mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1235 K. 2026/518

Karar tarihi: 15 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

BURSA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
10/04/2026
KARAR TARİHİ
15/09/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
09/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan ... Döküm Soba San. Ve Tic. Ltd. Şti. şirketinin döküm soba üretimi ve satışı ile iştigal ettiğini, bu kapsamda davalı ... ile sobaların paketlenmesi, muhafazası ve taşınması için gerekli karton ve bez malzemelerin temini hususunda anlaştığını, bu ticari ilişki karşılığında davalıya 10.04.2026 ödeme tarihli, 800.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı, ... A. Ş. .../... şubeli çekin keşide edilerek verildiğini, ancak müvekkil şirket yetkililerinin malların teslimi için davalı taraf ile görüşmesine rağmen malların teslim edilmediğini, davalının edimini yerine getirmemesi sebebiyle çekin bedelsiz hale geldiğini, Türk Borçlar Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca edimini ifa etmeme defini ileri sürme haklarının bulunduğunu, çekin mücerret bir kıymetli evrak vasfı taşımasına rağmen temel borç ilişkisinin geçersiz olması veya borcun ifa edilmemesi durumunda bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası açılabileceğini, ... içtihatları uyarınca menfi tespit davalarında ispat yükünün alacaklı tarafta olduğunu, davalı tarafın müvekkilin borçlu olduğunu ispatla yükümlü bulunduğunu, arabuluculuğun bu tür menfi tespit davalarında dava şartı olmadığını, çekin vadesinin 10.04.2026 olması ve malların teslim edilmemesi nedeniyle davalı tarafından icra takibi başlatılmasından endişe duyduklarını belirterek, öncelikle teminatsız olarak çekin ödenmesini önlemek üzere ödeme yasağı konulmasına ve ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, çekin iptaline, davaya konu çek nedeniyle müvekkil şirketin davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava, ... Bankası A. Ş. ... Şubesi'ne ait ... numaralı ve 500.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı davalıya borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi uyarınca, konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat talepleri ile birlikte menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin ikinci fıkrasında ise, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verileceği açıkça hüküm altına alınmıştır. Arabuluculuk dava şartı, dava açıldıktan sonra tamamlanabilecek veya giderilebilecek nitelikte bir eksiklik olmayıp, davanın açıldığı tarihte mevcut bulunması zorunlu olan bir dava şartıdır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça, 10.04.2026 ödeme tarihli, 800.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı, ... A. Ş. .../... şubeli çekten kaynaklı davalıya borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davası olduğu, davacı vekilinin 15/09/2026 tarihli duruşmada dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığına dair beyanda bulunduğu, menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/A maddesinin ikinci fıkrası uyarınca arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin dava dilekçesine eklenmesi gerektiği, davacı tarafça zorunlu arabuluculuk sürecinin tamamlandığını gösterir anlaşamama son tutanağının düzenlenmediği ve dosyaya sunulmadığı, anlaşılmakla bu haliyle dava tarihi itibarıyla zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği sabit olduğu anlaşılmakla, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114 ve 115. maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmediğinden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00 TL harç başlangıçta yatırıldığından davacıya yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-HMK'nun 333. Maddesi uyarınca kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa resen (taraflar tarafından hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktırılmak üzere, hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak üzere ... merkez ve iş yerleri vasıtasıyla adrese ödemeli) İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 18/09/2026

KatipHakim