mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/2532 K. 2026/1701

Karar tarihi: 17 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DENİZLİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

KARAR TARİHİ
30/09/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ
23/06/2026
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVANIN KONUSU
İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
G.KARAR YAZIM TARİHİ
30/09/2026

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 09/08/2021 tarihinde, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... istikametinden ... istikametine doğru 24. Kilometrede, saat 03.30 sıralarında, ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı olduğu, dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın orta refüjde bulunan aydınlatma direğine çarpması ile tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, söz konusu aydınlatma direği ... istikameti tarafına devrilerek yolu tamamen kapattığını, kaza tespit tutanağına göre bu devrilmeden 3 dakika sonra saat 03.33 te sürücü ... idaresindeki, müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko poliçesi ile teminat altına alınmış olan ... plaka sayılı aracı ile ...-... yolu ... istikametine seyretmekte iken, daha önce kazanın meydana geldiği ve tüm yolu kaplayan aydınlatma direğinin bulunduğu noktaya geldiğinde yolu kapatan aydınlatma direğine aracının ön komple alt komple kısımlarıyla çarpması sonucunda tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 09/08/2021 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağında, "Bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'in herhangi bir kusurunun bulunmadığı," olay yeri incelemesi sonucunda trafik ekiplerince değerlendirildiğini, müvekkil sigorta şirketi tarafından kasko poliçesi ile teminat altına alınmış olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün, meydana gelen kazada kusuru bulunmadığını, kaza tespit tutanağında ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ün meydana gelen kazada KTK'nın 52. Maddesi gereğince, "Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak," kuralını ihlal ettiğinin trafik ekiplerince tespit olunduğüunu, davalının teminat altına almış olduğu ... plaka sayılı aracın sürücüsü, meydana gelen kazada %100 tam kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı aracın sürücüsünün tam kusuru ile sebebiyet verdiği kaza sonucunda aydınlatma direği yolu kapatacak şekilde devrilmiş ve sigortalı aracın kaza yapmasına tam kusuru ile sebebiyet verdiğini, Sigortalı/dava dışı ...'in imzalamış olduğu İbraname ve bağımsız/tarafsız eksper raporu doğrultusunda; hasara uğrayan araç sebebi ile sigortalı ... ... Bankasında bulunan TR... IBAN numaralı hesabına 13/09/2021 tarihinde 55.981,00-TL, 06/09/2021 tarihinde ... Tüketici Finansmanı A. Ş.'ye 06/09/2021 tarihinde 79.019,00-TL ödendiğini, Sovtaj bedeli 88.300,00-TL düşüldükten sonra kalan bakiye zarar olan 46.700,00-TL asıl alacak, 8.072,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 54.772,06-TL alacağın, kazaya tam ve asli kusuru ile sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den rücuen tazmini amacıyla takip talebi gönderildiğini, ...İcra Müdürlüğünün ... esasına kayıtlanan dosyada, ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı davalı/borçlu ... Sigorta A.Ş. ve dava dışı ... plaka sayılı aracın işleteni ... aleyhine icra takibine başlanılmış ancak davalı/borçlu ... Sigorta A.Ş.'nin borca itirazı üzerine ... Sigorta A.Ş. yönünden durdurulmasına karar verildiğini, bu sebepler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; davalarının kabulü ile itirazın iptali ve .... İcra Müdürlüğünün 2023/8493 E. sayılı dosyasında takibin devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kazanın 09/08/2021 tarihinde meydana geldiğini, işbu 09/01/2026 dava tarihi itibari ile davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığının açık olup iş bu davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı sigorta şirketi 09/08/2021 tarihinde sigortalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle poliçe gereği olarak 13/09/2021 tarihinde ödeme yapmış olup davalı aleyhine 09/08/2023 tarihinde icra takibi başlatılması ile TBK'nın 154.maddesi gereğince zamanaşımının kesildiği ve yeni bir süre başladığı, arabuluculuk aşamasında geçen 14 günlük süre de göz önüne alınmakla davacı vekili tarafından iki yıllık süre geçtikten sonra 09/01/2026 tarihinde eldeki davanın açıldığı ve dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesi ile; "Davanın ZAMANAŞIMI NEDENİYLE REDDİNE," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Dosya kapsamında gerçekleşen ve zamanaşımını kesen işlemler değerlendirilmeksizin verilmiş olduğundan haksız ve hukuka aykırı olduğunu, taraflarınca 21/11/2024 tarihinde "borçlu ... yönünden dosyanın ayrılarak itiraz dilekçesinde yetkili gösterilen ... İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesi" talep edilmiş, bu talep 24/11/2024 tarihli tensip tutanağı ile kabul edilerek dosya ... yönünden gönderilmiş ve ... İcra Müdürlüğünün ... Esasına kaydedilmiş, akabinde 28/11/2024 tarihinde borçlu ...'ya "Mernis adresine icra/ödeme emri tebliğe çıkartılması" talep edilmiş olduğunu, taraflarınca dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi ve borçluya yeniden ödeme emri tebliğe çıkarılması talepleri ile, takibi bulunduğu safhadan alıp bir adım öteye götüren, alacaklının takip iradesini açıkça ortaya koyan işlemlerde bulunulduğunu, zamanaşımını kesen sebepler TBK m. 154 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup alacaklının icra takibinde bulunması zamanaşımını keseceğini, Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre de, zamanaşımını kesen işlemler icra takibini sonuca doğru ilerleten ve bulunduğu safhadan alıp bir adım öteye götüren işlemler olup bu bağlamda, yalnızca ilk takip talebi değil, haciz talebi, ödeme emrinin tebliğe çıkarılması talebi ve dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi talebi gibi takibi ilerleten her işlem, yapıldığı tarih itibariyle zamanaşımını yeniden kestiğini, işleten ... (...) yönünden 21/11/2024 ve 28/11/2024 tarihlerinde gerçekleştirilen ve zamanaşımını kesen işlemler, müteselsil sorumlu olan davalı ... sigorta a.ş. yönünden de zamanaşımını kestiğini, dosya muhteviyatında mevcut zamanaşımını kesen işlemleri ve bunların TBK m. 155 ile KTK m. 109/3 uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden de zaman aşımını kestiğini gözetmeksizin zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin eksik incelemeye dayalı ve hukuka aykırı olması nedeniyle istinaf başvurusunun kabulü ile ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas, ...Karar sayılı kararının istinafen kaldırılmasına ve davamızın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, kaza tarihinden 5 yıl sonra açılan işbu davaya konu taleplerin zaman aşımına uğradığı izahtan vareste olduğunu, bu nedenlerle davacı yanın haksız ve yersiz istinaf başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; TTK'nun 1472. maddesi uyarınca kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiği; karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; 09/08/2021 tarihinde, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... istikametinden ... istikametine doğru 24. Kilometrede, saat 03.30 sıralarında, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı olduğu, dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın orta refüjde bulunan aydınlatma direğine çarpması ile tek taraflı trafik kazası meydana geldiği; söz konusu aydınlatma direğinin ... istikameti tarafına devrilerek yolu tamamen kapattığı; bu devrilmeden 3 dakika sonra saat 03.33 te sürücü ... idaresindeki, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko poliçesi ile teminat altına alınmış olan ... plaka sayılı aracı ile ...-... yolu ... istikametine seyretmekte iken, daha önce kazanın meydana geldiği ve tüm yolu kaplayan aydınlatma direğinin bulunduğu noktaya geldiğinde yolu kapatan aydınlatma direğine aracının ön komple alt komple kısımlarıyla çarpması sonucunda ise tek taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği; kaza sonrası ... plaka sayılı aracın perte ayrılması neticesinde davacı kasko sigorta şirketinin kendi sigortalısı olan ... plaka sayılı araç sahibi ...'e 13/09/2021 tarihinde 55.981,00-TL, 06/09/2021 tarihinde ise ... Tüketici Finansmanı A. Ş.'ye 79.019,00-TL ödediği, sovtaj bedeli 88.300,00-TL düşüldükten sonra kalan bakiye zarar olan 46.700,00-TL asıl alacak, 8.072,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 54.772,06-TL üzerinden davacı tarafça ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş.' ve dava dışı araç işleten ...' hakkında ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı; dava dışı araç maliki ...'ün icra dairesinin yetkisine itirazı üzerine, bu borçlu hakkındaki takibin esas takipten ayrılarak ... İcra Müdürlüğüne gönderildiği ve ... esasına kaydedilerek takibe devam olunduğu, iş bu itirazın iptali davasının ise yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.4.4.3. maddesi "Sigorta şirketi ödediği tazminat tutarınca sigortalıya halef olur. Sigorta şirketi ödediği tutar için rücu talebini, sigorta limitleri dahilinde, öncelikle ilgili risk için teminat sunan sigorta şirketine yöneltir. Sigorta şirketi ilgiliye karşı sahip olduğu rücu hakkını ilgili risk için sigorta teminatının bulunmadığı durumda kullanabilir. Sigorta ettiren ve sigortalı, sigortacının açabileceği davaya veya takibe yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye zorunludur" hükmünü içermektedir.

6102 sayılı TTK'nın 1472/1. Maddesinde: '(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.(...)' hükmü düzenlenmiştir.

Halefiyete dayalı rücu davası esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının onun halefi olarak sigortacı tarafından açılması olduğundan, sigortalı ile ona zarar veren arasındaki yasal hükümlere göre görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yargıtay'ın 17.01.1972 gün ve 1970/2 Esas 1972/1 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında, bu tür rücu davalarında, sigortacının tabi olduğu zamanaşımının, sigorta ettirenin aynı zarar sorumlusu aleyhine açabileceği davanın zamanaşımına tabi ve aynı tarihte başlayacağı kabul edilmiştir. Dolayısıyla sigortacı, sigorta ettiren bakımından işlemeye başlayan zamanaşımı süresinden geriye kalan süre içinde rücu davasını açmak durumunda olup, sigortalısına yaptığı ödeme ile zamanaşımı kesilmez ve kendisi için yeni baştan işlemeye başlamaz.

2918 sayılı KTK'nın 109/1 maddesinde "motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." Aynı Kanunun 109/2 maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri içinde geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir. Maddenin özellikle 2. fıkrasında, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3.kişi), yapmış olduğu fiil cezayı gerektiriyorsa ceza zamanaşımı uygulanacağını belirtmiştir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 10.10.2001 gün 2001/19-652 Esas, 2001/705 sayılı kararında "2918 sayılı Kanunun anılan hükmünün gözden kaçırılmaması gereken yönü Ceza Kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin tazminat talebiyle açılacak davalar içinde geçerli olabilmesinin, sadece eylemin Ceza Kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmaktadır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Söz konusu Yasa Hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte, bunun dışında, fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı, hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır. Dahası, sözkonusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlular (örn.işleten) arasında bir ayrımda yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağını" belirtilmiştir (Benz.Yargıtay 17. H.D.nin 2015/12418 E. 2015/10645 K.).

Somut olayda; öncelikle uyuşmazlıkta uygulanacak zaman aşaması süresinin belirlenmesi gerekir. Kaza tespit tutanağının incelenmesinde kazanın sadece maddi hasarlı kaza olup, ortada cezai soruşturmayı gerektiren hal olmadığından olayda ceza zamanaşımı uygulanamayacaktır. O halde somut olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi 2 yıldır.

6098 sayılı TBK'nın 154. maddesi zamanaşımının kesilmesi durumlarını belirtilmiş, ikinci maddede gibi alacaklı dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa zamanaşımının kesileceğini hüküm altına almıştır. TBK'nın 156. maddesine göre zamanaşımının kesilmesi ile yeni bir süre işlemeye başlar.

TBK'nın 154. maddesi zamanaşımını kesen haller sayılmıştır. Hükme göre, borçlunun borcunu ikrar etmesi, faiz ödemesi, kısmi ifada bulunması, rehin vermesi veya kefil göstermesi, alacaklının dava veya defi yoluyla hakeme veya mahkemeye başvurması, icra takibinde bulunması ve iflas masasına başvurması hallerinde zamanaşımı kesilir. Zamanaşımının kesilmesiyle, yeni bir süre başlar. Aynı Kanun'un 156. maddesi, zamanaşımının kesilmesi halinde yeni bir sürenin işlemeye başlayacağını, 157/1. maddesine göre de dava ve def'i yolu ile kesilen zamanaşımının dava süresince tarafların yargılamaya ilişkin her işleminden veya hakimin her kararından sonra yeniden işlemeye başlayacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/17-855 E. - 2020/1001 K. sayılı kararı).

Somut olayda, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği tarih 09/08/2021 tarihi olup; davacı sigorta şirketince sigortalısına yapılan ödeme sonrası .... İcra Müdürlüğünde 08/08/2023 tarihinde 2 yıllık zamanaşımı dolmadan davalı sigorta şirketi ve dava dışı araç maliki aleyhine icra takibi başlatıldığı; dava dışı araç malikinin icra dairesinin yetkisine de itirazı neticesinde davacı alacaklı sigorta şirketince yetki itirazı kabul edilerek ve icra müdürlüğünce araç maliki ... hakkındaki takibin tefrik edilerek ... İcra Müdürlüğüne gönderildiği ve ... esasına kaydedilerek takibe devam olunduğu, ilgili icra dosyasında borçluya 28/11/2024 tarihinde ödeme emri çıkarıldığı, TBK 157/2 maddesi uyarınca zamanaşımı, icra takibiyle kesilmişse, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlayacağı, başlayacak yeni sürenin, asıl zamanaşımı süresi kadar olduğu, ilgili icra dosyasında borçlu ...'e ödeme emri çıkarılmasının Yargıtay uygulaması ve doktrince de benimsenen “uyuşmazlığı ileriye götüren işlemler” niteliğinde icra takip işlemi olduğu ve TBK 155. Maddesi uyarınca müteselsil borçlulardan biri hakkında kesilen zamanaşımının diğer borçlulara karşı da kesilmiş sayılacağı ve 28/11/2024 tarihi itibari ile her iki müteselsil borçlu davalı sigorta şirketi ve dava dışı araç maliki ... hakkında zamanaşımı kesilerek bu tarih itibari ile yeniden 2 yıllık zamanaşımının işlemeye başlayacağı, işlemeye başlayacak zamanaşımı süresi dikkate alındığında, dava ve takibe konu maddi tazminat yönünden 28/11/2024 tarihinde kesilen 2 yıllık zamanaşımının, iş bu itirazın iptali davasının açıldığı tarih olan 09/01/2026 tarihinde dolmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple, Mahkemece davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddi ile davanın esası hakkında inceleme yapılıp hüküm verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın zamanaşımı nedeni ile reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2026 tarih, ...Esas ...Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.30/09/2026

...

Başkan...

Üye...

Üye...

Katip...

Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.