- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2023/492 K. 2026/650
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 72/5
Karar metni
T.C.
"
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVALI
- VEKİLİ
- DAVA
- MENFİ TESPİT
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; davalı ... tarafından davacı ... aleyhine Ereğli (Konya) İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden, 02.08.2017 tanzim tarihli, 10.03.2023 vade tarihli ve 5.000.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı bono üzerindeki davacıya atfen bulunan üç adet imzanın davacıya ait olmadığını, söz konusu imzaların davacının imzasının taklit edilmesi suretiyle oluşturulduğunu ve ayrıca üç imzanın da birbiriyle örtüşmeyerek aynı el ürünü olmadığını, davacıya ait vekaletnamedeki imza örneği ile bono üzerindeki imzaların çıplak gözle karşılaştırılmasında dahi farklılıkların görülebildiğini, yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda imzaların davacıya ait olmadığının ortaya çıkacağını, bono üzerinde davacının adının “Fazilet” olarak yazılmasına karşın ödeme emrinde “Fazlıya” olarak belirtildiğini, davacının T.C. kimlik numarası senette yer aldığı halde adının yanlış yazılmasının olağan olmadığını, senette davacının adı ve adresinin bulunduğu kısımlar ile diğer yazıların farklı kalem ve el ürünü olduğunun görüldüğünü, senetteki yazı ve imzaların farklı tarihlerde oluşturulduğunun düşünüldüğünü ve bu nedenle yazı yaşı tespiti yapılmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek üzere senedin zamanaşımına uğradığını, takip dayanağı bonoda borcun hangi hukuki ilişki nedeniyle doğduğuna ilişkin herhangi bir açıklama ile “malen” veya “nakden” kaydının bulunmadığını, bu nedenle davalının senedin hangi ilişki karşılığında düzenlendiğini ve davacıya ne verdiğini ispatlaması gerektiğini, davacının ev hanımı olduğunu, herhangi bir gelirinin bulunmadığını ve geçimini eşinin 7.500,00 TL tutarındaki emekli aylığı ile sağladığını, davalının davacının yeğeni olması nedeniyle davacının ekonomik durumunu bildiğini, davacının 2017 yılında davalıdan 5.000.000,00 TL tutarında para veya mal almasının ekonomik durumu ve malvarlığıyla bağdaşmadığını, böyle bir para verilmiş olması halinde davacının, eşinin veya çocuklarının banka hesaplarında buna ilişkin para hareketlerinin bulunması gerektiğini, bu hususun bankalardan getirilecek kayıtlar ve kolluk araştırmasıyla tespit edilebileceğini, 2017 yılında 5.000.000,00 TL gibi yüksek bir tutarın davacıya verilmesinin veya bu tutarda mal satılmasının ve buna rağmen keşide tarihi ile ödeme tarihi arasında yaklaşık 5 yıl 7 aylık vade öngörülmesinin paranın satın alma gücü de dikkate alındığında hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının davacının kendisine borçlu olmadığını bildiği veya bilebilecek durumda olmasına rağmen icra takibi başlatması nedeniyle haksız ve kötü niyetli olduğunu, takip kapsamında gerçekleştirilen hacizlerin davacının yaşadığı küçük yerleşim yerinde duyulmasının itibarını ve aile düzenini olumsuz etkilediğini, manevi tazminata ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, davacının ekonomik durumunun yargılama giderlerini karşılamaya elverişli olmaması nedeniyle HMK’nın 334 ve devamı maddeleri uyarınca adli yardımdan yararlandırılması gerektiğini ileri sürerek adli yardım talebinin kabulüne, ihtiyati tedbir yoluyla teminatsız veya mahkemece belirlenecek teminat karşılığında Ereğli (Konya) İcra Dairesinin ... E. sayılı takibinin dava kesinleşinceye kadar durdurulmasına, bunun mümkün görülmemesi halinde icra veznesindeki paranın davalıya ödenmemesine, menfi tespit davasının kabulü ile davacının anılan icra dosyası ve takip dayanağı bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, takip dayanağı senedin iptaline, İİK’nın 72/4. maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesiyle özetle; davacının arabuluculuk yoluna başvurmadan eldeki davayı açması nedeniyle davanın öncelikle usulden reddedilmesi gerektiğini, takip dayanağı senette bulunan üç adet imzanın davacıya ait olmadığı ve aynı el ürünü olmadığı yönündeki iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, senetteki imzanın davacıya ait olduğunu, davacının borçlu olduğu senedi ödememek ve icra takibini sürüncemede bırakmak amacıyla kötü niyetli olarak imzaya itiraz ettiğini, senetteki imzanın vasıflı bir imza olup taklit edilmesinin mümkün olmadığını, çıplak gözle yapılacak incelemede dahi imzanın davacıya ait olduğunun görülebileceğini ve bu nedenle usul ekonomisi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılması halinde de imzanın davacıya ait olduğunun ortaya çıkacağını, senetteki yazı ve imzaların farklı tarihlerde oluşturulduğu ve senedin zamanaşımına uğradığı yönündeki iddiaların da haksız ve dayanaksız olduğunu, takip dayanağı senette hangi hukuki ilişki nedeniyle düzenlendiğinin belirtilmemiş olmasının senedin geçerliliğine etkisinin bulunmadığını, kıymetli evrakta mücerretlik ilkesi gereğince senette yer alan hakkın temel borç ilişkisinden bağımsız olduğunu, takip konusu bononun kanunda öngörülen zorunlu unsurları taşıdığını ve senedin düzenlenme nedeninin bono üzerinde gösterilmesinin zorunlu olmadığını, davalının hak etmiş olduğu alacağı nedeniyle senedi icra takibine koyduğunu, davacının borçlu olmadığını ileri sürmesine rağmen bu iddiasını kanıtlayabilecek herhangi bir belge veya yazılı delil sunmadığını, HMK’nın 201. maddesi uyarınca senede bağlı hususların aksinin kural olarak senetle ispat edilmesi gerektiğini ve bu nedenle davacının tanık dinletmesine açıkça muvafakat etmediklerini, kambiyo senedinden kaynaklanan borcun bulunmadığı veya borcun itfa edildiği yönündeki iddiaların resmi veya imzası alacaklı tarafından ikrar edilmiş belgeyle kanıtlanması gerektiğini, davacının dava dilekçesi ve delil listesinde bu nitelikte herhangi bir belge sunmadığını, kambiyo senedi niteliğindeki bononun illetten mücerret olması nedeniyle bonodan dolayı borçlu bulunmadığını ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu ve bunun usulüne uygun yazılı delille ispatlanması gerektiğini, davalının hak sahibi olduğu senede dayanarak icra takibi başlatması nedeniyle kötü niyetli olmadığını ve İİK’nın 72/4. maddesi kapsamında kötü niyet tazminatının koşullarının oluşmadığını, aksine davacının eldeki davayı haksız ve kötü niyetli olarak açtığını, davacının iddialarının somut dayanaktan yoksun ve gerçeği yansıtmadığını, ayrıca ihtiyati tedbirin yasal koşullarının oluşmadığını, takibin durdurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek teminata ve ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, davacının malvarlığının bulunması nedeniyle adli yardım koşullarının da oluşmadığını ileri sürerek adli yardım talebinin reddi ile verilmiş adli yardım kararının kaldırılmasını, davanın öncelikle usulden, aksi kanaatte olunması halinde esastan reddini, ihtiyati tedbir ve takibin durdurulması kararının kaldırılmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit isteminden ibarettir.
Davaya konu Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibinin 5.000.000,00 TL asıl alacak, 239.828,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.239.828,76 TL üzerinden başlatıldığı, takip dayanağının keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 02/08/2017 tanzim tarihli, 10/03/2023 vade tarihli, 5.000.000,00 TL bedelli bononun olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, davaya ve takibe konu keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 02/08/2017 tanzim tarihli, 10/03/2023 vade tarihli, 5.000.000,00 TL bedelli bonoda yer alan keşideci imzasının davacıya ait olup olmadığı, davacının bu bono ve bu bonoya dayalı olarak başlatılan takip nedeniyle borçlu olup olmadığı hususlarından ibarettir.
Davacının keşideci imzasını inkar etmesi karşısında ispat yükü davalı üzerinde olup, senetteki keşideci imzasının davacıya ait olduğunu ispatlamalıdır.
Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 21/04/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile,02.08.2017 düzenleme tarihli, 10.03.2023 vade tarihli, alacaklısı ..., miktarı 5.000.000 (Beş milyon) TL, ...’e atfen borçlu imzaları bulunan senet aslı metninde yer alan yazılar ile karşılaştırma belgelerindeki ...’e ait yazı örnekleri arasında yapılan karşılaştırmada, harf ve rakamların kaligrafik yapılanması, eğim, bağlantı ve kümelenme gibi özellikleri bakımından farklılıklar olduğu; ...’e atfen atılmış senet borçlu imzaları ile ...’e ait mukayese imza örnekleri arasında imzanın başlangıç ve bitiriliş çizgi hareketleri, harf ve gramaların şekil ve biçimlendirilişi, iç gövde büklümleri, bağlantı ve orantıları, imza eğim ve ölçüsü, hız, genel görünüm ve işleklik gibi özellikler bakımından yeterli düzeyde benzerlik olmadığı saptandığından, inceleme konusu senet metninde yer alan yazı ve borçlu imzalarının ...’in eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.
Davalı yemin deliline dayandığından kendisine yemin delili hatırlatılmış, yemin teklifini kabul eden davacı imzanın kendisine ait olmadığına dair yemin etmiştir.
Anılan nedenlerle, davalı davaya ve takibe konu keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 02/08/2017 tanzim tarihli, 10/03/2023 vade tarihli, 5.000.000,00 TL bedelli bonodaki keşideci imzasının davacıya ait olduğunu ispatlayamadığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalının bononun lehtarı olması nedeniyle keşideci imzasının davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olduğu kabul edildiğinden davacı lehine tazminata hükmetmek gerekmiştir.
Davalı tazminat isteminde bulunmuş ise de davanın davalı lehine neticelenmemesi nedeniyle davalının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-DAVANIN KABULÜ ile, keşidecisi ..., lehtarı ... olan, 02/08/2017 keşide tarihli, 10/03/2023 vade tarihli, 5.000.000,00 TL bedelli bono ve bu bonoya dayalı olarak başlatılan Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibi nedeniyle DAVACININ DAVALIYA BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, bononun iptaline,
2-2004 s. İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca 5.239.828,76 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 1.047.965,75 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-2004 s. İİK'nın 72/5. maddesi uyarınca, Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibinin derhal durdurulmasına, bu konuda ilgili icra müdürlüğüne kararın kesinleşmesi beklenilmeksizin müzekkere yazılmasına,
4-Alınması gereken 358.664,70 TL. (732,00 TL başvuru harcı ile 357.932,70 TL karar ve ilam harcı) harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 20,00 TL tebligat giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Suç üstü ödenediğinden mahkememiz dosyasına yatırılan ve diğer giderler için kullanılan 97.663,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
7-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ye tayin ve takdir olunan 690.381,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Gerekçeli kararın tebliği için davacı avansından yapılacak (ve 40 TL olacağı değerlendirilen) yargılama giderinin de davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
9-Islak imzalı belge asıllarının iade masrafının (şimdilik 5.000,00 TL) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta kesin süre içinde davalı tarafından dosyamıza yatırılmaması halinde suçüstü ödeneğinden mahkememiz dosyasına yatırılan gider avansından karşılanmasına ve akabinde (herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın) ilgili masrafın davalıdan tahsili için harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
10-Suç üstü ödeneğinden yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen suç üstüne (hazineye) iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/09/2026
