- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/195 K. 2026/704
Karar tarihi: 22 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 810
- 3095 sayılı KANUNİ FAİZ VE TEMERRÜT FAİZİNE İLİŞKİN KANUN, m. 4/a
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2023/195 Esas
- KARAR NO
- 2026/704
- DAVA
- Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 24/11/2016
- KARAR TARİHİ
- 22/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;davacı ... Ltd.Şti. ile davalı arasında bir factoring sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasındaki son factoring işleminin; müvekkilinin dava dışı ... unvanlı müşterisinden alacaklı olduğu 272.400,80 TL’nin 59.726,40.-TL’lik bölümünün davalıya temlik edilmesine ilişkin olduğunu, bu kapsamda davalı tarafından müvekkiline 56.343,41 TL’lik ödeme yapıldığını ve dava dışı şirket tarafından verilen 24.000,00 USD’lik çekin davalıya teslim edildiğini, ancak söz konusu çek bedelinin dava dışı şirket tarafından vadesinde ödenmediğini, bu nedenle söz konusu çekin davalı tarafından ilk olarak ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına, daha sonra ise yine ... 5. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına takip konusu yapıldığını, 30/11/2015 tarihinden başlanarak 06/06/2016 tarihine kadar 1 numaralı davacı tarafından davalıya toplamda 108.522,00 TL ödeme yapıldığı, 2 numaralı davacı tarafından ise 31/10/2016 tarihinde davalıya 27.605,00.-TL ödeme yapıldığını, bu kapsamda davalı tarafından başlatılan icra dosyalarına ilişkin borçların tamamının müvekkillerince ödendiğini, bu nedenle takip konusu 24.000,00.-USD’lik çekin istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... 5. İcra Müdürlüğü’nün...E. sayılı dosyası ile 10/12/2015 tarihinde 24.372,00 USD’lik alacak için 1 numaralı davacı ...LTd.Şti. aleyhine icra takibi başlatıldığını, 30/05/2016 tarihinde ise 25.080,00 USD’lik alacak için yine ... 5. İcra Müdürlüğü’nün...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket kayıtlarına göre davacıların, 28/02/2015 tarihi itibarıyla 132.146,21 TL, temerrüt tarihi olan 30/09/2015 tarihi itibarıyla 153.013,63 TL borçlu durumda olduklarını, diğer yandan taraflar arasında akdedilen Faktoring Sözleşmesi kapsamında müvekkilinin %78,40 oranında temerrüt faizi talep etmeye hak kazandığını, diğer yandan davacılar tarafından yapılan toplam ödeme tutarının 138.526,64 TL olduğunu, davacılar tarafından her ne kadar ana para tutarının büyük bir kısmı ödenmiş ise de faize ilişkin olarak müvekkilinin dava tarihi itibari ile 167.783,14.-TL alacaklı durumda olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davaya konu ... 5 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası getirtilip dosya arasına konulmuştur, incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine 24.000,00 USD asıl alacak, 1.080,00 USD işlemiş faiz olmak üzere 25.080,00 USD'lik icra takibinde bulunulduğu görülmüştür.
Davaya konu ... 5 İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasını sureti getirtilip dosya arasına konulmuştur, incelendiğinde; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu şirket aleyhine 24.000,00 USD asıl alacak, 1.080,00 USD işlemiş faiz olmak üzere 25.080,00 USD'lik icra takibinde bulunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, faktoring sözleşmesi ve ödemeye ilişkin belgeler, icra dosyaları dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, borçlu olunmadığının tespiti ve çek istirdadı istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirket ile davalı faktoring şirketi arasında yapılan faktoring sözleşmesi uyarınca davacı şirket ve davacı kefil ...'un da icra dosyaları kapsamında davalıya borçlu olup olmadığı, icra takip şartlarının oluşup oluşmadığı, çekin iade koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Mahkememizin 22/09/2017 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 05/03/2018 teslim tarihli raporda özetle;
"Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı Şirketin .. 5.İcra Müdürlüğü ...Esas dosyasında Davacı Şirket, ... 5.İcra Müdürlüğü ... esas dosyasında ise davacı ... aleyhine 24.000 USD.lik çek ve ferileri karşılığı icra takibi başlattığı,
Davacıların ilk takip dosyası öncesi davalı şirkete borçlarının 153.453 TL olduğu, ikinci takip dosya tarihinde ise borcun 48.780,00 TL .ye düştüğü, davacıların ikinci takip başlangıç tarihinde kadar takip konusu karşılıksız çek takip TL tutarının çok üzerinde ödeme yaptıkları ve ödemelerin bu dosyaya ait olduğunun kabulü halinde bu dosyalar kapsamında borçlarının kalmadığının anlaşıldığı,
Muhterem Mahkemenin aksi görüşte olması halinde ise, davacıların dava tarihinde tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı şirkete faizsiz 20.325.00 TL (şirket kayıtlarında 25.213,81 TL) borçlarının hesaplandığı,
Davacı ve davalı şirketin sunduğu ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter onayları olması nedeniyle takdir Mahkemeye ait olmak üzere delil niteliği taşıdığı" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Tarafların rapora ilişkin itirazları üzerine dosyamız Mahkememizin 30/03/2018 tarihli ara kararı gereğince, ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 27/06/2018 tarihli ek raporda özetle;
"Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 131.379,68 TL olduğunun tespit edildiği,
Dava konusu olana ... Bankası ... şubesine ait ... no.lu 30.09.2015 tarihli 24.000 Amerikan Doları (Harç değeri 73.933.33 TL) ve 1.080,00 USD olmak üzere toplam 25.080,00 USD üzerinden davacı... aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü ...esas dosyasında takip yapıldığı,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı şirketin tespit edilen 131.379,68 TL alacak tutarına yıllık % 76,40 faiz oranı üzerinden yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda,
Davalı şirketin temel borç ilişkisinden kaynaklanan 1.10.2015 tarihine göre toplam 131.379,68 TL tutar için herhangi bir icra takibi yapmadığı dolayısıyla yapılan ödemelerin öncelikle faize mahsubu şekilde bir hesap yapılamayacağı, borcun takip ve dava tarihine göre ayrı ayrı faiz hesabı yapılabileceği,
Davacıların takip tarihinde 22.857,04 TL asıl alacak, 47.719,73 TL işlemiş faiz ve 2.385,99 TL gider vergisi olmak üzere davalı şirkete toplam 70.962,76 TL borçlu olduklarının hesaplandığı,
Aynı şekilde dava tarihinde davacıların toplam 53.253.39 TL faiz ve gider vergisinden ileri gelen bir borcu olduğunun hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Mahkememizin 05/10/2018 tarihli ara kararı gereğince dosyamız 2. kez ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 10/12/2018 tarihli ek raporda özetle;
"Önceki raporda Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 131.379,68 TL olduğuna ilişkin yapılan tespitte herhangi bir değişiklik yapılamadığı,
Faiz oranları üzerinde toplanan itirazlar dikkate alınarak davacıların yıllık % 14, davalının yıllık % 76,40 oran talebi üzerinden, davacı şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ... dosyasında 10.12.2015 takip tarihine göre, Davacı kefil ...’un ... 5.İcra Müdürlüğü ... dosyasındaki 30.05.2016 takip tarihine göre davacıların borç/alacak tutarının aşağıdaki iki şıkta yeniden gösterildiği, hesaplamalara Tahsil harcı, icra masrafları ve vekalet ücretinin dahil olmadığı,
a)Davacıların temerrüde düşmedikleri beyanıyla yıllık % 14 faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesi talebinin kabulü halinde ;
Davacı şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (10.12.2015) davalı şirkete 128.379,68 TL asıl alacak ve 3.744,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 132.123.92 TL, dava tarihinde ise toplam 5.881,38 TL borcunun hesaplandığı,
Davacı ...’un ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (30.05.2016) davalı şirkete 22.857,04 TL asıl alacak ve 7.451,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.308,80 TL, dava tarihinde ise toplam 5.881,38 TL borcunun hesaplandığı,
b)Davacıların temerrüde düştüklerinin kabulü halinde yıllık % 76,40 faiz oranı üzerinden faiz yürütülmesi talebinin kabulü halinde;
Davacı şirketin ... 5.İcra Müdürlüğü ... e dosyası takip tarihinde (10.12.2015) davalı şirkete 128.379,68 TL asıl alacak ve 20.432,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 148.812,56 TL, dava tarihinde ise toplam 53.253,39 TL borcunun hesaplandığı,
Davacı ...’un ... 5.İcra Müdürlüğü ...e dosyası takip tarihinde (30.05.2016) davalı şirkete 22.857,04 TL asıl alacak ve 50.105,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 72.962,76 TL, dava tarihinde ise toplam 53.253,39 TL borcunun hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip tarihlerinde ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Mahkememizin 05/03/2019 tarihli ara kararı gereğince dosyamız yeniden mali müşavir, bankacı ve faktoring konusunda uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 27/06/2019 teslim tarihli raporda özetle;
"Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 139.334.80 TL olduğunun tespit edildiği,
Dava konusu olana ... Bankası ... şubesine ait ... no.lu 30.09.2015 tarihli 24.000 Amerikan Doları (Harç değeri 73.933.33 TL) ve 1.080,00 USD olmak üzere toplam 25.080,00 USD üzerinden davacı ... aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü ... esas dosyasında takip yapıldığı,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı şirketin tespit edilen 139.334.80TL alacak tutarına yıllık % 48.48 faiz oranı üzerinden yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda,
Davalı şirketin temel borç ilişkisinden kaynaklanan 1.10.2015 tarihine göre toplam 139.334.80 TL tutar için herhangi bir icra takibi yapmadığı dolayısıyla yapılan ödemelerin öncelikle faize mahsubu şekilde bir hesap yapılamayacağı, borcun takip ve dava tarihine göre ayrı ayrı faiz hesabı yapılabileceği,
Takip tarihine göre, davalı faktöring şirketinin 69.625.20 TL asıl alacak, 1.534.52 TL işlemiş faiz ve 76.73 TL gider vergisi olmak üzere toplam 71.236.45 TL alacağının hesaplandığı,
Dava tarihine göre ise davalı şirketin 58.793.75 TL asıl alacak, 1.900.21TL işlemiş faiz ve 95.01 TL gider vergisi olmak üzere toplam 60.788.97 TL davalı faktöring şirketin alacağının hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Rapora yönelik itirazlar üzerine Mahkememizin 26/11/2019 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi ler tarafından ibraz edilen 22/06/2020 tarihli ek raporda özetle;
"Davalı şirketin 1.10.2015 tarihine göre temel borç ilişkisinden kaynaklanan toplam alacağının 153.012.63TL olduğunun tespit edildiği,
Dava konusu olana ... Bankası ...şubesine ait ... no.lu 30.09.2015 tarihli 24.000 Amerikan Doları (Harç değeri 73.933.33 TL) ve 1.080,00 USD olmak üzere toplam 25.080,00 USD üzerinden davacı ... aleyhine ... 5.İcra Müdürlüğü ...esas dosyasında takip yapıldığı,
Davacı şirket ile davalı şirket arasında faktöring işlemleri yapılması amacıyla 17.12.2010 tarihinde imzalanan 300,000,00 TL.lık sözleşme ile ticari ilişkinin başladığı, söz konusu sözleşmede diğer davalı ... müşterek borçlu ve müteselsil kefalet imzasının bulunduğu, Kredi sözleşme limitinin 500.000 TL.ye kadar yükseltildiği,
Davalı şirketin tespit edilen 153.012.63TL alacak tutarına yıllık % 48.48 faiz oranı üzerinden yapılan ödemeler de dikkate alınarak yapılan hesaplamalarda,
Davalı şirketin temel borç ilişkisinden kaynaklanan 1.10.2015 tarihine göre toplam 153.012.63 TL tutar için herhangi bir icra takibi yapmadığı dolayısıyla yapılan ödemelerin öncelikle faize mahsubu şekilde bir hesap yapılamayacağı, borcun takip ve dava tarihine göre ayrı ayrı faiz hesabı yapılabileceği,
Takip tarihine göre,87.986.51 TL asıl alacak, 2.152.69 TL işlemiş faiz ve 107.63 TL BSMV olmak üzere toplam 90.246.83 TL davalı faktöring şirketin alacağının hesaplandığı,
Dava tarihine göre ise davalı şirketin 81.802.42 TL asıl alacak, 2.643.85 TL işlemiş faiz ve 132.19 TL gider vergisi olmak üzere toplam 84.578.47 TL davalı faktöring şirketin alacağının hesaplandığı,
Dolayısıyla davacıların davalı şirkete gerek takip ve gerekse dava tarihinde borçlu oldukları" yönünde görüş ve tespitlerde bulunulmuştur.
Mahkememizin ... Esas... karar 09/03/2021 tarihli kararı ile davanın reddine dair hüküm oluşturulmuş, Mahkememiz kararının istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin...esas ... karar 08/03/2023 tarih sayılı ilamı ile;
"Davacılar, faktoring ilişkisi kapsamında davalıya yapılan ödemelerle davalı tarafından başlatılan icra dosyalarına ilişkin borçların tamamının ödendiğini, bu nedenle menfi tespit ve takip konusu 24.000,00.-USD’lik çekin istirdadı isteminde bulunmuş; davalı ise ödemeleri kabul etmekle birlikte dava tarihi itibari ile 167.783,14.-TL alacaklı durumda olduğunu belirterek açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece öncelikle mali müşavir bilirkişi ...'dan kök ve ek rapor alınmış; ardından bankacı bilirkişi ..., hukukçu finans uzmanı ... ve mali müşavir ...'den oluşan bilirkişi heyetinden kök ve iki ek rapor aldırılmıştır. Alınan tüm raporların kısmen birbiriyle farklılık gösterdiği, davacıların 24.000 USD tutarlı çekin istirdadının yanı sıra ... 5.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas ve ...Esas sayılı takipler ve 24.000 USD tutarlı çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti isteminin değerlendirilebilmesi bakımından çelişkilerin giderilerek, davacıların dava tarihi itibariyle hangi dosyadan ne kadar borçlu olduklarının net olarak karara yansıtılması gerektiğinden, iki bilirkişi raporu arasındaki çelişkilerin giderilmesi için ayrı bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmadan eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verilmesi usule aykırı olduğundan, davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" değerlendirmesiyle kaldırılmakla mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 24/11/2016 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir, Faktoring konusunda uzman bilirkişi ve Bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 31/10/2023 tarihli raporda özetle;
"1) ... 5.İcra Md. 10.12.2015 tarih ... E. Sayılı dosyasından yapılan Kambiyo Takip tarihi İtibariyle, Davacıların Davalı şirkete : toplamda 156.430.78 TL borçlu oldukları,
2)... 5 İcra Md. 30.05.2016 tarih ... E. Sayılı dosyasından yapılan mükerrer kambiyo Takip Tarihi İtibariyle Davacıların, Davalı şirkete toplamda 71.236.45 TL borçlu oldukları,
3)Dava 24.11.2016 Tarihi İtibariyle; Davacıların Davalı şirkete toplamda 60.076.45 TL borçlu oldukları hesaplanmış olup, nihai takdir Mahkemenizde olduğu,
4)Davalı/alacaklı faktöring Şirketi tarafından, Davacı/borçlular aleyhine 30.09.2015 keşide tarihli 24.000 USD bedelli çekten dolayı İki ayrı takip dosyası üzerinden yapılan İcra takibinde 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine uygun olarak %3,10 (Kamu Bankalarınca Bir yıl vadeli USD Mevduat Faiz oranı) Temerrüt faiz oranı uygulanabileceği, takip alacaklısının %7 USD Temerrüt Faiz talebinin yerinde olmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Mahkememizin 19/12/2023 tarihli celse ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir, Faktoring konusunda uzman bilirkişi ve Bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 14/10/2024 tarihli ek raporda özetle;
"i.Taraflar arasında cari hesap ilişkisi kurulmadığı, somut ihtilafın TBK genel hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği,
ii.Muhterem Mahkemece, sözleşme hükmünde yer aldığı şekilde kur farkı oluştuğu sonucuna varılır ise davalı davacıdan kur farkı talebinde bulunabileceği,
iii.Mahkemece, somut olayda cari hesap sözleşmesinin varlığına kanaat getirilmesi halinde alacakların, hesap katı ile muaccel olacağı sonucuna varılabileceği,
iv.Somut olayda talep edilen temerrüt faiz oranı yönünden sözleşme hükmüne riayet edilebileceği,
v.Mahkemece taraflar arasında bir cari hesap sözleşmesinin bulunduğu sonucuna varılır ise; cari hesaba kaydedilen alacakların ödenmesi talep edilemediğinden temerrüt durumu da oluşmayacağı; temerrüt ancak cari hesap sözleşmesinin sonunda tespit edilen (nihai) bakiye alacağı ödenmezse oluşacağı,
vi.Süresinde ibraz edilmiş olmasına rağmen karşılığı bulunmaması nedeniyle ödenmeyen çeklerden dolayı hamilin TTK m. 810 kapsamında yahut sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca temerrüt faizi talep edebileceği,
vii.40.000,00-TL'lik 2 adet çekten kaynaklanan itirazların taleple bağlılık ilkesi gereğince bu dosya kapsamında incelenemeyeceği,
viii.... 5.İcra Md. 10.12.2015 tarih ... E. Sayılı dosyasından yapılan Kambiyo Takip tarihi İtibariyle, Davacıların Davalı şirkete : toplamda 156.430.78 TL borçlu oldukları,
ix.... 5 İcra Md. 30.05.2016 tarih... E. Sayılı dosyasından yapılan mükerrer kambiyo Takip Tarihi İtibariyle Davacıların, Davalı şirkete toplamda 71.236.45 TL borçlu oldukları,
x.Dava 24.11.2016 Tarihi İtibariyle; Davacıların Davalı şirkete toplamda 60.076.45 TL borçlu oldukları hesaplandığı,
xi.Davalı/alacaklı faktöring Şirketi tarafından Kur Farkı adı altında 13.678.83 TL tutarın davacı/borçlu şirket cari hesabına borç kaydı yapılarak talep edilmesinin, yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Mahkememizin 19/02/2025 tarihli ara kararı gereğince, her bir davacı yönünden farklı takip dosyalarının dava konusu olduğu ve her iki dosyadaki talebin de USD para birimi üzerinden olduğu göz önünde bulundurularak her bir davacı ve takip dosyası bakımından ayrı ayrı davalıya borçlu olunup olunmadığı ve borçlu ise USD para birimi üzerinden miktarı hususunda davacı itirazları da irdelenmek suretiyle 2. ek rapor hazırlanmak üzere dosyamız Mali Müşavir, Faktoring konusunda uzman bilirkişi ve Bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 01/12/2025 tarihli 2. ek raporda özetle;
"1-) Sözleşmenin 11/25 maddesinde düzenlendiği üzere hesaba kaydolunacak birtakım kalemlerin belli devreler ile bağlı olmaksızın talep edilebileceği, alacağın ayrıca istenebileceği anlaşıldığı, somut ihtilafta dosyaya mübrez sözleşme maddeleri incelendiğinde tarafların karşılıklı olarak herhangi bir hukuki sebep ya da ilişkiden doğan borç ve alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten vazgeçtiğine dair herhangi bir düzenlemeye rastlanılamadığı, aynı zamanda bazı alacak kalemlerinin ayrıca istenebileceği düzenlendiği, dolayısıyla kök rapordaki aralarında cari hesap ilişkisi kurulmadığı, somut ihtilafın TBK genel hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğine dair kanaatimizin muhafaza edildiği,
2-) Davalının kur farkı talep edilebileceği sözleşmeden anlaşılmakla birlikte kur farkı oluşmuş ise kur farkını talep edebileceği,
3-) Davalı vekili, 06.11.2023 tarihli dilekçemizde izah edildiği üzere, Temerrüt tarihinde, ...'ın TCMB'na bildirdiği "ilan edilen" en yüksek kredi faizi oranı % 39,2 olup, buna göre temerrüt faizi oranı %78,4 olmaktadır. Bilirkişilerce hesaplamanın %78,4 faiz oranı üzerinden yapılması gerektiğini hususunda ısrarlı itirazları karşılığında Kök ve Ek Raporumuzu tekrar etmekle birlikte kök ve ek rapordaki kanaatimizi muhafaza etmekteyiz. Nihai takdir tümüyle ve münhasıran Sayın Mahkemeye aittir.
SAYIN MAHKEMECE DAVALI TARAF İTİRAZI KABULU HALİNDE ve davalı itirazı olan %78,40 oranını uygun görmesi halinde %78,40 üzerinden yapılan hesaplama aşağıdaki gibidir.
Yukarıdaki tabloda da hesaplandığı üzere:
Taraflar arasındaki Faktöring Sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilen faktoring işlemleri gereği davacı/borçlu Şirketin 01.10.2015 tarihi itibariyle Davalı/alacaklı Faktoring Şirketine 139.334.80 TL borçlu olduğu,
Davalı/alacaklı faktöring Şirket tarafından, faktöring alacaklarının tahsilinin temini için davacı/borçlular tarafından ciro edilerek, davalı/alacaklı faktöring şirketine teslim edilen 30.09.2015 keşide tarihli 24.000 USD bedelli çekin, 30.09.2015 tarihinde ibraz ile karşılıksız kalması üzerine;
* ... 5 İcra Md. 10.12.2015 tarih ...E. Sayılı dosyasından yapılan mükerrer kambiyo Takip Tarihi İtibariyle Davacıların, Davalı şirkete toplamda 168.833,25-TL borçlu oldukları,
* ... 5 İcra Md. 30.05.2016 tarih ... E. Sayılı dosyasından yapılan mükerrer kambiyo Takip Tarihi İtibariyle Davacıların, Davalı şirkete toplamda 74.377,47-TL borçlu oldukları,
*Dava 24.11.2016 Tarih İtibariyle; Davacıların Davalı şirkete toplamda 61.955,94TL borçlu oldukları hesaplandığı,
4-) Davalı/alacaklı ... Şirketi tarafından Kur Farkı adı altında 13.678.83 TL tutarın davacı/borçlu şirket cari hesabına borç kaydı yapılarak talep edilmesinin, yukarıda açıklanan nedenlerle yerinde olmadığı,,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Mahkememizin 16/12/2025 tarihli celse ara kararı gereğince, 3. Ek bilirkişi raporunda mahkememiz ara kararını karşılar şekilde rapor tanzim edilmediği anlaşıldığından heyete İcra Hukuk alanında uzman bilirkişi de eklenerek dosyanın bilirkişilere tevdi ile, dava tarihi itibariyle davaya ve takibe konu 24.000 USD lik çekten dolayı davacıların var ise hangi dosyada ne miktarda USD üzerinden borçlu olduğunun net olarak bildirir şekilde BAM kaldırma ilamı doğrultusunda itirazları da karşılar şekilde ek rapor düzenlenmek üzere Mali Müşavir, Faktoring konusunda uzman bilirkişi, İcra Hukuk alanında ve nitelikli hesaplama konusunda uzman bilirkişi ve Bankacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 01/04/2026 tarihli 3. ek raporda özetle;
"Davacının menfi tespite konu ettiği kambiyo takipleri yönünden dava ve takip tarihi itibarıyla davalıya herhangi bir borcunun kalmadığının tespit edildiği,
Taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) genel hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği yönündeki görüşümüzün muhafaza edildiği,
Muhterem Mahkemece, sözleşme hükmünde yer aldığı şekilde kur farkı oluştuğu sonucuna varılır ise davalı davacıdan kur farkı talebinde bulunabileceği, dosyaya mübrez belgelerden kur farkına yönelik tespitte bulunulamadığı,
Somut olayda talep edilen temerrüt faiz oranı yönünden sözleşme hükmüne riayet edilebileceğine yönelik görüşümüzün korunduğu,
40.000,00-TL'lik 2 adet çekten kaynaklanan itirazların taleple bağlılık ilkesi gereğince bu dosya kapsamında incelenemeyeceğine yönelik görüşümüzün muhafaza edildiği,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Bu doğrultuda alınan bilirkişi raporları, BAM kaldırma ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacıların, faktoring ilişkisi kapsamında davalıya yapılan ödemelerle davalı tarafından başlatılan icra dosyalarına ilişkin borçların tamamının ödendiği, bu nedenle menfi tespit ve takip konusu 24.000,00.-USD’lik çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalının davanın reddini savunduğu, BAM kaldırma ilamı sonrasında alınan kök ve ek raporların kaldırma ilamında belirtilen hususları içerir şekilde düzenlendiği, 01/04/2026 tarihli 3. ek raporun hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, buna göre davacıların dava tarihi itibariyle davaya konu takip dosyaları kapsamında herhangi bir borçlarının kalmadığı anlaşılmakla davacı ...LTD. ŞTİ.nin davaya ve ... 5. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına konu 24.000 USD bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı ...’un davaya ve ... 5. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasına konu 24.000 USD bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı ...LTD. ŞTİ.nin davaya ve takibe konu 24.000 USD bedelli çekin istirdatı isteminin kabulü ile davalıdan istirdatı ile anılan davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
Davanın kabulüne,
1-Davacı... LTD. ŞTİ.nin davaya ve ... 5. İcra Müdürlüğünün .... E. Sayılı dosyasına konu 24.000 USD bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Davacı ...’un davaya ve ... 5. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına konu 24.000 USD bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3-Davacı... LTD. ŞTİ.nin davaya ve takibe konu 24.000 USD bedelli çekin istirdatı isteminin kabulü ile davalıdan istirdatı ile anılan davacıya verilmesine,
4-Karar tarihine göre alınması gereken 5.557,70 TL harçtan peşin alınan 1.389,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.168,27 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile müştereken ve müteselsilen davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan 29,20 TL başvuru harcı, 4,30-TL vekalet harcı, 1.389,43 TL peşin harç, 29.850,00 TL bilirkişi ücreti, 364,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 31.636,93-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davacılara verilmesine,
7-Davacılar ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 22/09/2026
