- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/256 K. 2026/756
Karar tarihi: 22 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2023/470 Esas
- KARAR NO
- 2026/754
- DAVA
- İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 19/07/2023
- KARAR TARİHİ
- 22/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 15.09.2021 tarihinde acentelik sözleşmesi akdedildiğini, davalının müvekkil şirket adına sigorta poliçeleri düzenleyerek komisyon ödemelerine hak kazandığını, ancak davalının cari ve avans komisyon borçlarını ödememesi sebebiyle acentelik ilişkisinin feshedildiğini, .... Noterliği'nin 28.07.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin talep edildiğini, 01.08.2022 tarihinde tebliğ edilen ihtara rağmen borcun tamamının kapatılmadığını, .... İcra Müdürlüğü 2023/... numaralı dosya ile başlatılan icra takibine davalının haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, takip sonrası 01.06.2023 tarihinde yapılan 19.000 TL tutarındaki ödemenin Türk Borçlar Kanunu'nun 100. maddesi gereği borcun ferilerine mahsup edildiğini, İstanbul ...Bürosu'nun 2023/... numaralı dosyası üzerinden yürütülen arabuluculuk sürecinin 11.07.2023 tarihinde anlaşamama ile sonuçlandığını, acentelik sözleşmesinin 15/2 maddesi uyarınca komisyon oranlarının ve ödeme esaslarının müvekkili şirket tarafından belirlendiğini, davalının borcunun sözleşme ve yönerge hükümlerine dayandığını, takibe yapılan itirazın zaman kazanma amacı taşıdığını, takip öncesi faizin 09.08.2022 tarihinden itibaren işletildiğini belirterek davalının .... İcra Müdürlüğü 2023/... E. numaralı icra dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilemesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen Acentelik Sözleşmesi kapsamında tüm yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirildiğini, davacı şirkete herhangi bir cari hesap borcu bulunmadığını, bu nedenle sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, davacının borcun varlığına dair hiçbir delil sunmadığını, taraflar arasındaki sözleşmede komisyon iadesine ilişkin bir hüküm yer almadığını, davacının dayandığı Komisyon Yönergesi ile sözleşmenin 15. maddesinin müvekkili aleyhine ağırlaştırıcı genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu, bu hükümlerin Türk Borçlar Kanunu'nun 21. ve 25. maddeleri uyarınca yazılmamış sayılması gerektiğini, davacının sözleşmeyi tek taraflı hazırlayarak acentelere dayattığını, sözleşmenin 15. maddesi geçerli kabul edilse dahi komisyon alacağı hakkındaki değişikliklerin müvekkiline yazılı olarak bildirilmediğini, bu bildirim yapılmaksızın sözleşmenin feshedilmesinin mümkün olmadığını, takip konusu borcu kabul etmediklerini, dava dilekçesinde belirtilen 01.06.2023 tarihli 19.000 TL tutarındaki ödemenin haksız şekilde icra dosyasına bildirilmediğini, ödemenin yapıldığı tarihte toplam dosya borcunun 123.673,80 TL olduğunu, yapılan ödemenin asıl alacağın bir kısmını da kapsadığını, haricen yapılan ödemeye rağmen tüm dosya borcu için itirazın iptali davası açılmasına itiraz ettiklerini, davacı vekilinin haricen tahsilat bildiriminde bulunmamasına ilişkin şikayet haklarının saklı olduğunu belirterek haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki acentecilik sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce celp edilen .... İcra Dairesi'nin 2023/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine avans komisyon iade alacağına ve sair ticari alacağa dayalı faizler dahil toplam 105.729,76 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 04/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
''...Rapor içerisinde yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, dava dosyası, davacı yana ait ticari defter ve belgeler ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde;
a) Taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin 1 yıllık süre dolmadan haklı nedenle 28.07.2022 tarihinde feshedildiği,
b) Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebeti kapsamında davalı yandan 95.633,84 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu,
c) Taraflar arasında 15.09.2021 tarihinde Acentelik Sözleşmesi akdedildiği,
d) Davacının, poliçe iptalleri sebebiyle davalıya ödenen avans ve cari hesap komisyonlarının iptal süresine göre haksız olan kısmını talep ve dava hakkının bulunduğu,
e) Davacının talep edebileceği işlemiş faizin 10.095,92.- TL. olacağı..." şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 02/12/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;
"...Rapor içerisinde de detaylandırıldığı üzere; Kök raporda yer alan kanaati tekrarla,
a) Taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmesinin 1 yıllık süre dolmadan haklı nedenle 28.07.2022 tarihinde feshedildiği,
b) Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebeti kapsamında davalı yandan 95.633,84 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu,
c) Taraflar arasında 15.09.2021 tarihinde Acentelik Sözleşmesi akdedildiği,
d) Davacının, poliçe iptalleri sebebiyle davaliya ödenen avans ve cari hesap komisyonlarının iptal süresine göre haksız olan kısmını talep ve dava hakkının bulunduğu,
e) Davacının talep edebileceğini işlemiş faizin 10.095,92.- TL. olacağı,
f) 01.06.2023 Ödeme tarihi itibarıyla; 19.000,00 TL ödemenin faiz ve masraflardan mahsubu neticesinde 95.633,84 TL alacak ve 12.739,78 TL işlemiş faiz ve masraf olmak üzere toplam 108.373,62 TL bakiye borç tespit edildiği,
g) 19.07.2023 Dava tarihi itibarıyla; 95.633,84 TL alacak ve 14.484,77 TL işlemiş faiz ve masraf olmak üzere toplam 110.118,61 TL bakiye borç tespit edildiği" şeklinde mütalaada bulunmuşlardır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; Taraflar arasında 15.09.2021 tarihinde Acentelik Sözleşmesi akdedildiği, ancak davacı tarafça cari hesap ve avans komisyon borçlarınının ödenmemesi gerekçesiyle acentelik ilişkisinin feshedildiği, davacının davalıya ödediği komisyonların iptal süresine göre iadesi ile cari hesapta olan alacağını talep ederek davalı aleyhine takip başlattığı, davalının takibe itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında görüldüğü üzere davalının kendi defter kayıtları uyarınca da davacıya borçlu bulunduğu, bu sebeple davacının feshinin haklı olduğu , taraflar arasındaki sözleşmenin eki yönergenin 5. Maddesinde avans komisyonun geri alımına ilişkin düzenleme yapıldığı, davalı taraf genel işlem koşuluna dayanmış ise de; İstanbul BAM 43. H.D nin 2022/1616 esas ve 2026/907 karar sayılı ilamında aynen
'' ...Genel işlem koşulu içeren sözleşmeler, dürüstlük kuralına aykırı ve karşı tarafın aleyhine olacak hükümler varsa bu hükümler hiç yazılmamış (hükümsüz) sayılacaktır. Somut olayda 22.02.2018 tarihli protokol hükümleri imzalayanlar tarafından kolayca anlaşılabilecek içerikte olup, davacı tarafın protokole karşı herhangi bir çekincesine rastlanmamıştır. Davacı tacir olup, özenli ve tedbirli davranmakla yükümlü olduğundan imzalanan protokole ilişkin olarak genel işlem koşullarının uygulanması mümkün değildir. Yargıtay 19. HD'nin 14.01.2019 tarihli ,2017/987 Esas,2019/67 Karar sayılı emsal ilamında da tacirlerin tüketicilerle aynı haklara sahip olmadığı ve basiretli tacir ilkesi gereğince genel işlem koşullarının uygulanmayacağı belirtilmiştir... '' denildiği, bu durumda basiretli tacir ilkesi kapsamında sözleşme ve eklerinin bir bütün olarak davalı tarafça tetkik edilmesi gerektiği, ayrıca sözleşmenin 25. Maddesinde her iki tarafa da haklı sebeple fesih imkanının tanındığı, bu sebeplerle genel işlem koşullarının bulunmadığı, davacının davalıya ödediği ve fesihten sonraki süreye isabet eden komisyon alacağını iade isteyebileceği, davalıya gönderilen ödeme ihtarı ile verilen 7 günün sonunda davalının temerrüde düşürüldüğü ve bu tarihten takip tarihine kadar işlemiş faizin de talep edilebileceği, davalının davadan önce ödeme de yaptığı ancak ödeme ve dava tarihi itibari ile kapak hesabı yapıldığında borcun sona ermediği, davalı taraf ek rapora itiraz etmiş ise de; dosyaya hiçbir aşamada ne delil ne de gider avansı yatırılmadığı, Mahkememizce verilen kesin süreye rağmen anılan eksikliğin ikmal edilmediği, bu sebeple davalının rapora itiraz hakkından vazgeçmiş sayılacağı, davacının raporlara bir itirazı olmadığından ücretin itiraz eden davalı tarafça ikmal edilmesi gerektiği anlaşılmakla; davanın kabulüne, kısmi ödemenin infazda nazara alınmasına, alacak davalı tarafça da belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatı isteminin de kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
.... İcra Müdürlüğünün 2023/... takip sayılı dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 95.633,84 TL asıl alacak, 10.095,92 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 105.729,76 TL tutarında alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazının iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-Alacak likit olduğundan % 20 sine denk gelen 21.145,95 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 7.222,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.276,95 TL'nin mahsubu ile 5.945,45 TL ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.276,95-TL peşin ve 269,85-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.546,80-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 16.150,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,
8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2026
