- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E. 2024/2044 K. 2026/1260
Karar tarihi: 24 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
24. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
- DOSYA NO
- 2024/2044
- KARAR NO
- 2026/1260
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 18/01/2024
- NUMARASI
- 2022/556 E. 2024/41 K.
- DAVANIN KONUSU
- İtirazın İptali İSTİNAF TALEBİNDE
- BULUNAN
- Asıl davada davalı - birleşen davada davacı vekili
- KARAR TARİHİ
- 24/09/2026 KARARIN YAZILDIĞI
- TARİH
- 09/10/2026
Mahkemece verilen karara karşı asıl davada davalı - birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:
TALEP: Asıl davada davacı ... A.Ş.vekili dava dilekçesinde, davalı şirkete ait elektrik sayacında yapılan kontrollerde farklı tarihlerde birden fazla kez kaçak elektrik tüketildiğinin tespit edilerek tutanaklar düzenlendiğini, kaçak tüketim bedelinin tahsili amacıyla Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2022/7342 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, 27/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporuna istinaden talebini 44.161,28 TL'ye yükseltmiştir.
Birleşen davada davacı ... Şti.vekili dava dilekçesinde, davacı şirketin, davalı dağıtım şirketinin abonesi olduğunu, fırın ve market olarak faaliyet gösterilen işyerinin elektriğinin gecikmiş fatura nedeniyle bildirim ve ihtar yapılmaksızın kesildiğini, gıda ürünlerinin bozulmasını önlemek amacıyla mücbir sebebe dayalı olarak ve sayaç dışı tüketim yapılmaksızın elektriğin yeniden açıldığını, buna rağmen kaçak tüketim tahakkukları düzenlendiğini belirterek, Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2022/7342 Esas sayılı takip dosyasında talep edilen 44.752,91 TL kaçak elektrik bedelinden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Asıl davada davalı ... Şti.vekili cevap dilekçesinde, kaçak elektrik tüketimi iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, elektrik kesintisinin gecikmiş fatura nedeniyle bildirim yapılmaksızın gerçekleştirildiğini, işyerinde bulunan gıda ürünlerinin bozulmasını önlemek amacıyla mücbir sebep nedeniyle elektriğin yeniden açıldığını, sayaç dışı tüketim yapılmadığını ve kesintiye neden olan 8.000 TL tutarındaki borcun da ödendiğini belirterek, itirazın iptali davasının reddine ve kaçak tüketim tahakkuklarının iptaline karar verilmesini istemiştir.
MAHKEME KARARI: Mahkemece; asıl dava yönünden davanın kabulüne, Ankara 17. İcra Müdürlüğünün 2022/7342 esas sayılı icra takibine vaki itirazın 43.404,69 TL asıl alacak, 756,59 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 44.161,28 TL üzerinden devamına, hükmedilen 44.161,28 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/647 esas sayılı dosyası yönünden: davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hükme karşı süresinde asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, mücbir sebebin varlığının hukuki değerlendirme gerektirdiği hâlde bu hususun bilirkişinin takdirine bırakıldığını, elektrik kesintisi sonrasında işletmenin faaliyetini sürdürebilmesi ve bozulabilir gıda ürünlerinin muhafazası amacıyla gerçekleştirilen elektrik kullanımının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında mücbir nedene dayandığını, ayrıca kaçak elektrik tespitlerine karşı tanınan altı aylık itiraz süresi beklenmeden icra takibine geçilmesinin usul ve mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının asıl ve birleşen dava yönünden kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulü ile borçlu olmadığının tespitine, tehir-i icra talebinin kabulüne ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, davalının kaçak elektrik kullanım bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali, birleşen dava ise, kaçak elektrik tüketim alacağına dayalı tahakkuk ettirilen ceza ve fatura bedellerinden borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Ankara 17. İcra Dairesinin 2022/7342 Esas sayılı takip dosyanın incelenmesinde; davacı alacaklı vekili tarafından, davalı borçlu aleyhine, toplam 44.752,91TL kaçak bedeli için ilamsız takip yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 26/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 28/04/2022 tarihli itiraz dilekçesiyle borca itiraz edildiği ve takibin durdurulduğu görülmüştür.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2024/6-91 E. 2025/398 K. Sayılı kararın"...İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir alacak (eda) davasıdır. Takip alacaklısı tarafından (süresi içinde) ödeme emrine itiraz etmiş olan borçluya karşı açılır; yani davacı alacaklı, davalı ise takip borçlusudur. Davacı alacaklı bu davada, borçlunun itiraz etmiş olduğu alacağın mevcut olduğunu bildirerek, borçlunun itirazının iptaline karar verilmesini ve istiyorsa, borçlunun icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini talep eder (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 251).
İcra ve İflas Kanunu'nun 67/1. maddesi uyarınca itirazın iptali davası bir süreye tabi olup alacaklı, bu davayı, itirazın kendisine (varsa vekiline) tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde açabilir. Bir yıllık süre içinde açılan dava, teknik anlamda bir itirazın iptali davasıdır ve ancak bir yıl içinde açılan davanın kazanılması hâlinde borçlunun itirazı iptal edilmiş olur. Bunun üzerine, alacaklı, itiraz ile durmuş olan icra takibine devam edilmesini (yani haciz) isteyebilir. İcra inkâr tazminatına da, yalnız bir yıl içinde açılmış olan itirazın iptali davasında hükmedilebilir.
Alacaklı bir yıl içinde itirazın iptali davası açmazsa, yaptığı ilamsız takip düşer. Alacaklı tarafından itirazın iptali davasının, borçlunun icra dosyasına yaptığı itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması zorunludur.
İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde itirazın iptali davası açmak üzere öngörülen süre, hak düşürücü süredir. Hak düşürücü süre; hak sahibinin hakkın korunması için kanun veya sözleşme ile belirlenen süre içerisinde öngörülen eylem veya işlemleri yapmaması nedeniyle hakkın sona ermesi sonucunu doğuran süredir.
Başka bir anlatımla hak düşürücü süre, bir hakkın kullanılmasına ilişkin olarak yasayla, sözleşmeyle ya da mahkeme kararıyla kesin olarak belirlenen ve bu süre içinde kullanılmadığında hakkın varlığını sona erdiren süredir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 450).
Hak düşürücü sürelerin kanunla düzenlenmesi asıldır. Tarafların sözleşme ile hak düşürücü süreleri belirlemeleri, bu süreleri değiştirmeleri veya ortadan kaldırmaları olanaksızdır. Hak düşürücü süreler hakkı tamamen sona erdiren, yok eden, düşüren sürelerdir. Hak sahibi alacaklı kanunla veya sözleşme ile belirlenen süre içerisinde öngörülen eylem veya işlemleri yapmadığı takdirde o hak tamamen ortadan kalkmakta, silinmekte düşmektedir. Artık o hakkın istenmesi, dava ve takip edilmesi mümkün değildir.
Hak düşürücü sürenin sonunda hakkın sona ermesi için karşı tarafın borçlunun bir eylem veya işlem yapmasına gerek yoktur. Hak düşürücü süre geçmekle kendiliğinden son bulur. Hak düşümü (sukutu hak) süresinin geçmesiyle hak tamamen silinip ortadan kalktığı için, artık geride eksik bir borcun kalması da söz konusu olmaz (Sermet, Akman/ Halûk, Burcuoğlu /Atillâ, Altop/ Selâhattin Sulhi, Tekinay, Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1993, s. 1032 ).
Hak düşürücü süreler itiraz niteliği taşırlar ve kamu düzenine ilişkindir. Taraflar hak düşürücü süreyi davanın her aşamasında hatta kararın bozulmasından sonra da ileri sürebilirler. Ayrıca hak düşürücü sürelerin incelenmesi tarafların iradelerine bırakılmamıştır. Hâkim tarafından kendiliğinden (resen) göz önünde tutulması, araştırma ve inceleme konusu yapılması gerekmektedir (Hukuk Genel Kurulunun 16.09.2020 tarihli ve 2017/(19)11-949 Esas, 2020/621 Karar sayılı kararı)..." şeklindedir.
Somut olay değerlendirildiğinde; eldeki itirazın iptali davasına konu icra takibinde, davalı takip borçlusu tarafından icra takibine yapılan itirazın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, bir yıllık hak düşürücü sürenin davanın açıldığı 19/08/2022 tarihinde başladığı açıktır.
Davacı taraf dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava değerini 8.500,00 TL olarak göstermiş, 27/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; talebini arttırmıştır.
Hal böyle olunca Mahkemece, ıslah edilen alacak tutarı yönünden 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolup dolmadığı incelenmeden yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli bulunamamıştır.
Belirtilen nedenlerle, asıl davada davalı - birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunun kabulü ile (sair istinaf talepleri incelenmeksizin) HMK.'nın 353/1-a,6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK.'nın 355. md. hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 18/01/2024 tarih, 2022/556 E., 2024/41 K.sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-)Dosyanın yukarıda açıklandığı şekilde karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-)Asıl davada davalı - birleşen davada davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
4-)Asıl davada davalı - birleşen davada davacı tarafından yatırılan istinaf peşin harcının istek halinde başvurana iadesine,
5-)Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a, maddesi gereğince KESİN olmak üzere 24/09/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
