mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/1741 K. 2026/1703

Karar tarihi: 17 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
17/09/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
11/03/2026
NUMARASI
...Esas ... Karar
DAVANIN KONUSU
Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ
18/09/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...plakalı aracın müvekkiline ait olduğunu, ... plakalı aracın her türlü riske karşı kasko poliçesi ile sigortalandığını, davalı tarafın kasko poliçesini tanzim eden şirket olduğunu, 16/05/2025 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada müvekkilinin aracının perte ayrılması uygun görüldüğünü, müvekkiline ait aracın perte ayrıldığını, davalının aracının kasko poliçesini tanzim eden davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından buna ilişkin kısmi bir ödeme (800.000TL) yapılmışsa da ödenen tutarın piyasa rayicinin çok altında olduğunu, müvekkiline ait aracın traktör cinsi olup tarımsal faaliyette kullanıldığını, dava açılmadan evvel bakiye pert bedelinin ödenmesi istemiyle davalı şirkete 08/09/2025 tarihinde başvuruda bulunulduğunu fakat ödeme yapılmadığını belirterek, 1 TL. Bakiye pert bedeli tazminatının, bedeli daha sonra belirlendiğinde artırılmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili şirketin davacı tarafa 348.097,00-TL ödeme yaptığını, bu ödemeye rağmen dava yoluna başvuran karşı tarafın kötü niyetli olduğunu, bu ödemeye ilişkin olarak davacı taraf ile müvekkili şirket arasında "Tam Ziya Hasar Mutabakatname, Temlikname Ve İbraname Formu" düzenlenip, imzalandığını, iki tarafın da rızasıyla düzenlenen işbu ibraname ile davacı tarafın dava konusu kazaya ilişkin olarak 800.000,00-TL rayiç bedele mutabık olduğunu "işbu hasar sebebiyle herhangi bir hak ve alacağının kalmadığını, ayrıca bu olaydan doğan üçüncü şahıslara karşı olan rücu dava ve takip haklarını ... Sigorta A.Ş.'ye temlik ettiğini" kabul ve beyan ile taahhüt ettiğini, buna rağmen aynı hasar nedeniyle mükerrer taleplerde bulunmak suretiyle haksız kazanç elde etme amacı taşıyan davacı tarafın kötü niyetle açmış olduğu huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 16/05/2024 - 16/05/2025 tarihleri arasında Traktör Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olup teminat limiti 100.000,00-TL olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bilirkişi raporu alınacaksa dahi, davacıya ait aracın ağır hasar/hasar kaydı da değerlendirilmeli, gerçeği yansıtmayan satış ilanlardan %20’den aşağı olmamak üzere pazarlık/indirim payı gözetilmeli ve olay tarihi itibariyle gerçek rayiç değerin bu verilere göre tespit etmesinin bilirkişiden istenmesi gerektiğini, davacı tarafın kötü niyetli ve haksız zarar taleplerinin reddedilmesi, aksi kanaate varılması halinde rayiç değer hesaplamasının, aracın yaşı kilometresi, kaza tarihindeki veriler, başvuru konusu aracın geçmiş hasar kayıtları ve pandemi nedeniyle ikinci el araç fiyatlarında meydana gelen fahiş fiyat artışları dikkate alınarak yapılması gerektiğini, davaya konu aracın tamirinin ekonomik olarak mümkün olmasına rağmen pert kararı verildiğini, davacının aracının kazada pert olacak kadar hasar görmediğini, zira müvekkilinin, kaza sonrası çevresindeki eksperlerle görüştüğünü, eksperlerin aracın tamirinin daha uygun olacağını söylediğini, ancak buna rağmen araç için pert kararı alındığını, dosya üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile bu hususun ortaya çıkacağını, aracın tamirinin daha ekonomik olduğu tespit edileceğinden, davacının bakiye pert bedeline ilişkin alacak talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunun ortaya çıkacağını, müvekkili şirketten dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren faiz talep edilemeyeceğini, müvekkili şirketin sigortacı olarak faiz yükümlülüğü ancak Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince temerrüt tarihinden, yani kendisine gerekli tüm belgelerle birlikte yapılan müracaattan 8 işgünü sonrasından itibaren söz konusu olabileceğini, dava tarihinden önce gerekli tüm belgelerle birlikte müvekkili şirkete yapılmış usulüne uygun herhangi bir başvuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, sigortalı aracın hususi kullanım amaçlı olduğu da göz önünde tutularak hesaplanacak tazminatta davalı müvekkili şirket bakımından dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini talep ettiklerini, davacının bakiye pert farkı bedeli ve ticari kazanç kaybı bedelini kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile talep ettiğini, davacının müvekkilini bu yönde temerrüde düşürmediğinden kaza tarihinden itibaren işleyecek faiz talebine itiraz ettiklerini, kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda davalı ...'ün sigortalı, davalı sigorta şirketinin ise sigortacı konumunda olup taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmesinde davacı gerçek kişinin tüketici olduğu dolayısıyla yapılan sözleşmenin de bir tüketici işlemi olduğunu ve davacının tacir kaydı bulunmadığı gibi davaya konu sigortalanan traktörün ruhsat kaydının da hususi araç olarak kayıtlı olduğu anlaşıldığından davalının tüketici konumunda olduğunu, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesi tarafından görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davaya konu aracın traktör olup müvekkilinin mesleğinin çiftçilik olduğu ve işbu aracın kullanımı ile gelir elde ettiği sabit olduğundan davacı müvekkilinin tüketici olduğu yönündeki hükmün gerekçesinin yerinde olmadığını, ayrıca müvekkilinin tacir olarak kaydının bulunup bulunmadığına ilişkin bir araştırma yapılmamışsa da davacının tacir kaydının olmadığı gerekçe gösterilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, 6502 sayılı Kanun kapsamında bir hukuki ilişkinin "tüketici işlemi" olarak nitelendirilebilmesi için, işlemin taraflarından birinin ticari veya mesleki amaçla hareket etmeyen tüketici sıfatını haiz olması gerektiğini, oysa somut olayda müvekkilinin, geçimini çiftçilik faaliyetinden sağlayan, davaya konu traktörü de bizzat bu mesleki faaliyeti kapsamında kullanan kişi olduğunu, bu haliyle müvekkilinin sigorta sözleşmesini mesleki faaliyetinin bir unsuru olarak akdettiği açık olup tüketici sıfatından söz edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, aracın ruhsatında yer alan hususi kaydı aracın traktör olduğu ve zirai faaliyette kullanıma özgü olduğu gerçeğini değiştirmediğini, yerel mahkemece yalnızca aracın ruhsatta "hususi" olarak kayıtlı olması ve müvekkilinin tacir kaydının bulunmaması esas alınarak tüketici sıfatı yüklenmiş ise de; bir aracın ruhsattaki vasfı, kullanım amacını ve fiili niteliğini ortadan kaldırmadığını, nitekim traktörün doğası gereği zirai faaliyetlerde kullanılan bir iş aracı olduğunun izahtan vareste olup müvekkilinin bu aracı tarım faaliyetinde kullandığı hususu dikkate alınmaksızın yapılan değerlendirmenin eksik ve hatalı olduğunu, öte yandan sigorta sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların kural olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tartışmasız olduğunu, bu yönüyle de yerel mahkemenin görevsizlik kararının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, yerel mahkemece somut olayın özellikleri, müvekkilinin mesleki faaliyetinin ve aracın niteliği ile emsal istinaf kararları gözetilmeksizin, hatalı bir hukuki nitelendirme ile davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiği yönünde hüküm kurulmasının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklı alacak, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise mahkemenin görevine ilişkindir.

Ticaret mahkemelerinin görevi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci bendinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir." denilmiştir.

Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez. Bu noktada her iki tarafında tacir vasfında olması gereklidir. TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde; iş bu kanunun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsadığı belirtilmiş, 3/1. fıkrasında ise; tüketiciyi, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak; tüketici işlemini ise, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlamıştır. 73/1. maddesinde de; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık davacıya ait traktöre ilişkin kasko sigorta poliçesinden kaynaklanmaktadır. Davacı, istinaf dilekçesinde de beyan ettiği üzere ve aracın niteliği gereği, söz konusu traktörü mesleki olarak tarım faaliyetlerinde kullanmaktadır. Dolayısıyla davacı uyuşmazlık konusu kasko poliçesinde mesleki amaçlarla hareket ettiğinden, 6502 sayılı Kanun 3/1. fıkrası gereği tüketici kabul edilemez. Diğer yandan, sigorta sözleşmelerinden kaynaklı davalar TTK'nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ticari davalardan olduğundan, ilk derece mahkemesince uyuşmazlıkta asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözden kaçırılarak, yazılı gerekçe ile davanın görev yönünden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-3. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2026 tarih, ...Esas ...Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-3. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.17/09/2026

...

Başkan...

Üye...

Üye ...

Katip ...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.