- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2024/843 K. 2026/643
Karar tarihi: 22 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
KONYA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
BEYANLAR:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir;12.10.2023 tarihinde ... sevk ve idaresinde olan davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış( sigorta poliçe numarası: ... ) olan ... Plaka sayılı araç ile müvekkilinin sevk ve idaresinde ki ... plakalı motosikletin çarpışmaları neticesinde çift taraflı yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağı ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan aracın sürücüsü ...'in sanık sıfatıyla yargılandığı ve neticesinde ceza aldığını, Antalya Manavgat . Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasında alınan trafik bilirkişisi raporuna göre kazanın oluşumunda müvekkilinin kusursuz olduğu açık olduğunu, müvekkilinin bu kaza neticesinde sol bileği kırıldığını, sakatlandığını ve çeşitli operasyonlar geçirdiğini, kazadan yaklaşık bir yıl sonra 04.10.2024 tarihli, Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından müvekkilinin bileğinde ki kırığın hareket kısıtlılığı arızasına bağlı sürekli iş görmezlik oranının % 8 olduğunu ve kalıcı olduğu şeklinde rapor tanzim edildiğini, müvekkilinin meydana gelen kaza sonucunda oluşan tedavi giderleri, bakım giderleri, sürekli iş göremezlikten ve geçici iş göremezlikten kaynaklanan zararlarının tazmini amacı ile işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu beyanla; Öncelikle adli yardım taleplerinin kabulü ile, müvekkilinin uğramış olduğu tedavi giderleri, bakım giderleri, geçici iş göremezlikten ve sürekli iş göremezlikten doğan zararları (ve sair maddi zararları) bakımından şimdilik 1.000 TL'nin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daha sonra artırılmak üzere) sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte geçici işgöremezlik nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daha sonra artırılmak üzere 250 TL, sürekli işgöremezlik nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daha sonra artırılmak üzere 250 TL, tedavi giderleri nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daha sonra artırılmak üzere 250 TL, bakım giderleri nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daha sonra artırılmak üzere 250 TL olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla daha sonra artırılmak üzere maddi zarar olarak toplam 1.000 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 11.12.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, müvekkili sigortacı şirket, üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, dosyada kusur tespitinin yapılması gerektiğini, bu nedenle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmesini talep ettiklerini, tazminat hesaplaması aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS Genel Şartlarına çerçevesinde yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri poliçe kapsamında olmadığını, kazazede, mevzuata uygun maluliyet raporu sunmadan başvuru yaptığını, kazadan 12 ay sonra alınan maluliyet raporu hükme esas alınamayacağını, 18 aylık etkin iyileşme süresi henüz dolmadığını, hesaplamada 2918 SAyılı Karayolları Trafik Kanunu Uyarınca Genel Şartlar ile belirlenen trh-2010 mortalite tablosu ve %1,65 teknik faiz oranı esas alınması gerektiğini, iş kazası hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı ve aylık bağlanıp bağlanılmadığı tespit edilmesi gerektiğini, toplanan delillerle beraber kazazedenin gerekli güvenlik tedbirlerini almadan ve kontrolsüzce yola çıkarak trafiği tehlikeye düşürmesi, kazanın meydana gelmesine sebep olması nedeniyle müterafik kusur durumunun mevcudiyeti kabul edilmeli ve belirlenen tazminattan indirim yapılması gerektiğini, bu nedenle belirtilen hususlar doğrultusunda müterafik kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini, davacıların ceza yargılaması sırasında şikayetlerinden vazgeçmeleri ya da uzlaşma bildirimlerinin şikayetçi tarafından dosyaya sunulması gerektiğini, davacıların yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini beyanla; Davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, dosyada kusur ve maluliyet tespiti yapılmasına, tazminat sorumluluğumuzun doğması durumunda hesaplamaların hazine müsteşarlığına kayıtlı uzman bilirkişilerce, TRH 2010 mortalite tablosu ve %1,65 tenkik faiz esas alınarak yapılmasına, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı ve tedavi gideri talebinin ZMMS poliçe teminat kapsamı dışında olması nedeniyle reddine, müterafik kusur indirimi yapılmasına, taraflarına faize hükmedilmemesine, aleyhlerine yargılama ücreti ve vekalet ücretine hüküm kurulmamasını talep etmiştir.
Davalı vekili 11.03.2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Başvurunun kesin hüküm nedeniyle reddi gerektiğini, huzurdaki başvurunun zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, bu durumda sayın komisyonca işbu başvurunun başvuru şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, başvuru konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesi imkânı bulunmadığını, başvuru dilekçesinde bahsi geçen 12.10.2023 tarihli kazaya karıştığı belirtilen, ... plakalı araç, müvekkili şirkete 24/08/2023-2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başı 1.200.000,00-TL olduğunu, bu poliçe iptal edildiğini, müvekkili şirketin hasar aşamasında yapmış olduğu ödeme dolayısıyla bakiye tazminat borcu kalmadığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, dosyaya sunulan maluliyet raporuna itirazları bulunduğunu, başvurunun usulden reddi gerektiğini, kazadan 12 ay sonra alınan sağlık kurulu raporu ile hüküm kurulamayacağını, 18 aylık etkin iyileşme süresinin tamamlanması gerektiğini, tazminat hesaplaması aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS Genel Şartlarına çerçevesinde yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Mortalite Tablosu esas alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi gideri tazminatı ZMMS poliçesi kapsamında olmadığını, iş kazası hususunun değerlendirilmesi gerektiğini, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı ve aylık bağlanıp bağlanılmadığı tespit edilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kazada motosiklet sürücüsü konumunda bulunan ... kask, mont, dizlik, dirseklik, ayakkabı, sırt korumaları, eldiven vs. hiçbir koruyucu ekipman kullanmadığından kazanın meydana gelmesine sebep olduğunu, davacı ... ehliyetsiz sürücü olup bu sebeple müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacıların ceza yargılaması sırasında şikayetlerinden vazgeçmeleri ya da uzlaşma bildirimlerinin şikayetçi tarafından dosyaya sunulması gerektiğini, müvekkili şirket usule aykırı başvuru dolayısıyla temerrüde düşmemiş olduğundan faize hükmedilemeyeceğini, avans faizi talebi hatalı olduğunu, başvuran’ın yargılama gideri ve vekalet ücreti talebine ilişkin olarak da itirazları bulunduğunu beyanla; Başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle reddine, başvurunun kesin hüküm nedeniyle reddine, belirsiz alacak olarak açılan davanın hukuki yarar yokluğu, davanın kusur yokluğu nedeniyle reddine, iş kazası hususunun değerlendirilmesine, başvurunun zamanaşımı reddine, eğer esas incelemesi yapılacak ise kusur tespiti yapılmasına, eğer esas incelemesi yapılacak ise başvuru sahibinin güncel maluliyet durumunun tespiti için; Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik mülga:20/02/2019) hükümleri uygun olarak heyet raporunun alınmasına, eğer esas incelemesi yapılacak ise alanında uzman bilirkişilerce poliçe tanzim tarihi uyarınca geçerli mortalite tablosu dikkate alınarak azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasına, eğer esas incelemesi yapılacak ise alanında uzman bilirkişilerce poliçe tanzim tarihi uyarınca TRH-2010 mortalite tablosu ve %1,65 teknik faiz dikkate alınarak azami poliçe limitleri ve aktüeryal kurallar gözetilerek hesaplama yapılmasına, eğer esas incelemesi yapılacak ise hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasına, talep edilen geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri, poliçe teminatı dışı olması sebebiyle reddine, eğer esas incelemesi yapılacak ise başvurana SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla SGK’ya müzekkere yazılmasına, Yargıtay yerleşik içtihatları uyarınca peşin sermaye değerinin hesaplanıp tenzil edilmesine, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden faize hükmedilmemesine, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve 1/5 oranında hükmedilecek olan vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Dava değerlerini toplam 1.000,00 TL’den 415.806,67 TL artırılarak 416.806,67 TL’ye , geçici iş göremezlik zararı yönünden dava dilekçesinde talep edilen 250,00 TL’nin 53.199,00 TL artırılarak 53.449,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, sürekli iş göremezlik zararı yönünden dava dilekçesinde talep edilen 250,00 TL’nin 351.107,67 TL’ artırılarak ,351.357,67 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, kaçınılmaz tedavi giderleri yönünden dava dilekçesinde talep edilen 250,00 TL’nin 11.750,00 TL artırılarak , 12.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, toplam 416.806,67 TL maddi tazminatın, 12.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, ıslah ve talep artırım nedeniyle doğacak harç bakımından, dosyada mevcut adli yardım kabul edildiğinden kararının dikkate alınmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:
Bilirkişi (... ) 22.02.2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; ... Plakalı Otobüs Sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-a (Kavşağa yaklaşan ler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar) maddesini ihlal ederek, Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (h) bendindeki (Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama) kurallarını ihlal ettiğini, kazanın oluşumunda yüzde yüz (%100) kusurlu olduğunu, ... plakalı motosiklet sürücüsü ...'nün kazanın oluşumunda kural ihlalli ve kusurunun olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği tarafından düzenlenen 23.05.2025 tarihli adli raporda özetle şu hususlar belirtilmiştir; 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine göre; Kişide meydana gelen arızanın %1.2 (yüzdebirnoktaiki) oranında kalıcı sakatlık (sürekli iş göremezlik) niteliğinde olduğunu, 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre; Kişide meydana gelen arızaların %1 (yüzdebir) oranında tüm vücut fonksiyon kaybına (sürekli iş göremezlik, kalıcı maluliyet, raporun geçerlilik süresi-süresiz) neden olduğunu, kazadan 2 ay sonra yanlış kaynama (malunion) nedeniyle opere olmasına neden olan radius alt uç kırığı arızasının emsallerine göre iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceğini, kişinin bu süre zarfında mesleğini icra edemeyeceğini, bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilebileceğini, SGK kapsamı dışında kalan kaçınılmaz giderlerin olay tarihi itibariyle 12.000,00 TL olarak değerlendirildiğini (3.000,00 TL ulaşım, 9.000,00 TL diğer giderler), ...'nün yaralanan vücut bölgesi ve yaralanma ağırlığı dikkate alındığında; 2 (iki) ay boyunca bakıcıya ihtiyaç duyacağı kanaatine varılmıştır.
Adli Tıp Kurumu Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulu tarafından düzenlenmiş 28.01.2026 tarih ve 1394 karar nolu raporda özetle; Hakkı ve Esma oğlu, ... doğumlu, ...’nün 12.10.2023 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının,20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik dikkate alındığında; Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, el bileği eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.6’ya (%2+%2) göre üst ekstremite engellilik oranı %4, kişinin engel oranı %2, kişinin tüm vücut engellilik oranının %2 (yüzdeiki) olduğunu, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:Gr1 VIII(2Aa………20)A %24x1/5=%4.8, %4.8x4/5=%3.84, E cetveline göre %3 (yüzdeüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağını, kişinin maluliyet oranının %3 (yüzdeüç) olduğunu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceğini, dava konusu olay nedeniyle başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığını, engellilik kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığını, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceğini, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinin hesaplanmasının Kurumlarının görev kapsamı içerisinde bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi (... ) 13.04.2026 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; 12.10.2023 günü meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu süre zarfında bakıcıya ihtiyaç duymayan, iyileşmesi sonrası tüm vücut fonksiyonundan kısmen kaybederek %2 oranında engelli hale gelen ve meslekte kazanma gücünden kısmen kaybederek %3 oranında malul kalan davacı Enes ÜNAL'ın;12.10.2023 - 12.02.2024 tarihleri arası 4 aylık süre ile sınırlı süresinde uğradığı maddi zararının; 53.449,00 TL, sürekli iş göremezliği nedeni ile uğradığı maddi zararının, 13.02.2024 - 26.10.2076 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %2 engel oranı ve TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre ; 351.357,67 TL, 13.02.2024 - 17.05.2068 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %3 maluliyet oranı ve PMF-1931 Yaşama Tablosuna göre ; 441.715.076 TL, 12.10.2023 - 12.02.2024 tarihleri arası 4 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının ; bulunmadığını, fatura edilen ve fatura edilemeyip belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının; 12.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi (... ) 10.06.2026 tarihli ek raporunda özetle şu hususları belirtmiştir;12.10.2023 günü meydana gelen trafik kazası sonucu yaralanıp 4 ayda iyileşen, bu süre zarfında bakıcıya ihtiyaç duymayan, iyileşmesi sonrası tüm vücut fonksiyonundan kısmen kaybederek %2 oranında engelli hale gelen davacı ... 'ın;12.10.2023 - 12.02.2024 tarihleri arası 4 aylık süre ile sınırlı geçici iş göremezlik süresinde uğradığı maddi zararının; 53.449,00 TL, 13.02.2024 - 26.10.2076 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %2 engel oranı ve TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre; sürekli iş göremezliği nedeni ile uğradığı maddi zararının; 351.357,67 TL, 12.10.2023 - 12.02.2024 tarihleri arası 4 aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının ; bulunmadığını, fatura edilen ve fatura edilemeyip belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının; 12.000,00 TL olduğu , Davaya konu trafik kazasının 12.10.2023 tarihinde meydana geldiğini, 2023 yılında ZMSS ölüm ve sürekli sakatlık klozu kişi başı poliçe teminat limitinin 1.200.000,00TL olduğunu ve hesaplanan geçici iş göremezlik zararı ile sürekli iş göremezlik zararı toplamının teminat tutarının altında kaldığını, ZMSS Sağlık Giderleri kişi başı poliçe teminat limitinin de ayrıca 1.200.000,00TL olduğunu, iyileşme süresinde uğranılan bakıcı gideri zararı ve kaçınılmaz tedavi gideri zararının, ZMSS Sağlık Giderleri Klozu teminatı kapsamında bulunduğu ve hesaplanan kaçınılmaz tedavi gideri zararının teminat tutarının altıda kaldığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
12/10/2023 tarihinde dava dışı ... mülkiyetinde ve davacının kontrolündeki motosikletle seyir halindeyken dava dışı ...'in mülkiyetinde ve sevk ve idaresinde bulunan araç ile trafik kazası yaptığı, davacının gerçekleşen kaza nedeniyle dosya içerisinde bulunan 13/04/2026 tarihli bilirkişi raporuyla; %2 oranında kalıcı maluliyetinin bulunduğu, geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olacağı, bakıcıya ihtiyacının bulunmadığı ve faturalandırılmayan tedavi giderinin 12.000,00 TL olduğu davacının belirtilen haksız fiil sebebiyle davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında maddi tazminat davası açtığı görülmüştür.
Mahkememizce aldırılan uzman bilirkişi raporuna göre, dava dışı sürücü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/1-a "Kavşağa yaklaşan ler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar" gerekçesiyle yüzde yüz (%100) kusurlu olduğunu, davacı ...'nün kazanın oluşumunda kural ihlalli ve kusurunun olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlâl etmesi hali Türk Borçlar Kanunu madde 54 düzenlenmiştir. Buna göre; bedensel zarar sonucu zarara uğrayanın tedavi giderleri, çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesi zararları, ekonomik geleceğin sarılması nedeniyle uğranılan zararlar ve kazanç kayıpları talep edilebilecektir (... : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Genişletilmiş 20. Bası, Ankara 2016, s.431-433).
Çalışma gücü, zarar görenin iş gücünün, yani beden ve fikir gücünün, gelir getirici şekilde kullanılması demektir. Burada asıl önem arz eden kazanç kaybı veya azalması değil, kazanma gücünün kaybı veya azalmasıdır. Bu kayıp ve azalmadan doğan olumsuz ekonomik sonuçlar, zararı oluşturur (... : Borçlar Hukuku Genel Hükümler, B. 9, İstanbul 2006, s.713). Bununla birlikte Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereğince kişinin vücut bütünlüğünün ihlâli nedeniyle ortaya çıkan beden gücü kayıplarının, gelirinde veya malvarlığında bir azalma meydana gelmese dahi tazminat gerektirdiği kabul edilmekte ve bu husus güç kaybı tazminatı olarak ifade edilmektedir. Bu durum, ilk bakışta sorumluluk hukukundaki zarar kavramına aykırı gibi görünse de, burada vücut bütünlüğü ihlâl edilen kişinin aynı işi zarardan önceki durumu ve diğer kişilere göre daha fazla güç sarf ederek yaptığı gerçeğinden hareket edilmekte ve zararı, fazladan sarf edilen bu gücün oluşturduğu kabul edilmektedir (Y. HD, ... E, ... K, 07/10/2019 T).
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sözleşmesinin konusu, karayolunda motorlu taşıt işletenin, motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin uğrayabileceği destekten yoksun kalma zararını, bedensel zararı ve/veya eşya zararını tazmin yükümlülüğünü teminat altına almaktır. Başka bir ifadeyle sigorta şirketinin bu sözleşme ile yüklendiği borç, işletenin motorlu taşıtın işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilere zarar vermesi hâlinde doğacak tazminat borcunu sigorta teminat limiti dâhilinde ödeme borcudur. Sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinden doğan sorumluluğunun kapsamı düzenlenmemiş olup bu kapsamın idarenin düzenleyici nitelikte işlemi olan genel şartlar ile belirlenmesi öngörülmüştür. Böylece sigorta şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sözleşmesinden doğacak borcu, idare tarafından her zaman değiştirilebilir nitelikteki kurallar olan genel şartlara göre belirlenecektir. Borcun kapsamının tespiti hususunda temel çerçeve ve ilkelerin kanunda belirlenmediği, idareye geniş bir takdir yetkisinin tanındığı anlaşılmaktadır.
Mali sorumluluk sigortası sözleşmesinin içeriğine ilişkin düzenleme öngören itiraz konusu kuralların, sözleşmenin tarafları olarak motorlu taşıt işleten ile sigorta şirketinin yanında motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle zarara uğrama riskine maruz kalan üçüncü kişilerin menfaatleri arasındaki dengenin dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Motorlu taşıt işletilmesi sebebiyle üçüncü kişilerin zarara uğraması hâlinde işletenin tazminat borcunun kapsamı 6098 sayılı Kanun’un gerçek zararın tazminini öngören kurallarına göre belirlenmektedir. Bu tazminat borcunun ödenmesini teminat altına almak amacıyla zorunlu kılınan mali sorumluluk sigortası uyarınca sigorta şirketinin borcunun kapsamı ise itiraz konusu kurallarda atıf yapılan genel şartlara göre belirlenmektedir.
Maddi Tazminat Yönünden Yapılan Yargılamada;
Meydana gelen haksız fiil sebebiyle davacının %2 oranında kalıcı maluliyetinin bulunduğu, geçici maluliyetinin bulunmadığı, davacının meydana gelen trafik kazasında Mahkememizce aldırılan uzman bilirkişi raporuna göre, dava dışı sürücü ...'in yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu, davacının kazanın oluşumunda kural ihlalli ve kusurunun olmadığı, davacının bu geçici maluliyet dönemi sebebiyle 416.806,67 TL bedensel bağlamda maddi zarara uğradığı, ilgili maddi zarardan davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu değerlendirilmiş,
Bakıcı gideri yönünden davacının alacağının doğmadığı görülmekle bu alacak yönünden davanın reddine diğer alacaklar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının bedensel zararı sebebiyle belirlenen 404.856,67 TL olarak belirlenen kalıcı maluliyet ve geçici maluliyet tazminatının davalı sigorta şirketinden 10/12/2024 temerrüt tarihinden itibaren (sakatlanma klozu poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine,
2-Davacının bedensel zararı sebebiyle belirlenen 12.000,00 TL olarak belirlenen tedavi gider tazminatının davalı sigorta şirketinden 10/12/2024 temerrüt tarihinden itibaren (sağlık gideri klozu poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
3-250,00 TL bakıcı gideri tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Davacı adli yardımdan yararlandığından ve bu nedenle harç alınmadığından alınması gereken 28.472,06 TL karar ve ilam harcı ve 732,00 TL başvuru harç toplamı 29.204,06 TL'nin davalıdan (sigorta şirketi sağlık gideri klozu poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Dosya Adli Yardım kapsamında yer aldığından dosyada suçüstü ödeneğinden yapılan toplam 26.611,48 TL masrafın kabul/ ret oranına göre 26.595,53 TL'sinin davalıdan (sigorta şirketi sağlık gideri klozu poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), 17,95 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
8-Karardan sonra yapılacak masrafların % 99,94 oranında (kabul oranı) davalıya; % 0,06 oranında (ret oranı) davacıya yüklenmesine,
9-Artan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
10-Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 66.689,07 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kabul edilen kısımlar yönünde, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize iletilmek üzere bulundukları yer Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verecekleri dilekçe veya tutanağa kaydedilmek koşuluyla beyanda bulunmak suretiyle Konya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı .
Reddedilen kısımlar yönünden; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda dava değerinin istinaf sınırı altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.22/09/2026
MADDİ HATANIN DÜZELTİLMESİNE İLİŞKİN ŞERH
Mahkememizin 22/09/2026 tarih ve ... Esas sayılı duruşmasının HÜKÜM bölümünün
"Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının bedensel zararı sebebiyle belirlenen 404.856,67 TL olarak belirlenen kalıcı maluliyet ve geçici maluliyet tazminatının davalı sigorta şirketinden 10/12/2024 temerrüt tarihinden itibaren (sakatlanma klozu poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine," şeklinde SEHVEN YAZILDIĞI ANLAŞILMAKLA;
"Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının bedensel zararı sebebiyle belirlenen 404.806,67 TL olarak belirlenen kalıcı maluliyet ve geçici maluliyet tazminatının davalı sigorta şirketinden 10/12/2024 temerrüt tarihinden itibaren (sakatlanma klozu poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya verilmesine," olarak DÜZELTİLMESİNE ilişkin bu tashih şerhi düzenlenmiştir.06/10/2026
