- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2023/718 K. 2026/890
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 92/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 93
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 102/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 104/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 352/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-a-6
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
Karar metni
T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 23/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
- KARAR TARİHİ
- 15/03/2022
- DAVANIN KONUSU
- Tazminat
- YAZIM TARİHİ
- 23/09/2026
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı/karşı davalı vekili; müvekkili şirketin ... pazarında faaliyet gösteren bir turizm acentesi, davalı şirketin ise Bodrum da faaliyet gösteren ... isimli 4 yıldızlı otel olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 09/11/2013 tarihinde 01/05/2014 - 31.10.2014 tarihleri arasında çalışmayı içeren "Garantili Sözleşme Şartnamesi 2014 Yaz Dönemi" başlıklı sözleşme imzaladıklarını, sözleşmeye göre ... pazarında satış yapmak üzere müvekkili şirketin tek yetkili kılındığını bunun karşılığı olarak davalı şirkete toplam 453.600,00 Euro tutarında 6 adet çeki peşin olarak verdiklerini ve çeklerin sorunsuz olarak ödendiğini, müvekkilinin tanıtım giderlerini arttırdığı halde beklentilerinin altında rezervasyon aldıklarını hatta Mayıs 2014 ayında bir önceki yıla göre % 46 oranında rezervasyon kaybı yaşadıklarını, bunun sebebini araştırdıklarında ise davalı şirketin ... adlı online internet acentesi üzerinden tek yetkili oldukları otelin kendi pazarlama fiyatlarının daha altında satışa sunulduğunu tespit ettiklerini, yine ... pazarında çalışan ... Tur adlı acentenin de davalı otelde müşteri konaklattığını dolayısıyla davalı otelin sözleşme şartlarına aykırı hareket ettiğini bu sebeple sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğini, davalı tarafın sözleşmedeki garantili satış şartnamesi isimli sözleşmeye aykırı hareket etmesinden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla oluşan 117.299,97 Euro tutarında zararın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar vermesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı/karşı davacı vekili; müvekkili şirketin ... Pazarında bir başka firmaya satış yetkisi vermediğini dava dilekçesinde adı geçen "..." isimli online firmanın ... menşeili ... firması olduğunu, müvekkili şirketin bu firmaya ... pazarında satış yetkisi vermediğini, şirketin internet ortamında bireysel satış yaptığını rezervasyon yaptıran kişilerin uyruklarını bilme ve sorgulama yapmadığını, yine tek satıcılık anlaşmasının sadece ...'da alım yapan İtalyan uyruklu misafirler için geçerli olduğunu, başka ülkelerde bulunan ve oralardan alım yapan İtalyan uyruklu misafirleri kapsamadığını, müvekkili şirketin taahhüt ettiği gibi ilgili dönemlerde davacının talep ettiği ve garanti verdiği sayıda odayı onlar için boş tuttuğunu, odalar doldurulsun veya doldurulmasın konaklama bedellerini dönemler halinde fatura ederek davacı şirkete gönderdiğini ve bedellerini sözleşme gereği verilen çeklerden mahsup ettiklerini, hatta davacı için tahsis edilen odaların bedellerinden kaynaklanan alacağın verilen çeklerin bedelleri ile karşılanamadığını, davacı şirketin halen 46.247,51 Euro borcu kaldığını ve bu alacağın karşı dava konusu yapmakta olduklarını belirterek davanın reddine, karşı davalarının ise kabulüne karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "... davalı otelin davacı taraf ile 2014 yaz sezonu için tek yetkili satıcı sözleşmesi olmasına rağmen, ... online rezervasyon sitesi üzerinde sözleşmeye konu oteli tüm ülkeler nezdinde pazarladığı sabit ise de davacı taraf, davalı tarafın ... online rezervasyon portalı üzerinden ve ... Tur adlı acentesi aracılığı ile ... pazarında yapılıp yapılmadığını ve yapılmışsa ne kadar oda satış yapıldığını ve dolayısıyla da zararın oluşup oluşmadığını ve zarar oluşmuş ise ne kadar zarar oluştuğunu usulüne uygun yasal delillerle ispatlayamadığı; taraflara ait 2014 yılı ticari defterlerin incelenmesinde her ne kadar 499.847,51 €'luk faturalar davalı/karşı davacının ticari defterlerinde kayıtlı ise de, karşı davaya konu 46.247,51 €'luk faturanın davacı ticari defterlerine kaydedilmemiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmayan faturaların davacı yana tebliğ edildiğini davalı/karşı davacı ispat edemediği ve dolayısıyla da davacının davalı tarafa sözleşmede belirtilen hizmeti sunduğu iddiasını usulüne uygun yasal delillerle ispatlayamadığı; tarafların yemin deliline de dayanmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla ana ve karşı davanın ayrı ayrı reddine" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı/karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuş, davalı/karşı davacı vekili ise katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı/karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada alınan tüm bilirkişi raporlarında davalı/karşı davacı tarafın tek satıcı sözleşmesine aykırı hareket ettiği tespit edilmesine rağmen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dosya kapsamında alınan tüm raporların ortak bir şekilde davalı tarafın sözleşmeyi açık bir şekilde ve kasıtlı olarak müvekkilinin satış fiyatlarının altında satış yapmak suretiyle ihlal ettiğinin tespit edildiğini, bir otelin ... ile anlaşma yapması halinde internet arama motorunda otelin ismi girildiğinde ilk sırada ... adı altında yer aldığını, üstelik bu firmanın çalıştığı tesislere en uygun fiyatın kendi sitesinde olacağı şartı getirdiğini, dolayısıyla böyle bir şirket ile rekabet edebilmenin mümkün olmadığını, gerekçeli kararda davalı otelin ... firması ile ...'da satış yapmadığı şeklindeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, dava dilekçesinde ... sitesi üzerinden rezervasyon yapan ... isimli misafirin ...'nın ... şehrinden uçakla ...'a gelerek davalı otelde tatil yaptığına ilişkin tüm belgelerin sunulduğunu, bu belgelerin bizzat misafir tarafından teslim edildiğini, davalı tarafın da bu belgelere bir itirazda bulunmadığını, tek satıcılık sözleşmesine aykırı eylemlerde bulunarak müvekkili şirkete tek satıcılık yetkisi verdiği ... pazarında ... isimli site üzerinden doğrudan satış yaparak müvekkili şirketin zararına sebep olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
Davalı/karşı davacı vekili katılma yolu ile istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı/karşı davalı şirketin satış garantisi verdiği odalardan fiilen doldurulanlar için sözleşmede yer alan prosedürü uygulayarak mutabakat belgelerine göre fatura düzenlediğini, yine davacı/karşı davalının garantisi altında olup dolduramadığı odalar için ise müvekkil şirket tarafından sadece bir kısmı için boş oda faturası düzenlediğini ve tümünü kargo ile davacı-karşı davalıya gönderdiğini, doldurdukları odaların faturalarının davacı-karşı davalıya ulaşırken diğer faturaların ulaşmamasının söz konusu olamayacağını, boş odalar için mutabakat şartı bulunmadığını istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Asıl dava; ... pazarını kapsayan yaz dönemi tek yetkili Garantili Oda Kontenjan Sözleşmesinden kaynaklanan tazminat, karşı dava ise yaz dönemi tek yetkili Garantili Oda Kontenjan Sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı dosyasında Mahkemece yapılan yargılama sonunda asıl ve karşı davanın ayrı ayrı reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı/karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden;
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı/karşı davacı vekili tarafından 25/01/2022 havale tarihli dilekçe ile katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Mahkemece 20/03/2023 tarihli gönderme formu ile dosya Dairemize gönderilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 345. maddesi; " (1) İstinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. İstinaf yoluna başvuru süresine ilişkin özel kanun hükümleri saklıdır." hükmünü,
HMK'nın 92/2. maddesi, "Süre; hafta, ay veya yıl olarak belirlenmiş ise başladığı güne son hafta, ay veya yıl içindeki karşılık gelen günün tatil saatinde biter. Sürenin bittiği ayda, başladığı güne karşılık gelen bir gün yoksa, süre bu ayın son günü tatil saatinde biter.
" hükmünü,
HMK'nın 93. maddesi, "Resmî tatil günleri, süreye dâhildir. Sürenin son gününün resmî tatil gününe rastlaması hâlinde, süre tatili takip eden ilk iş günü çalışma saati sonunda biter." hükmünü,
HMK'nın 102/1. maddesi, "Adli Tatil, her yıl yirmi temmuzda başlar, otuz bir ağustosta sona erer. Yeni adli yıl bir eylülde başlar." hükmünü,
HMK'nın 104/1. maddesi, "Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır" hükmünü içermektedir.
İstinaf edilen Mahkeme kararının davalı/karşı davacı vekiline usulüne uygun şekilde 20/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı/karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna yasal başvuru süresi olan iki haftalık süresinin son gününün 05/12/2022 tarihi olduğu, 05/12/2022 gününün resmi tatile veya adli tatile denk gelmediği, davalı/karşı davacı tarafından en geç 05/12/2022 tarihinde istinaf yoluna başvurulması gerekmesine karşın, davalı/karşı davacı vekili tarafından yasal başvuru süresi geçtikten sonra 25/01/2023 tarihinde katılma yoluyla istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi sunulmuştur. Davacı/ karşı davalı vekili ise karara karşı sadece asıl davada verilen hükme yönelik istinaf başvurusunda bulunmuş ve kararın asıl davada verilen karar yönünden kaldırılmasını istemiştir.
Davalı/ karşı davacı vekili açıkça katılma yoluyla istinaf başvurusunda bulunduklarını belirterek katılma yoluyla istinaf taleplerinin kabulünü, İlk Derece Mahkemesi tarafından karşı dava hakkında verilen kararın kaldırılmasını ve karşı davanın kabulünü talep etmiştir. Karşı davada aleyhlerine hüküm bulunmayan davacı/ karşı davalıların, karşı davaya yönelik bir istinaf istemi olmadığından, karşı davacının da karşı davaya yönelik katılma yoluyla istinaf hakkı bulunmamaktadır. (Bkz. Yargıtay 11 HD. 2023/6714 Esas, 2024/8126 Karar) Bu nedenle davalı/ karşı davacı vekilinin karşı davaya yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı/karşı davalı vekilinin istinaf başvurusu yönünden;
Taraflar arasında imzalandığı tartışmasız olan 09/11/2013 tarihli “Garantili Sözleşme Şartnamesi 2014 Yaz Dönemi” başlıklı sözleşme ile davacı şirketin, davalı şirkete ait otelde 01/05/2014-31/10/2014 tarihleri arasında ... pazarında tek satıcı olarak faaliyet göstermesinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin özel şartlarında da “... Pazarında Tek Yetkili kılınmıştır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Tek satıcılık sözleşmesi, ticari hayatın gerekleri doğrultusunda, sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde ortaya çıkmış sui generis bir sözleşmedir. Tek satıcılık sözleşmesi, yapımcı ile tek satıcı arasındaki hukuki ilişkileri düzenleyen çerçeve niteliğinde öyle bir sözleşmedir ki, bununla yapımcı, mamüllerinin tamamını veya bir kısmını belirli bir bölgede tekele sahip olarak satmak üzere tek satıcıya bedeli karşılığında göndermeyi, buna karşılık tek satıcı da, sözleşme konusu malları kendi adına ve hesabına satarak bu malların sürümünü arttırmak için faaliyette bulunma yükümlülüğünü üstlenir. (Tandoğan Haluk, Borçlar Hukuku, Özel Borç İlişkileri, c:1, Ankara, 1985, s:27-28, 42 vd., İşgüzar Hasan, Tek Satıcılık Sözleşmesi, Ankara, 1989, s:14, 61-69 vd.)(Bkz. Yargıtay 11. HD.'nin 2024/3335 Esas 2025/3436 Karar sayılı ilamı)
Somut olayda, taraflar arasında imzalanan sözleşmeyle davacıya ... pazarında tek satıcı olma hakkı tanındığı hâlde, davalının ... aracılığıyla ülke sınırlaması olmaksızın rezervasyon kabul ederek ...’dan da müşteri temin ettiği anlaşılmaktadır. Davalının, davacıya tanınan münhasırlık hakkına rağmen ... aracılığıyla aynı pazardan müşteri kabul etmesi, sözleşmeyle davacıya tanınan tek satıcılık hakkının ihlali olup sözleşmeye aykırılık oluşturmaktadır.
İlk Derece Mahkemesince, ... vasıtasıyla davalı otelde konaklayan kişilerin ...’dan gelip gelmediğinin tespit edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, Yerel Mahkemece alınan 21/06/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; “Davacı/Karşı Davalı yanca sunulmuş satış bilgilerine göre, şirketin 3.304 oda satacağı ve bu satış karşılığı 453.600,00 Euro hasılat elde edeceğinin sözleşme ile kararlaştırılmış olduğu, ancak sözleşme dönemi içinde 2.439 oda satıldığı ve bu satışlar nedeniyle 336.060,00 Euro hasılat elde edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Planlanan oda sayısına göre 865 daha az oda satışı olduğu ve bu eksik satışlar nedeniyle 117.540,00 Avro daha az gelir elde etmiş olduğu tespit edilmiştir.
Davalı/karşı davacı yanca sunulmuş faturalar ekinde yer alan tabloların tetkikinde, konaklayan kişilerin hangi ülkeden geldiğinin belirtilmiş olduğu tespit edilmiştir. 01.05.2014-31.05.2014 tarihleri arası ... aracılığı ile ...’dan gelen olmadığı, 01.07.2014-31.07.2014 tarihleri arası 4 kişinin geldiği tespit edilmiştir. Haziran, Ağustos ve Eylül ayları ile ilgili detay belgeler sunulmamış olması nedeniyle anılan aylarda ... aracılığı ile ...’dan gelen olup olmadığı tespit edilememiştir.” hususlarının belirtildiği görülmüştür.
Anılan raporda, davalı tarafından sunulan faturaların ekindeki tablolarda konaklayan kişilerin geldikleri ülkelerin belirtildiği ve ... aracılığıyla ...’dan gelen müşterilerin bir kısmının belirlenebildiği, ancak bazı aylara ilişkin ayrıntılı belgelerin sunulmaması nedeniyle incelemenin tamamlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu tespitler karşısında, davalı otelin bilgisayar ve defter kayıtları üzerinde yapılacak incelemeyle müşterilerin geldikleri ülkelerin ve özellikle ...’dan gelen müşteri sayısı ve hangi tip odada kaç gün kaldığının belirlenmesi mümkün olup, İlk Derece Mahkemesince bu yönde gerekli araştırma yapılmadan eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun değildir. Bu nedenle davacı/ karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesince yapılacak iş, davalı şirkete ait otelin bilgisayar ve defter kayıtları ile rezervasyon ve müşteri kayıtları üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek sözleşme dönemi içerisinde ... aracılığıyla ...’dan gelen müşterilerin sayısını, bu müşterilerin hangi tip odada kaç gün kaldıklarını belirleyip, davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle davacının zarara uğrayıp uğramadığı ve uğramış ise zarar miktarını tespit etmek hususunda üst mahkeme denetimine uygun şekilde bilirkişi raporu alınarak kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle hasıl olacak sonuç dairesinde karar vermekten ibarettir.
Sonuç olarak; davalı/karşı davacı vekilinin karşı davaya yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 352/1-c maddesi gereğince usulden reddine, davacı/karşı davalı vekilinin vekilinin asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun esastan kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı/karşı davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin karşı dava hakkında verdiği karara ilişkin istinaf başvurusunun USULDEN REDDİNE,
2-Davacı/karşı davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin asıl dava hakkında verdiği karara ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
4-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan istinaf karar harçlarının İlk Derece Mahkemesince talep halinde ilgililerine İADESİNE,
6-Davalı/karşı davacı tarafın istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davalı/ karşı davacı üzerinde BIRAKILMASINA, davacı/karşı davalı tarafın istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı/karşı davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avanslarının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.23/09/2026
...
