- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/429 K. 2026/770
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
İSTANBUL
16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- ESAS NO
- 2024/429 Esas
- KARAR NO
- 2026/770
- DAVA
- İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
- DAVA TARİHİ
- 04/11/2022
- KARAR TARİHİ
- 23/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 25/10/2021 kaza tarihinde davalıya ait ... plaka sayılı araç, müvekkiline ait ... plakalı aracına çarparak aracının hasar görmesine sebep olduğunu, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin kaza sonrası aracının tamir müddeti olan 15 gün süre ile aracını kullanamamış olup bu kapsamda 6.000-TL mahrum kaldığı ikame araç bedeli zararının tahsili haksız fiil sorumluluğu gereği aracın işleteni sıfatıyla davalıdan icra marifetiyle talep edildiğini, davalı/borçlu vekili ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalılar/borçluların ... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takibi dosyasında miktarı likit olan takibe kötü niyetli olarak, hiçbir hukuki gerekçe ileri sürmeksizin itiraz etmiş olduklarından, davalıların alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmelerine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın, müvekkili şirket tarafından üçüncü şahıs olan ...'ya kiralandığını, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve sair ilgili mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, ... söz konusu aracı, 24/10/2021 tarihinde 15:17 saatinde "İstanbul, ..., ..., ... ... Sokak" lokasyonundan teslim aldığını, müvekkili şirket ile ... arasında akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğu belirtilmekte olduğunu, davacı, dava dilekçesinde 15 günlük araç mahrumiyet tazminatını bir bedel üzerinden talep etmiş olsa da bu talebin nasıl hesaplandığı ile ilgili herhangi bir belge sunmamış olduğunu, somut bir delile dayanmayan alacak talebinin reddini talep ettiklerini, davacı tarafın talep ettiği alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden ve alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, 25/10/2021 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalıya ait ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde tamir süresinde araçtan mahrum kalınması nedeniyle 6.000,00-TL ikame araç bedelinin tahsili istemiyle başlatılan ... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı takibe yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığına ilişkindir
Dava konusu GOP ... Dairesi 2022/... Esas sayılı icra dosyası UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.
Uyuşmazlık konusunun; 25/10/2021 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalıya ait ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde tamir süresinde araçtan mahrum kalınması nedeniyle 6.000,00-TL ikame araç bedelinin tahsili istemiyle başlatılan ... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı takibe yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Bilirkişi Prof.Dr. ..., Bilirkişi ...
tarafından düzenlenen 24/04/2026 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosyada mevcut evrak üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalıya ait aracın sürücüsünün yüzde yüz oranında asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz bulunduğunu, dava konusu aracın makul onarım süresinin 15 gün olarak belirlendiğini, aracın onarımı süresince ortaya çıkacak araç mahrumiyet zararı tutarının KDV hariç 10.500 TL olacağının saptandığını, raporda 15 günlük araç mahrumiyet bedelinin 10.500,00TL olarak belirlenmesine rağmen davacı takip alacaklısının 6.000,00TL asıl alacak talebinde bulunduğu için taleple bağlılık ilkesi gereği takibe bu tutar üzerinden devam olunabileceğini, kaza tarihinin 25.10.2021 olduğu dikkate alındığında 25.10.2021 tarihinden 08.08.2022 tarihine kadar olan 287 günlük dönem için 6.000,00TL araç mahrumiyeti alacağına 424,60TL işlemiş yasal faiz hesaplandığını, ancak davacının 420,16TL faiz talep etmesi nedeniyle taleple bağlılık ilkesi gereği 420,16TL işlemiş faiz ile devam olunabileceği kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.
Davalı tarafın zamanaşımı itirazının incelenmesinde ; kazanın 25/10/2021 tarihinde gerçekleştiği, davanın 04/11/2022 tarihinde açıldığı , dava tarihi itibari ile dahi 2918 sayılı KTK'nın 109. Maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılarak zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafın husumet itirazının incelenmesinde ; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununu (KTK) hükümlerine göre, trafik sicil kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işleten sıfatının 3'üncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir kanun hükmü yoktur. Nitekim aynı Kanunun 3'üncü maddesinde işleten, " ... araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." biçiminde tanımlanmıştır. Anılan Kanunun 85'inci maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek öğretide, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.
Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ... plakalı otomobilin davalı tarafından akıllı cep telefonuna indirilen mobil uygulama üzerinden faaliyet gösteren dava dışı ... ... AŞ aracılığıyla dava dışı ...’ya 24/10/2021- 25/10/2021 tarihleri arasında kısa süreli kiralandığı, böylece adı geçen davalının araç üzerindeki fiili hakimiyeti ile ekonomik yararlanmasının devam ettiği , davaya konu ... plakalı otomobilin işleteni olduğu anlaşılan davalının, doğan zarardan KTK'nin 85'inci maddesi uyarınca sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı şirkete ait ... plakalı araç ile dava dışı ... idaresindeki ve davalıya ait ... plakalı aracın 25/10/2021 tarihinde trafik kazasına karıştıkları, davacı tarafın tamir sürecinde araçtan mahrum kaldığını beyanla eldeki davayı açtığı, dosyada mübrez kaza tespit tutanağı uyarınca davalı araç sürücüsünün , park halindeki davacı aracına çarpması suretiyle kazanın meydana geldiği, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da davalı sürücünün % 100 oranında kusurlu olduğunun, makul onarım süresinin 15 gün olacağının ve bu sürede davacının kazanç kaybının 10.500,00 TL olacağının belirlendiği, davacı tarafın icra takibinde 6.000 TL talep edildiği, böylece teknik tespitlerin aksine bir delil ve beyan sunulmamış olduğu, davacı aracına kusuruyla zarar veren sürücünün kusurundan malik davalının KTK 85 uyarınca davacıya karşı sorumlu olduğu, davalı aracı tescil kayıtlarında ticari göründüğünden işleyecek faiz türünün avans faizi olması gerektiği, haksız fiillerde temerrüdün haksız fiilin işlendiği tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı anlaşılmakla davanın kabulüne ; davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla aynen devamına , davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin haksız fiil nedeniyle alacağın yargılamayı gerektirdiği alacağın likit olmaması nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenler ile ;
1-Davanın Kısmen KABULÜ İle; davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla aynen DEVAMINA,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin olarak alınan 109,65- TL harcın mahsubu ile bakiye 622,35 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 14.470,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk Kanunu m.18/A-(13) uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.000,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürülükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2 maddesi gereğince takdir olunan 6.420,16 -TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan 109,65 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 190,35- TL harç masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8- Karar kesinleştiğinde, arta kalan gider avansı bulunması halinde ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK.'nın 333. maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine re'sen iadesine,
Dair verilen karar; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı.
