mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E. 2024/231 K. 2026/194

Karar tarihi: 24 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO
2024/231 Esas
KARAR NO
2026/194
DAVA
Tazminat (Fikir ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
14/11/2024
KARAR TARİHİ
24/09/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... yazılımının tüm ...’da ve ...’de eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu, davalı şirket tarafından, şirketinde bulunan bilgisayara izinsiz ve yasal olmayan şekilde ... yazılımlarının yüklendiğini ve bu bağlamda lisanssız yazılım kullanımının söz konusu olduğunun tespitinin taraflarınca talep edildiğini, bu talepleri doğrultusunda ... 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında düzenlenen 20/01/2016 tarihli bilirkişi raporu marifetiyle davalı şirketin işyerinde bulunan bilgisayarlarda; müvekkili şirketin mali hak sahibi olduğu yazılımların kurulu, çalışır vaziyette ve lisanssız olarak çoğaltıldığının ve kullanıldığının sabit olduğunu, davalı şirkette tespit edilen bilgisayarda bulunan yazılımın lisanssız olduğunu, müvekkilinin hak sahibi olduğu dava konusu bilgisayarda tespit edilen 1 adet lisanssız ... yazılımının davalı şirket tarafından haksız, usulsüz, izinsiz ve lisanssız bir şekilde kullanılması sebebiyle firma yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi’nin ... E. ...K. Sayılı ilamı ve kesinleşme şerhi ile firma yetkilisinin cezalandırıldığını beyan ederek davalı firmada lisanssız yazılım kullanıldığının tespit edildiğinin mahkeme kararı ile sabit olması nedeni ile davalı adına kayıtlı taşınmaz mal ve taşınır araçlara söz konusu dava değeri miktarında ön inceleme duruşması beklenmeksizin hüküm kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına, lisanssız çoğaltıldığı ve kullanıldığı tespit edilen tüm yazılımların toplam bedellerinin üç katının tazminat tutarı olarak bilirkişi incelemesi sonucunda hesaplanarak 1.000 USD'nin 12.01.2017 tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevduatına uygulanan yıllık en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu dosya içerisine ibraz etmiştir.

... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan 20/01/2016 tarihli bilirkişi raporunda: "...aleyhine tespit istenen tarafın faaliyet gösterdiği adreste yapılan yerinde tespitte 2 adet bilgisayar kullanıldığının, kullanılan bilgisayarlardan sadece 1 tanesinde ... yazılımının kurulmuş olduğu ve aktif olarak kullanıldığı..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

Mahkememizin 31/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda: "... Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında; dosya kapsamında yapılan teknik inceleme neticesinde; davalı tasarrufunda bulunan bilgisayarda ... yazılımının kurulu ve aktif şekilde çalışır durumda olduğu, yazılımın lisans doğrulama mekanizmalarına ilişkin bulguların standart ticari lisans yapılarıyla uyum göstermediği, lisans süresinin “sınırsız (unlimited)” olarak göründüğü,

yazılımın çalışması için gerekli donanımsal lisans anahtarına veya doğrulanabilir bir lisans aktivasyon kaydına rastlanmadığı tespit edilmiştir.

Dosyada, inceleme konusu yazılımın lisanslı olarak temin edildiğini gösterir herhangi bir fatura, lisans belgesi veya teknik doğrulama kaydı bulunmamaktadır. Buna karşılık, elde edilen teknik veriler lisanssız veya yetkisiz kullanıma işaret eden güçlü emareler içermektedir.

Ayrıca, kesinleşmiş mahkûmiyet kararı ile sonuçlanan ceza yargılamasında da inceleme konusu yazılımın lisanssız olarak kullanıldığına ilişkin maddi olgunun sabit kabul edildiği, bu durumun teknik bilirkişi incelemesiyle ulaşılan bulgular ile uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yazılımın davalı tarafından geçerli bir lisansa dayanmaksızın kullanıldığı yönünde teknik kanaatin oluştuğu sonucuna varılmıştır.

Sektör Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında; ... mekanizmalarının lisans kontrol katmanını tamamen devre dışı bırakması nedeniyle, modül bazlı kısıtlamaların teknik olarak uygulanamadığı bilinmektedir. Bu nedenle yüksek senaryonun da değerlendirme kapsamına alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Dosyada yer alan emsal fiyatlar ve sektörel veriler birlikte değerlendirildiğinde; Yazılımın toplam bedelinin geniş bir aralıkta değişebileceği, üst seviye konfigürasyonlarda 85.000 USD civarına ulaşabildiği, FSEK Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında; Davacının olduğu iddia edilen “...” yazılım programının ...nbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ...D.İş sayılı dosyada alınmış bilirkişi raporu ve işbu raporun bilişim yönünden yapılan incelemeleri neticesinde davacıya ait olduğu iddia edilen yazılım/bilgisayar programının FSEK m. 2/1 kapsamında ilim ve edebiyat eseri olduğu düşünülmekle beraber, yazılım/bilgisayar programının kaynak kodlarının

incelenerek orijinal olup olmadığı ve dolayısıyla eser niteliğine sahip olup olmadığının tespitinin gerekip gerekmediğini Mahkemeniz takdirine bıraktığımızı, dava konusu edilen ... bilgisayar programın isminin... tescil numarası ile Amerika Birleşik Devletlerinde marka olarak tescil edilmiş olması ve programın kullanıldığını gösterir ekran görüntülerinde de davacının adının yer aldığı görülmekle birlikte yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde davacının dava konusu edilen ... yazılım programına dair kanundaki karineden davacının faydalanabileceği ve FSEK kapsamında mali hak sahibi olduğu, davacının ... yazılım programının davalı işyerindeki bilgisayarda lisanssız olarak bulunduğu, tespiti yapılan lisanssız dava konusu yazılımın hukuki yollardan elde edildiğine ilişkin herhangi bir hususa rastlanılamadığı ve davacının FSEK’denkaynaklanan çoğaltma hakkının (FSEK m.22) ihlal edildiği ve bu kapsamda FSEK m. 68 kapsamında ihlalin olduğu..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

Dava; davacının eser ve lisans hakkı sahibi olduğunu belirttiği ... yazılımlarının FSEK m.22 ve m.68’e aykırı olarak davalı tarafça lisanssız olarak çoğaltılması ve kullanımı iddiasına dayalı FSEK m.68 uyarınca maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde yer alan 1.000,00 USD maddi tazminat talebini 19.000,00 USD arttırarak 20.000,00 USD olarak neticelendirmiştir.

Dava, eser mahiyetinde bulunan bilgisayar yazılım programından kaynaklanan maddi hakların ihlali iddiasına dayalı olarak açılan FSEK’in 68/1. maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın niteliği gereği, davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği ... adlı bilgisayar yazılımının davalı tarafa ait işyerindeki bilgisayarlarda izinsiz, lisanssız olarak kullanılıp kullanılmadığı, kullanılması halinde bu kullanım neticesinde davacının talep edebileceği tazminat miktarının ne olabileceği ilişkin inceleme yapılmıştır.

Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.

Somut olayda, dosya kapsamındaki delil tespitine ilişkin değişik dosyası, bilirkişi raporu ve dava dilekçesine ekli bilgi ve belgelere göre dava konusu ... isimli yazılıma bakıldığında, bilgisayar programı olarak FSEK md.2/1’de sayılan ilim ve edebiyat eseri türünden olduğu, sahibinin fikri çabası ile meydana getirildiği ve hususiyetini taşıdığı ve bu çaba sonucunda algılanabilir bir ürün olarak meydana getirildiği, davacının söz konusu bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisini haiz olduğu anlaşılmaktadır.

Eser sahibinin mali hakları FSEK md. 20 ve devam maddelerinde tahdidi olarak sayılmıştır. Buna göre eser sahibinin mali hakları, işleme hakkı, çoğaltma hakkı, yayma hakkı, temsil, yayın ve umuma iletim hakkı olarak belirtilmiştir. Yukarıda da belirtildiği gibi eser sahibi bu haklarını kendisi kullanabileceği gibi, devir veya lisans sözleşmelerine de konu edebilir. FSEK md. 22 “ Bir eserin aslını veya kopyalarını, herhangi bir şekil veya yöntemle, tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması ya da eserin işaret, ses ve görüntü nakil ve tekrarına yarayan, bilinen ya da ileride geliştirilecek olan her türlü araca kayıt edilmesi, …çoğaltma sayılır. Çoğaltma hakkı, bilgisayar programının geçici çoğaltılmasını gerektirdiği ölçüde, programın yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanması fiillerini de kapsar.” olarak düzenlenmiştir. Bir bilgisayar programının hard disk, CD, USB vb. araçlara yüklenmesi de çoğaltmadır.

Davacı tarafından delil olarak dayanılan ... 3. FSHHM'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında, davalı şirketin işyerinde bulunan bilgisayarlarda, davacı şirketin 5846 Sayılı FSEK anlamında mali hak sahibi olduğu yazılımların haksız ve lisanssız olarak çoğaltıldığı ve kullanıldığı düzenlenen 20.01.2017 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.

FSEK m.68/I hükmüne göre; “Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir”. Dosya kapsamındaki denetime açık rapor içeriğine göre 1 adet ... yazılımının emsal telif bedelinin yazılım tespit tarihi itibariyle 85.000,00 USD civarına ulaşabildiği, dava konusu ... yazılımının FSEK m.2 kapsamında ilim ve edebiyat eseri kapsamında korunan eserlerden oluştuğu, bu eser üzerinde davacının hak sahipliği sıfatının bulunduğu, davalının, davacıdan alınan bir lisans/izin belgesi olmaksızın, lisanssız yazılımları bilgisayarına yüklediği, ticari amaçla kullandığı ve bu fiillerin, FSEK md.22 kapsamında düzenlenen, eser üzerindeki mali haklardan olan çoğaltma hakkının ihlali niteliğinde olduğu, FSEK m. 68 kapsamında ve taleple bağlı kalınmak kaydıyla dosya içerisindeki sektörel değerlendirmeler de göz önünde bulundurularak 20.000,00 USD tazminat talebinin yerinde olduğu anlaşılmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. (14/11/2024 dava tarihi itibariyle 1 USD'nin Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığının 34,4252 TL olduğu anlaşılmakla 20.000 USD'nin dava tarihindeki karşılığı 688.504,00 TL olarak kabul edilmiş, harç ve vekalet ücreti bu tutar üzerinden hesaplanmıştır.)

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; 20.000,00 USD alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın 1.000 USD olan kısmına 12.01.2017, 19.000 USD olan kısmına ise 03/06/2026 ıslah tarihinden itibaren devlet bankalarınca USD mevzuatına uygulanan yılık en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı üzerinden davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 47.032,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 15.587,69 TL peşin+ıslah harcının düşümü ile kalan 31.444,31 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3-Davacı tarafından yapılan 587,69 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 15.000,00 TL ıslah harcı, 31.725,00 TL bilirkişi ücreti + posta/ müzekkere gideri olmak üzere toplam 47.740,29 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 109.275,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı tarafça yapılan bir yargılama giderleri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6-Arabuluculuk suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-... 3. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında yapılan 48,10 TL peşin harç, 29,20 başvuru harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 44,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 921,30TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın, karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2026

KatipHakim