mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2276 K. 2026/1669

Karar tarihi: 16 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
16/09/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
21/04/2026 (Ara Karar)
NUMARASI
... Esas
VEKİLİ
Av. ... ...
DAVANIN KONUSU
Menfi Tespit
G.KARAR YAZIM TARİHİ
21/09/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353.maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili arasında 20/05/2025 tarihinde inşaat işine ilişkin müvekkili ile mobilya yapımıyla iştigal eden yüklenici davalı arasında tapuda ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada ... Parselde kayıtlı taşınmazda yapımı devam eden inşaatta yapılacak olan mobilya iş ve işlemleri hakkında sözleşme akdedildiğini, 20/05/2025 tarihli söz konusu sözleşme içeriğinde ... 15 dairenin mutfak dolabı, vestiyer lavabo dolabı, banyo dolabı, diresuar, Tv ünitesi 95 adet kapı hırdavat, yükleniciye aittir dolaplar CNC olacak, kapılar CNC oacak lake olacak'' şeklinde yapılan düzenleme ile yüklenici olan davalı tarafın adresi ve tyapu bilgileri belirtilen 15 dairenin mobilya işlemlerini 1.200.000,00-TL bedel karşılığında gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, karşılığında müvekkilinin ilk etapta 250.000,00-TL bedelli ve farklı düzenleme tarihli iki adet çek keşide etmesini, işlerin bitiminde de geri kalan miktarı ödemesi üzerine anlaşıldığını, tarafların ... ve ... isimi şahidin huzurunda sözleşmenin imzalandığını, taraflarca yapılan anlaşma neticesinde müvekkili tarafından davalılar lehine ... Bankası ... numaralı, 250.000,00-TL bedelli 30/04/2026 düzenleme tarihli çek ve ...Bankası, ... numaralı 250.000,00-TL bedelli ve 30/05/2026 düzenleme tarihli çeklerin keşide edildiğini, yapılacak işin ön ödemesi olarak davalı tarafa elden teslim edildiğini, tarafların müvekkilinin yapımını üstlendiği inşaattaki her ne kadar yapılacak iş ve işlemler konusunda anlaşmış ve zamanda iş sahibi olan müvekkili ile etepta üstendiğini edimi iki adet çek keşide etmek suretiyle avans olarak yerine getirdiğini, ancak davalı ... üstlenmiş olduğu edimlerini ve iş bu sözleşmenin şartlarını yerine getirmediğini, inşaattaki 15 dairede hiç bir faaliyet yapılmadığını, müvekkilinin zor durumda kalmaması için 26/01/2026 tarihinde akdedilen sözleşme ile 15 dairenin mobilya ve diğer işlerinin yapımı için ...İnşaat ile anlaşma sağladığını, gelinen noktada karşı tarafın sözleşmenin başından itibaren yükümlülüklerini hiç yerine getirmediğini, ancak müvekkilinin bu çek bedellerini ödeme durumunun hakkaniyete aykırı olduğunu tüm bu nedenlerle, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu çeklerin yazdırılmamasını, karşılıksızdır işlemine tabi tutulmamasını, muhattap banka tarafından ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesini, icra takibinin durdurulması yönünde ilerde telafisi güç zararların meydana gelmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, haksız ve kötüniyetli davalının, dava konusu çek bedellerinin %20 si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Çekin, kambiyo senedi ve dolaşım gücü özelliği dikkate alındığında, diğer hak sahiplerinin haklarını kullanmayı engelleyici tarzda genel olarak ibrazında ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığı gözetildiğinde; bu durumda ödenmemesine yönelik tedbirin sadece davalı tarafından çekin ibrazına münhasır olarak değerlendirilmesi ve bu yönde hüküm kurulması gerekmekte olup ciranta ve yetkili hamil olması muhtemel 3. kişilerin çekten dolayı haklarını kullanmaya engel tedbir kararı verilemeyecek olması nedeniyle çekin hamili veya 3. kişilerce bankaya veya takas odalarına ibrazı halinde ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir isteminin reddine,

1-Davacı vekili tarafından bildirilen dava konusu;

Toplam çek miktarı olan 500.000,00-TL' nin % 15'i oranında (75.000,00TL) teminat mahkememiz veznesine yatırıldığında ya da kesin teminat mektubu sunulduğunda ... Bankası ... numaralı, 250.000,00-TL bedelli 30/04/2026 düzenleme tarihli çek ve ... Bankası, ... numaralı 250.000,00-TL bedelli ve 30/05/2026 düzenleme tarihli çeklerin davalı tarafından ibraz edilmesi halinde ÖDENMEMESİNE, yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

2-Teminat yatırıldığı taktirde iş bu ara kararın ifası için ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,

3-Davacı vekilinin çekler hakkında icra takibine konu yapılmaması yönünden talebinin REDDİNE, çekler bakımından açılan icra takiplerinin durdurulması talebinin KABULÜNE,

Bu suretle dava tarihi olan 17/04/2026 tarihinden sonra talebe konu ... Bankası ... numaralı, 250.000,00-TL bedelli 30/04/2026 düzenleme tarihli çek ve ...Bankası, ... numaralı 250.000,00-TL bedelli ve 30/05/2026 düzenleme tarihli çekler hakkında davalı tarafından yapılacak olan icra takiplerinin durdurulmasına" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemedeki derdest dava ile davacının keşide ederek davalıya verdiği çekler sonrasında davalının aralarında akdedilen sözleşmeye rağmen edimlerini yerine getirmemesi sonrasında derdest dava açıldığını ve tedbiren söz konusu çeklerin ödenmesinin durdurulmasını, icra takibi başlatılması sonrasında takiplerin durdurulması taleplerinin kısmen kabul görmüş belirlenen teminat karşılığında söz konusu çeklerin ödenmesinin ve takiplerin davalı yönünden durdurulmasına karar verildiğini, ancak davacı tarafça dava açıldıktan sonra öğrenildiği üzere, dava konusu çekler davalı tarafından ciro edilmek suretiyle ... A.Ş. isimli faktoring şirketine devredildiğini, bu durumda mevcut tedbir kararının lafzı itibarıyla yalnızca davalı tarafından ibraz halinde uygulanabilecek olması nedeniyle, çekin üçüncü kişi tarafından ibrazı halinde tedbir kararı fiilen etkisiz kalma tehlikesi doğmuş yerel mahkemeden tedbirin genişletilmesi talep edilmişse de ara karar ile daha önce karar verilmiş olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiş davacının ilk çeki ödediğini ve bu durumun haksız olarak zarar görmesine neden olduğunu, dava konusu .... Bankası, ... numaralı, 250.000,00 TL bedelli, 30.04.2026 düzenleme tarihli çek ile...Bankası, ... numaralı, 250.000,00 TL bedelli ve 30.05.2026 düzenleme tarihli çekler ticari çekler olup söz konusu çeklerin davalı tarafından herhangi fatura, sevk irsaliyesi vs ticari hiçbir evrak sunulmaksızın faktoring şirketine devredilmesi ve faktoring şirketi tarafından da basiretli tacir gibi hareket edilmeksizin alınması kötüniyeti de ortaya koyduğunu, devam eden yargılama ve mevcut tedbir kararına rağmen üçüncü kişiye devredilmesi; davacının haklarının bertaraf edilmesi, mahkeme kararının sonuçsuz bırakılması ve telafisi güç zarar doğurulması riskini ortaya çıkarmış sonraki çekinde ödenme riskininin bulunduğunu, dava konusu çekleri devralan faktoring şirketinin tacir sıfatı bulunduğu, kambiyo senedini devralırken gerekli özeni göstermesi gerektiğinin açık olduğunu, özellikle çekin ticari nitelikte olması, devralma sürecinin dayanak ticari ilişki belgeleri yönünden araştırılmasının mümkün bulunması da gözetildiğinde, tedbir kararının kapsamının genişletilmesinin zorunlu hale gelmişken hukuka aykırı olarak karar verilmediğini, HMK hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir kararları, dava konusu hakkın korunması amacıyla değişen koşullara göre genişletilebilir ve uyarlanabilir nitelikte olduğunu, tüm bunlara rağmen derdest dava da ...Bankası, ... numaralı, 250.000,00 TL bedelli, 30.04.2026 düzenleme tarihli çek ile ...Bankası, ... numaralı, 250.000,00 TL bedelli ve 30.05.2026 düzenleme tarihli çeklerin davalı dışında 3.kişiler tarafından ibrazı halinde de yazdırılmaması ,karşılıksızdır işlemine tabi tutulmaması, muhattap banka tarafından ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının kapsamının genişletilmesine bu hususta gerekirse ilgili çek bedellerinin mahkeme veznesine depo edilmesine karar verilmesi taleplerinin de reddedilmesi sonrasında ilgili karara karşı istinafa başvurduklarını, 21.04.2026 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararının reddedilen yönlerinin istinaf incelemesi ile bozulması/kaldırılması ve ihtiyati tedbir taleplerinin tümden kabulüne karar verilmesini açıklanan nedenlerle; ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında 21.04.2026 tarihinde ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının reddedilen kısımlarının istinaf incelemesi ile bozulması/kaldırılması ve ihtiyati tedbir taleplerini tümden kabulüne karar verilmesini, dava konusu ...bankası, ... numaralı, 250.000,00 TL bedelli, 30.04.2026 düzenleme tarihli çek ile ... numaralı, 250.000,00 TL bedelli ve 30.05.2026 düzenleme tarihli çekleri ibraz eden kişi veya kurum kim olursa olsun ödenmemesine, karşılıksızdır işlemine tabi tutulmamasına, icra takiplerinin durdurulmasına, dava konusu çeklerin bankaya ibrazı halinde çek bedelinin bloke edilmesine / mahkeme veznesine depo edilmesine, verilecek kararın ilgili muhatap bankaya ivedilikle müzekkere ile bildirilmesine, çeki ciro ile devraldığı anlaşılan ... A.Ş. şirketi yönünden de tedbir kararının uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep, İİK 72/2. maddesi gereğince icra takibinden önce ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Mahkemece talebin kısmen kabulü ile belirtilen çeklerin davalı tarafından ibraz edilmesi halinde ödenmemesine ve çekler hakkında davalı tarafından yapılacak olan icra takiplerinin durdurulmasına, ilşikin ihtiyati tedbir kararı verilmesi üzerine karara karşı davacı tarafından talebin tam kabulüne karar verilmesi istemiyle istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı taraf çekin keşidecisi olup, çekin lehtarı tarafından edimlerin yerine getirilmediğini beyanla ilgili çeklerin bankaya ibrazı halinde çekin ödenmemesi , icra takiplerine konu edilmemesine yönelik ihtiyati tedbir taleplerinde bulunmuş olup, ilk derece mahkemesince reddedilen kısma karşı istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmaktadır.

İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun onuncu kısım birinci bölümünde, "geçici hukuki korumalar" üst başlığı ile 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 389/1 maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği belirtilmiştir. Yine Kanunun 390/3 maddesi ise "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükmünü içermektedir.

Anılan hükümlerde de açıkça belirtildiği üzere, ihtiyati tedbir kararı, bir hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde ve talep edenin davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi şartıyla uyuşmazlık konusu hakkında uygulanacak geçici bir hukuki korumadır.

Somut olayda, tedbirin konusunun çek olması sebebiyle ihtiyati tedbire karar verilirken bir ödeme aracı olan çekin illetten mücerret olması sebebiyle iyiniyetli üçüncü kişilerin haklarının ihlal edilmemesine dikkat edilmesi, bu anlamda tesis edilecek ihtiyati tedbirin davanın tarafları ile sınırlı tutulması gerekir. Davada taraf olmayan diğer 3. kişiler yönünden davacının talep ettiği şekilde tedbire hükmedilmesi mümkün değildir. Bu nedenle mahkemenin hukuki değerlendirmesinde ve bunun neticesinde tesis ettiği kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacının istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Yapılan açıklamalar kapsamında; istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/04/2026 tarih,...Esas sayılı kararına davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.16/09/2026

...

Başkan ...

...

Üye ...

...

Üye ...

...

Katip ...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.