet sürücüsü ... tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucu ihtiyari arabuluculuk anlaşma belgesi düzenlenmiş ve sürekli maluliyet/iş göremezlik, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri, kalıcı bakıcı gideri, tedavi giderleri, SUT, ulaşım giderleri, rapor ücretleri, munzam zarar, ferileri bakımından 1.450.000,00 TL ve 200.000,00 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 1.650.000,00 TL'nin ...'e ödenmesine karar verilmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından, yapılan ödemenin davacıya rücu edilmesi için davalı tarafından ... 22. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasında 1.650.000,00 TL asıl alacak ve 112.279,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.762.279,45 TL üzerinden icra takibine geçilmiş ve takip itiraza uğramaksızın kesinleşmiştir.
Davacı taraf, dava konusu icra takibinden kaynaklı menfi tespit davası açmış, yargılama devam ederken 26.01.2026 tarihinde icra dosyasına 2.383.755,17 TL ödeme yapmış ve mahkememizce yargılamaya istirdat davası olarak devam edilmiştir.
... sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile ...Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ... Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.
Davalı sigorta şirketi tarafından icra dosyasında rücu sebebinin hukuki dayanağı belirtilmemiş, dava dosyasına sunulan cevap dilekçesinde KTK m. 86 kapsamında aranan şartların somut olayda gerçekleştiğinin davacı tarafından ispat edilemediğini, davacıyı sorumluluktan kurtaracak nitelikte bir mücbir sebep veya zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusuru bulunmadığı gibi bu yönde somut, kesin ve inandırıcı delil de sunulamadığını beyan etmiştir. Davalı sigorta şirketince, davacının KTK m. 86 kapsamında sorumlu olduğu yönündeki savunması ... Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen rücu sebeplerinden biri olmayıp somut davaya konu olayda rücu şartları oluşmadığından davacının talebinde haklı olduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davacı taraf, ... plakalı (davacıya ait olup davalı tarafından ... kapsamında sigortalanan) aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı üçüncü kişiye kiralandığını, buna göre işleten sıfatının bulunmadığını belirterek aracın kiralandığına dair faturalar ve araç teslim tutanaklarını dosyaya sunmuştur. Aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı kişiye kiralanması dosya kapsamından anlaşılmakta ise de yasa gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebileceğinden, davacının işleten sıfatı olmaması sebebiyle rücu talebinin muhatabı olamayacağı yönündeki iddiaya itibar edilmemiş; ancak yukarıda açıklandığı üzere ... Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen rücu sebeplerinden birinin somut davada bulunmaması sebebiyle rücu talebinin esasen haksız olduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne; ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafça yapılan 2.383.755,17-TL ödemenin 26.01.2026 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 162.834,32-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 30.095,33-TL peşin harçtan ve 10.613,25-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 122.125,74-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan toplam 40.708,58-TL peşin ve tamamlama harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından 615,40-TL başvurma harcı, 87,50-TL vekalet harcı, 150,80-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 853,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından 87,50-TL vekalet harcı olarak sarf edilen yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Kabul edilen dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı lehine takdir olunan 351.725,72-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 6.000,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17.09.2026
