- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2340 K. 2026/1660
Karar tarihi: 16 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 82
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 356
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 389/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 390/2
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72/2
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 16/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 25/05/2026 (Ara Karar)
- NUMARASI
- ...Esas
- DAVANIN KONUSU
- Zayi Belgesi Verilmesi
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili ihtiyati tedbir isteminde özetle; noter ihtarına ve borçsuzluk kaydına rağmen kooperatife ait defterleri ve belgeleri davalı ... tarafından alıkonulduğunu, ayrıca nisan ayına kadar verilmesi zorunlu olan yıl sonu beyannamesinin davalı tarafından verilmemiş olduğunu, bu nedenle doğal yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmek ve cezaların önüne geçebilmek adına ihtiyati tedbir kararı verilerek kooperatife yeni ticari defter tasdik etme yetkisi verilmesini, yargılama neticesinde davanın kabulü ile davalı tarafından kötü niyetle alıkonulan defterler hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; "somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, davalı muhasebecinin kooperatife ait yasal defterleri haksız olarak elinde bulundurduğundan bahisle ihtiyati tedbir yoluyla tedbiren yeni ticari ticari defter tasdik yetkisi verilmesini talep etmiş ise de davaya konu iddialara dair şu aşamada yaklaşık ispat bulunmadığından ayrıca kooperatif defterlerine ilişkin yargılama sonucunda zayi belgesi verilip verilmeyeceğine karar verileceğinden bu aşamada tedbir yoluyla davanın sonucunda elde edilebilecek menfaati karşılar şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden ihtiyati tedbir talebinin reddine" dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin dava dosyasını incelemeden, tamamen alakasız ve yanlış kanun maddesine dayanarak ret kararı verdiğini, bu kararın tamamen haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle ....Asliye Ticaret Mahkemesinin usul ve yasaya, dosya içeriğine tamamen aykırı 25/05/2026 tarihli ihtiyati tedbirin reddi kararının kaldırılmasına, ... Vergi Dairesi resmi kayıtları, nisan ayı beyanname ihlali belgesi ve noter evrakları ile sabit olan haklılıkları karşısında yönetim kurulu üyelerimizin hapis cezası riskinden kurtulabilmesi amacıyla, duruşmasız veya duruşmalı olarak ivedi inceleme ile kooperatifin ticaret sicili ve noterlik nezdinde yeni ticari defter tasdik ettirebilmesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek yetkilendirilmelerine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca; HMK'nın 356. maddesinde aynı Yasanın 353. maddesinde belirtilen haller dışında istinaf incelemesinin duruşmalı yapılacağının düzenlendiği ve incelemeye konu dosyanın kapsamından da HMK'nın 353. maddesi uyarınca duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşıldığından, duruşma talebi yerinde görülmemiş ve istinaf incelemesi dosya üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Dava dilekçesi incelendiğinde davanın zayi belgesi verilmesi istemini içerdiği değerlendirilmiş, talebin ise ihtiyati tedbire ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince tedbir talebinin reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, oyuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen (30) günlük süre hak düşürücü süredir.
6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.
HMK'nın 389/1. maddesi, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir, şeklindedir. HMK'nın 390/2 maddesine göre de, tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ayrıca bu kapsamda ihtiyati tedbir talebinin somutlaştırılması gerekir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; tedbirin hangi defterlere yönelik istendiği somut bir şekilde belirtilmediği gibi, dosya kapsamı itibari ile ihtiyati tedbir verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulunun da yerine gelmediği, keza bu aşamada hangi defter v.s. hakkında zayi belgesi verilmesinin talep edildiğinin dahi anlaşılamadığından, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, hüküm fıkrasındaki 2004 sayılı İİK'nun 72/2 maddesinin sehven yazıldığı değerlendirilmekle, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-...Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/05/2026 tarih, ...Esas sayılı ara kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.16/09/2026
...
Başkan ...
...
Üye ...
...
Üye ...
...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
