mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E. 2024/1789 K. 2026/1704

Karar tarihi: 24 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO
2024/1789 Esas
KARAR NO
2026/1704 Karar
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI
2023/313 Esas - 2024/553 Karar
TARİHİ
12/09/2024
DAVA
Alacak
KARAR TARİHİ
24/09/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirketin davalı bankadan kullanmış olduğu 28/05/2012 tarihli, 15.000.000 TL, bedelli İşyeri Edindirme Kredisine ilişkin faiz oranlarında 2013 yılında değişiklik olması nedeniyle davalı bankadan faiz oranında değişiklik yapılmasının veya kredinin kapatılmasının talep edildiğini, bunun üzerine davalı bankanın kapatma talebini reddederek kredi faiz oranını revize ettiğini ve müvekkili şirketten haksız olarak İşyeri Edindirme Kredisi Faiz Revizyonu adı altında 319.752,72 TL ücret tahsil ettiğini, sözleşmede buna ilişkin hüküm bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle şimdilik 20.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 10/01/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 319.752 TL'ye yükseltmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka tarafından tahsil edilen yeniden yapılandırma ücretinin hukuka uygun olduğunu, yeniden yapılandırmanın davacının lehine ve menfaatine olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin bankacılık teamüllerine, hak ve nesafet kurallarına uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 12/09/2024 tarih ve 2023/313 Esas - 2024/553 Karar sayılı kararında;"...İstanbul BAM 13. HD'nin kararı, karar sonrası alınan uzman bilirkişi raporu, diğer bankalardan gönderilen yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davacının, davalı bankadan kullanmış olduğu krediyle ilgili olarak talebi doğrultusunda faiz revizyonu yapılması nedeniyle bir bedel talep edilmesinin bankacılık uygulama ve teamüllerine aykırı düşmediği gibi; bu konuda bir kısım bankalarca da ağırlıklı olarak benzer yönde uygulamalar bulunduğu; diğer bankalarca alınan komisyon oranının ortalama %2,3 olduğu, somut olay bakımından ise davacıdan daha düşük miktarda %2 oranında bir bedel talep ve tahsil edildiği; talep ve tahsil edilen komisyon oranının, diğer banka uygulamalarına kıyasen makul olduğu ve fahiş oran içermediği;bu durumda, davacının talebinin yerinde olmadığı kanaatine varıldığından, davanın reddine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir." gerekçesi ile,''1-Davanın Reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının yalnızca bilirkişi raporları esas alınarak verildiğini, bozma konusuna ilişkin olarak araştırma yapılmadığını, aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, gelen müzekkere cevaplarının değerlendirilmediğini ve konu hakkında emsal bir araştırma da yapılmadığını, kararın gerekçesine dayanak olan bilirkişi kök ve ek raporlarının tamamen objektif bakıştan uzak olduğunu ve bilirkişinin tek taraflı görüş ve değerlendirmelerini içerdiğini,Faiz revizyonu alınmasına yönelik sorulan müzekkerelerde yerel mahkemenin faiz revizyonunun alındığı tarihteki uygulamalarını sorması ve davayı o dönemin bankacılık uygulamalarını esas alarak aydınlatması gerektiğini, ancak günceldeki bankacılık teamülünün uygulamalarını müzekkere yolu ile sormasının hakkaniyete aykırı olduğunu, işbu davanın aydınlatılması için TBK'nın dahi yürürlüğe girmemiş olduğu 2013 yılı için bankaların uyguladığı emsal uygulamalarının ve bankacılık teamülünün sorulması gerektiğini, ancak mahkemece güncel uygulamaları müzekkere yolu ile sorularak davanın gidişatının etkilendiğini, nitekim bankaların vermiş olduğu 2023 yılına ait uygulamaların bu davada hükme esas alınmasının son derece yanlış ve haksız olduğunu, işbu davadaki taleplerinin çözümü için o dönemin ekonomik koşulları ve uygulamalarının sorulması gerektiğini,Uygulamada faiz revizyonunun alınacağına yönelik birlik olmadığı ve böylesine bir teamülün olmadığı son derece açık olmasına rağmen yerel mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunun yalnızca faiz revizyonu alacağını ileten bankanın müzekkere cevabını raporuna konu ederek yanlı ve haksız bir rapor oluşturduğunu gözler önüne serdiğini,Huzurdaki davada taraflar arasında akdedilen sözleşmede faiz revizyonu alınabileceğine dair bir hüküm bulunmadığı gibi, bankacılık teamülünde de böylesine bir uygulama olmadığının açıklığa kavuşturulduğunu, özellikle de tıpkı davalı ... gibi kamu bankası olan ...Bankası'nın faiz revizyonu adı altında ödeme almadığını görmezden gelerek oluşturulan bilirkişi raporunu tamamen hükme alan mahkeme ilamının haksız olduğunu,Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında, bilirkişinin hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunmasının kabul edilebilir olmadığını, davalı banka uygulamasının hukuka uygun olup olmadığı yönünde değerlendirmelerde bulunduğunu, bu yöndeki itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını,Taraflar arasındaki kredi sözleşmesinde yeniden yapılandırma hallerinde "Kredi Faiz Revizyonu" adı altında tutarın tahsil edileceğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, bu durumun hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilmediğini ve bu yöndeki itirazlarının değerlendirilmediğini,davalı bankanın müvekkil şirketi bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkil şirketin ne işlem öncesinde, ne işlem sırasında, ne de kredi sözleşmesi ile bu hususa ilişkin bilgilendirilmediğini,taraflar arasında bu yönde bir mutabakat da bulunmadığını, davalı banka tarafından yargılama süresince aksinin de ispat edilemediğini, taraflar arasında akdedilen yazılı belgelerin hiçbirinde faiz revizyon veya yeniden yapılandırma işlemlerinde böyle bir tutarın tahsil edileceği belirtilmediği gibi bu bedelin ne oran ve miktarda alınacağı, hesaplamanın ne şekilde yapılacağına dair bir ibare de olmadığını, davalı bankanın savunmaları yazılı deliller ile ispat edilememişken gerek bilirkişinin gerekse de yerel mahkemenin ispat edilemeyen bir olguya istinaden değerlendirmelerde bulunmasının yerinde olmadığını,Müvekkil şirketin kullanmış olduğu kredisinin, faiz oranlarının güncel faiz oranlarına göre düzenlenmesini veya kredinin kapatılmasını talep ettiğini, davalı bankanın krediyi kapatmadığını, yalnızca kredi faiz oranında değişiklik yaparak krediyi aynı vade ve şartlarla devam ettirdiğini, hal böyle iken müvekkil şirket kredisine yapılan işlemin kredi erken kapama olmadığını, yalnızca faiz oranlarında yapılan değişiklikten ibaret olduğunu, faiz oran değişikliğini kabul eden davalı bankanın faiz revizyonu adı altında yeniden ücret talep etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı bankanın yeniden yapılandırmaya zorlanmasının yasal olarak mümkün olmaması sebebiyle, kendi inisiyatifi ile faiz oranında değişiklik yapmayı kabul etmesi karşısında faiz revizyonu adı altında ek ödeme alamayacağının açık olduğunu, bu nedenle davalı bankanın müvekkil şirketten tahsil etmiş olduğu faiz revizyon tutarının hukuka aykırı olduğunu,Dosyaya gelen müzekkerenin hatalı olduğunu, hakkaniyete uygun değerlendirilmediğini, devlet bankalarının uygulamaları ile özel bankaların uygulamalarının farklılık teşkil edeceğini,hükümde bu hususun gözetilmediğini, 2013 yılının koşulları ile günümüz koşullarının eş değer tutulduğunu ve dönem farkı gözetilmeden karar tesis edildiğini,Müvekkil şirketin davalı banka tarafından faiz revizyonu adı altında yapılan haksız tahsilata muvafakati bulunmadığını, müvekkil şirketin ücret tahsilat dekontunda herhangi bir kaşe ve imzası bulunmadığını, tahsilat makbuzunun bir mal ya da hizmet alımına ilişkin olarak yapılan ödemenin belgelendirilmesi için kullanılan resmi bir evrak olduğunu, tahsilat makbuzlarının ödemeyi yapan kişinin makbuzda yazılan bilgilerin doğruluğunu kabul ettiğinin ve ödemeyi yapmış olduğunun ispatı için de kaşe ve imzasının bulunması gerektiğini,aynı şekilde tahsilatı ya da belgeyi düzenleyen tarafından da kaşe ve imzasının bulunması gerektiğini, oysa dosyaya sunulan makbuzda müvekkil şirketin onayını ve işlemi kabul ettiğini gösterir kaşe ve imza yer almadığını,Gerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda gerekse de yerel mahkeme kararında dava konusunun hatalı olarak tasnif edildiğini, dava konusu faiz oranının, kesintisi ve vergilerinin alınıp alınmayacağı veya tahsil edilen tutarın fahiş olup olmadığı değil, taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinde adı dahi geçmeyen revizyon adı altında ücret tahsili yapılması olduğunu, bankalar ile akdedilen sözleşmelerde açıkça ücreti belirlenmiş olan hizmetler haricinde bir hizmetin banka tarafından ücret karşılığı verilebilmesi için müşteriye bu işleme ilişkin bilgilendirmenin yapılması gerektiğini, bu hakların sözleşmeden ve kanundan doğmuş olup olmaması bakımından herhangi bir fark bulunmadığını, davalı bankanın kendisine yasal olarak tanınan bir hakkı yetkisini aşacak şekilde kullanmaması gerektiğini, sınırın aşıldığı durumlarda hakkın sahibine tanıdığı yetkilerin dışına çıkılmakta olduğunu, bir hakkın kullanıldığı görüntüsü altında haksız bir davranış gerçekleştirilmekte olduğunu, kuruluşları özel bir izne tabi olan ve faaliyetlerini devletin tanıdığı imtiyazlarla yürüten bankaların bir "güven kurumu" olmaları nedeniyle dürüstlük kuralına ve hakkın kötüye kullanılması yasağına uymak zorunda olduklarını, dolayısıyla davranışları ile başkaları nezdinde haklı bir güven oluşturduktan sonra, bu tutumları ile söz konusu güveni boşa çıkaran davranışlarda bulunmalarının açıkça hakkın kötüye kullanılması olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa re'sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davacının davalı bankadan kullandığı İşyeri Edindirme Kredisine ilişkin faiz oranlarındaki düşüş nedeniyle davalı banka tarafından kredinin yeniden yapılandırılması üzerine davacıdan tahsil edilen Kredi Faiz Revizyonu bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın reddine,karar verilmiş ve verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Somut olayda, davacı şirket 14.05.2012 tarihinde 37.500.000,00 TL'lık Genel Kredi Sözleşmesi imzalayarak 25.05.2012 tarihinde aylık % 1,06 faiz oranı ile 57 ay vadeli 15.000.000,00 TL Ticari Kredi (İşyeri Edindirme Kredisi) kullanmıştır. Kredi ödeme planına göre 5 taksitini ödeyen davacı 01.08.2013 tarihinde Bankadan yazılı talepte bulunarak aylık % 1,06 faiz oranı olarak kullandığı kredinin % 0,83 aylık faiz oranı ile yeniden yapılandırılmasını talep etmiş; davalı banka tarafından davacı talebine istinaden 319.752,72 TL Yapılandırma/Faiz Revizyonu Ücreti tahsil edilmiştir.Davacı vekili Kredi Faiz Revizyonu adı altında 319.752,72 TL tahsilatın sözleşmede hüküm bulunmadığını belirterek davalıdan tahsilini talep etmektedir.Dairemizin 27/04/2023 tarih ve 2021/151 Esas - 2023/658 Karar sayılı kararımız doğrultusunda mahkemece emsal banka uygulamarı araştırılmış, gelen cevabi yazılar doğrultusunda dosyanın finans uzmanı bilirkişiye verilerek kök ve ek rapor alınmış, bilirkişi raporundaki tespitler doğrultusunda istinafa konu karar verilmiştir.Bankaların müşterilerine sundukları bankacılık hizmetleri nedeniyle hizmet bedeli, komisyon, masraf gibi adlar altında ücret tahsil etmelerine bir engel bulunmadığı, TCMB’nin 2006/1 sayılı tebliği ile komisyon ya da dosya masrafı alınabileceği, bu durumda bankanın dosya masrafı ya da komisyon alma hakkının bulunduğu, ancak bankaca bu hakkın kullanımının da sınırsız olmayacağı, bu ücretlerin hangi oranlarda ve hangi miktarlarda tahsil edileceğinin somut olayda belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmesinin 10 maddesinde; faiz, komisyon,ücret, masraf, fon kesintisi ve vergilere ilişkin hükümler düzenlenmiş ise de, kredi sözleşmesinde komisyon bedelinin ne oran ve miktarda alınacağına dair bir açıklık yer almamaktadır.Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda mahkemece emsal banka uygulamaları araştırılmış, cevabi yazılar geldikten sonra alınan bilirkişi raporunda, diğer bankalarca alınan komisyon oranının ortalamasının %2,3 olduğu, somut olay bakımından ise davalı bankanın %2 oranında bir bedel talep ve tahsil ettiği; talep ve tahsil edilen komisyon oranının, diğer banka uygulamalarına kıyasen makul olduğu ve fahiş oran içermediği belirtilmiştir. Sözleşmede oran gösterilmediğinden dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda ilk derece mahkemesi tarafından emsal banka uygulamaları göz önünde bulundurularak isabetli şekilde değerlendirme yapılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesince ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, mahkemece davanın reddine yönelik verilen hüküm gerekçesinde davacı vekilinin istinaf nedenlerinin ayrıntılı olarak tartışılıp değerlendirildiği, ilk derece mahkemesinin kabul ve gerekçesine göre davacı vekilinin aksi yöndeki tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından istinaf eden davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 24/09/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.