mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2421 K. 2026/1697

Karar tarihi: 17 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
17/09/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
03/06/2026
NUMARASI
... Esas ...Karar
DAVACI
...-T.C. Kimlik no:...-...
VEKİLİ
Av. ...-...
VEKİLİ
Av. ...-...
DAVANIN KONUSU
İtirazın İptali (Satış Sözleşmesinden Kaynaklı Alacağın Tahsili İçin Başlatılan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ
18/09/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; yerleşim yeri ...’de bulunan davalı şirket ile müvekkili arasında akdedilen anlaşmaya göre davalı şirketin müvekkilinden 109.500 Kg. Yemlik Mısır aldığını, söz konusu malın davalıya 26/11/2025 tarihinde teslim edildiğini, buna ilişkin 26/05/2025 tarih ve ... nolu e-müstahsil makbuzu düzenlendiğini, davalıya ürün bedelini ödemesi istenmişse de davalı ödemeye yanaşmadığını, bunun üzerine davalı hakkında ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalının 17/12/2025 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen %24 faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 40’ından az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın faturaya dayalı alacağın tahsili için davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, davanın mutlak ticari dava olmadığı sabit olup, davanın nisbi ticari dava olup olmadığının tespiti açısından TK 12 ve 11 inci maddelerinin incelenmesi gerektiğini, TTK 12 inci maddesinde tacir " (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır." hükmü ile tanımlanmış olup, tacir olmak için öncelikle bir ticari işletmenin bulunması gerektiğini, ticari işletme kavramının TTK 11'de "(1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. (2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir." hükmünde de belirtildiği üzere bir ticari işletmeninin esnaf işletmesi için öngörülen sınırın üstünde gelir sağlamayı hedef tutması ve devamlı ve bağımsız bir şekilde faaliyet göstermesi gerektiğini, 2007/12362 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 1/a maddesinde "Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," şeklinde düzenlenmiştir. mahkemece her iki tarafa ilişkin tacir araştırması yapıldığını, Vergi Dairesi, Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere yazı cevapları kapsamında davacının tacir sıfatına haiz olmadığının anlaşıldığını, bu halde davanın nispi ticari dava olabilmesi için her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerektiği, davacı tarafın tacir kaydının bulunmadığı, davacının tacir olmadığı gözetildiğinde yargılama yapma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle, görevsizlik kararı verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararı ile mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dava dosyasının görevli ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiğini, mahkemece verilen görevsizlik kararı yerinde olsa bile davacı ve davalı tarafın adreslerinin ... olması nedeniyle görevli mahkemenin ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olarak gösterilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın taraflarının adresinin ... ilçesi olması nedeniyle görevli mahkemenin ... Asliye Hukuk mahkemesi olması dolayısıyla dosyanın ... Nöbetçi Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, satış sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/1. maddesi uyarınca ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesi bakmakla görevlidir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde belirtildiği üzere her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, kanun gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. Dolayısıyla TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır. TTK'nın 19/2. maddesi gereğince, taraflardan biri için ticarî iş sayılan işin diğeri için de ticarî iş sayılması, davanın niteliğini ticarî hale getirmez.

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlık satış sözleşmesinden kaynaklandığından mutlak ticari dava niteliğinde değildir. Davacı tacir olmadığından, nispi ticari dava da bulunmamaktadır. O halde eldeki uyuşmazlık bakımından dava mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. İlk derece mahkemesinin eldeki davada asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğuna yönelik kararı yerindedir. Ancak, her iki tarafından yerleşim yeri ... ilçesinde olduğundan, usul ekonomisi gereği, görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespiti ile dosyanın bu mahkemeye gönderilmesi kararı verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır. Nitekim, 6100 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinde ve T.C. Anayasası'nın 141 inci maddesinin dördüncü fıkrasında da ifade edildiği üzere, usul ekonomisi ilkesi gereği, hakim yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. Ticari dava olduğu düşünülen Alanya, İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi veya Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan bir davanın ticari dava olmadığı anlaşıldığında, usul ekonomisi de gözetilerek; mahkemece, ilgisine göre Alanya, İzmir veya Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresindeki başka bir mahkemeye görevsizlik kararı verilebileceği kabul edilmelidir. (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin "Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi"ne ilişkin 01.07.2024 tarih 2024/2008 Esas 2024/5413 Karar Sayılı ilamı)

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/06/2026 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-Davalı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,

4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.17/09/2026

...

Başkan ...

...

Üye ...

...

Üye ...

...

Katip ...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.