mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E. 2025/45 K. 2026/391

Karar tarihi: 24 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

ANKARA

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

Esas No
2025/45
Karar No
2026/391 .... Dava : Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin
Dava Tarihi
27/01/2025
Karar Tarihi
24/09/2026 Gerekçeli Kararın
Yazıldığı Tarih
24/09/2026

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dilekçelerinde özetle; davalı şirket tarafından .... başvuru numaralı ve ...." markasının tescili için başvuruda bulunulduğunu, söz konusu başvuruya müvekkilleri tarafından itiraz edildiğini, .... itirazın reddine karar verildiğini, bunun üzerine müvekkillerince Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde red kararının kaldırılması talebiyle itirazda bulunulduğunu, söz konusu itirazın da yapılan inceleme neticesinde reddedildiğini, müvekkillerine ait tescilli seri markalar ile davalının tescil başvurusunda bulunduğu "medıwell" ibareli markanın, müvekkillerine ait tescilli marka serisi ile ayniyet derecesinde benzer olduğunu, iltibas tehlikesi yarattığını, söz konusu “...” ibareli davaya konu markanın müvekkilleri markalarının serisi olarak nitelendirilebileceğinin açık ve sarih olduğunu, müvekkillerinin "... marine" markasının uzun yıllardır sektöründe bilinen, tanınmışlığı yüksek bir marka olduğunu, tanınmışlık seviyesi dikkate alındığında "..." esas unsurlu bir markanın direkt olarak müvekkilleri ile iltibas yaratacağının aşikar olduğunu ifade ederek, .... sayılı ve "medıwell" ibareli marka başvurusu tescil edilmişse hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı .... vekili cevaplarında özetle; davaya konu olan diğer davalının ...." ibareli başvuru markası ile davacının iltibas tehlikesi bulunduğunu ileri sürdüğü ve .... since 1995" ibareli itiraz markaları karşılaştırıldığında, markalar arasında görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığını, davalı markasını okuyan veya gören ortalama dikkate sahip ve her iki işareti yan yana karşılaştırma imkanı olmayan kişinin zihnindeki intibaının, davacıya ait markaların bıraktığı intiba ile aynı olmadığını, somut olay açısından; markalar benzer olmamakla birlikte, dava konusu başvurunun tescilinin 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yönünde de bir kanaat oluşmadığını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirkete ve tasfiye memuruna usulüne göre tebligat yapılmasına karşın, yargılamaya bir katılımları olmadığından cevaplarına rastlanmamıştır.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE:

Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.

Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, başvuru markası ve mal/hizmetler ile itiraza mesnet markalar ve mal/hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı, karıştırılma ihtimalinin olup olmadığı, .... kararının yerinde olup olmadığı, hükümsüzlük ile terkin şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının öncelik hak, tanınmışlık ve kötü niyet itirazlarının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Celp olunan tescil dosyaları kapsamından davalının ..... ibareli marka başvuru sahibi olduğu beyan, tevsik ve müşahede olunmaktadır.

Davaya konu ....." ibareli marka için davalı tarafından 11/05/2023 tarihinde 39.(01-09) ve 44.(01-05).Sınıf mal/hizmetleri kapsayacak şekilde marka tescil başvurusunda bulunulduğu, başvurunun ilanına karar verildiği, söz konusu ilana karşı davacı şirket ....sayılı ".... ibareli markalarına dayanarak) ve dava dışı üçüncü kişi tarafından itiraz edildiği, .... Başkanlığı, 09.02.2024 tarihli kararı ile itirazları ile reddine karar verildiği, karar üzerine davacı şirket ve dava dışı şirket tarafından Kurum kararına itiraz edildiği, T...sayılı kararı ile itirazın nihai olarak reddine karar verildiği ve bunun üzerine işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Davacı yana ait .... sayılı markanın 24.07.2026 tarihinde koruma süresinin dolduğu anlaşılmış ise de, söz konusu sürenin başvuru ve dava tarihinden sonraya ait olduğu anlaşılmış bu nedenle de değerlendirme kapsamına alınmıştır.

Somut olayda dava konusu marka ile davacı şirket markalarının kapsadığı mal / hizmetlere bakıldığında, taraf markaları arasında aynı / aynı tür hizmetlere rastlanmadığı,

Aynı hizmetler dışında benzer mal / hizmetin de bulunmadığı; davaya konu markanın 39. sınıfındaki “kara, deniz ve hava taşımacılığı hizmetleri ve kara, deniz ve hava taşıtlarının kiralanması hizmetleri” ile davacı yanın dayanak markalarının 37. sınıfında yer alan “kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu). Deniz araçlarının bakımı ve tamiri hizmetleri; gemi inşaatı hizmetleri. Hava taşıtlarının bakım ve tamiri hizmetleri” arasında benzerlik bulunduğu, taşımacılık ve taşıt kiralama hizmetlerinin kesintisiz biçimde sunulabilmesi, taşıtların bakım, onarım ve yakıt ihtiyaçlarının karşılanmasını gerektirdiği, aynı taşıt grubuna yönelik olan bu hizmetleri, aynı firmalar verebildiği gibi amaç ve kullanım alanları itibarıyla birbirini tamamladıkları, aynı veya bağlantılı tüketici çevrelerine hitap ettikleri anlaşılmıştır. Devamla, davaya konu markanın 44. sınıfındaki “tıbbi hizmetler” ile davacı yanın dayanak markalarının tescilli olduğu 05. sınıfta bulunan ilaçlar, tıbbi amaçlı preparatlar, diş hekimliği ürünleri, sıhhi ürünler ve benzeri mallar ile 10. sınıfta yer alan cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar arasında benzerlik bulunduğu, söz konusu malların tıbbi hizmetlerin sunulmasında doğrudan kullanılan mallar olması nedeni ile aynı hasta ve sağlık profesyoneli grubuna hitap ettiği, tıbbi hizmetleri tamamladığı kabul edilmiş, davaya konu markanın 44. sınıfındaki “Veterinerlik ve hayvan üretme, besicilik, nalbantlık ile ilgili hizmetler” ile dayanak markaların 05. sınıfındaki veterinerlik ürünleri, 10. sınıfındaki veterinerlik alet ve cihazları ve 31. sınıfındaki canlı hayvanlar, hayvan yemleri arasında da amaç, kullanım alanı, tüketici kitlesi ve tamamlayıcılık yönünden benzerlik bulunduğu, canlı hayvanlara ilişkin yetiştirme, bakım ve tedavi hizmetleri ile yukarıda sayılan mallar arasında doğrudan bağlantı bulunduğu anlaşılmış, davaya konu markanın 44. sınıfındaki “güzellik bakımı hizmetleri” ile dayanak markaların 03. sınıfında yer alan parfümeri, kozmetik ürünleri, kişisel bakım ürünleri, sabunlar ve diş bakımı ürünleri arasında birbirini tamamlayan mal ve hizmetlerin bulunduğu, söz konusu ürünlerin güzellik ve kişisel bakım hizmetlerinin sunulması sırasında kullanılan, aynı tüketici grubuna hitap eden ve çoğu zaman güzellik ve bakım işletmelerinde birlikte yer alan, sunulan ve satışa konu edilen ürünler olduğu değerlendirilmiş, davaya konu markanın 44. sınıfındaki “tarım, bahçecilik ve ormancılıkla ile ilgili hizmetler; peyzaj tasarımı hizmetleri” ile dayanak markaların 31. sınıfında yer alan işlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar, canlı bitkiler, ormancılık ürünleri arasında da benzerlik bulunduğu, davacı yan markalarında yer alan malların, tarım ve bahçecilik hizmetlerinin konusunu veya bu hizmetlerin yerine getirilmesinde kullanılan temel malzemeleri oluşturduğu anlaşılmıştır. Aynı şekilde, dayanak markaların 43. sınıfında yer alan hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetleri ile davaya konu markanın 44. sınıfındaki “veterinerlik, hayvan yetiştirme, bakım ve temizlik hizmetleri” aynı hayvan sahiplerine yönelik, genellikle aynı işletmeler tarafından birlikte sunulan hizmetler olması nedeniyle söz konusu hizmetlerin de tamamlayıcı ve benzer nitelikte oldukları değerlendirilmiştir.

Değerlendirmeye konu sınıfların ilgili tüketici kesimi tek tip olmayıp, malların/hizmetlerin niteliğine göre farklılaştığı, 39. sınıftaki taşımacılık, taşıt kiralama, seyahat organizasyonu, kurye, depolama, paketleme, kurtarma ve atık taşıma hizmetlerinin alıcıları / kullanıcıları / faydalanıcılarının genel tüketicilerin / son kullanıcıların yanı sıra ihtiyacı bulunan işletmeler, ticari şirketler gibi profesyonel kullanıcılardan oluştukları, söz konusu hizmetlerin tutarı, süresi, güvenliği ve hizmet sağlayıcının yeterliliği önem taşıdığından ilgili tüketicilerin, günlük ve düşük bedelli ihtiyaçlara kıyasla daha bilinçli ve dikkatli hareket ettiği, 44. sınıftaki tıbbi hizmetler, veterinerlik, işyeri ve personel sağlığı danışmanlığı ile tarım, bahçecilik ve ormancılık hizmetlerinin alıcıları / kullanıcıları / faydalanıcılarının ise hastalar ve hayvan sahiplerinin yanı sıra sağlık kuruluşları, işverenler, tarımsal işletmeler ve diğer profesyonel alıcılardan oluştuğu, söz konusu hizmetlerde tüketicinin hizmet sağlayıcının uzmanlığını, güvenilirliği hususunda çeşitli kaynaklardan araştırmalar yaptığının, satın almadan önce farklı hizmet sağlayıcıları ile karşılaştırdığı kabul edilmekle, ilgili tüketici kesiminin genel olarak ortalamanın üzerinde dikkat ve bilinç seviyesine sahip olduğu değerlendirilmiştir.

Yukarıdaki değerlendirme ile birlikte dikkat edilmesi gereken husus ise; marka hukukunda karıştırılma ihtimalinin varlığı, 6769 s. SMK’nın 6/1 maddesi uyarınca, “halk” nezdinde olmalıdır. Bir markanın diğer marka ile karıştırılma ya da iki marka arasında ilişki bulunduğu ihtimali, malın hitap ettiği uzman ya da satıcı nezdinde değil, halk nezdinde araştırılmalıdır. Dolayısıyla, markaların hitap ettiği tüketici ya da kullanıcı dikkate alınmak suretiyle, markaların bu kişiler nezdinde karıştırılıp karıştırılmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Yasada geçen “...” tabiri amaca uygun şekilde “markayı taşıyan ürünlerin nihai tüketici kitlesi” olarak anlaşılmalıdır”. Benzerlikte görüşüne başvurulacak kişi markalı ürünün yöneldiği hedef kitleye mensup/makul derecede bilgilendirilmiş, makul derecede dikkatli ve makul derecede ihtiyatla değerlendirme yeteneğine sahip kişinin değerlendirmesidir. İlgili tüketici belirlenirken “ortalama tüketicinin dikkat düzeyinin mal veya hizmetlerin kategorisine göre çeşitlilik gösterdiği de akılda tutulmalıdır” (...). Çekişmeli malın ortalama tüketicisinin zihnindeki marka algısı da bu nedenle değerlendirmede dikkate alınmıştır.

Bütün bu hususlar uyarınca, iltibas ihtimali varlığının ilk şartı olan malların/hizmetlerin aynılığı/benzerliği kriterinin, somut uyuşmazlık açısından, dava konusu markanın tescil başvurusuna konu edilen mal/hizmetleri açısından sağlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu markanın kelime ve şekil unsuru içerdiği, markada “mediwell” ibaresinin yer aldığı, davacı yan markalarının bir kısmının kelime markası olduğu, bir kısmının ise kelime ve şekil unsuru içerdiği, markalarda ortak “.... ibarelerini içerdiği anlaşılmıştır.

Anlamsal olarak yapılan değerlendirmede, davaya konu markanın “mediwell” ibaresinden oluştuğu, söz konusu ibarenin Türkçe dahil, belli başlı diller içerisinde bir anlamının bulunmadığı, davalı şirketinin ticaret unvanının da ayırt edici unsuru olduğu, diğer taraftan ....” ibaresinin....” ibaresinden türetildiği izlenimi oluşmadığı, davacı yanın markalarında ortak olarak yer alan .... ibaresinin ise İngilizce “medical / medicine” kelimelerinin kısaltması, Türkçe “tıp, medikal, sağlık” anlamlarında kullanıldığı, davacı yan dilekçelerinde “...” ibaresinin anlamına ilişkin bir bilgi vermediği, davacı yanın iş kolunun genel olarak denizlik olduğu, netice olarak, anlamsal / kavramsal değerlendirmede davaya konu “mediwell” ibaresinin türetilmek sureti ile yaratıldığı, kendine özgü yapısı ile davacı yan markalarından anlamsal / kavramsal açıdan uzaklaştığı değerlendirilmiştir.

Fonetik açıdan yapılan değerlendirmede, davaya konu “mediwell” ibaresinin, Türkçe’de “w” harfinin “v” olarak okunmasının olası olduğu da dikkate alındığında “....” şeklinde üç heceli şekilde okunacağı, buna karşılık davacı yan markalarında yer alan ortak ibarenin ise “...” şeklinde tek heceli olarak okunacağı, ibareler arasında başlangıçtaki “...” / “...” sesleri nedeniyle sınırlı bir fonetik ortaklık olduğu, markaların bütünü itibari ile hece sayısı, uzunluk, ritim ve son sesler bakımından belirgin farklılık bulunduğu anlaşılmış, davacı yan markaların tamamının birden fazla kelime veya birleşik yapıdan oluştuğu da dikkate alındığında fonetik ritimleri ve vurguların da farklılaştığı, bu sebeple işitsel olarak markalar arasında karıştırılmaya yol açacak benzerlik bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Görsel olarak yapılan değerlendirmede, davaya konu markanın, kelime ve şekil unsuru içerdiği, birkaç renkten oluşan geometrik şekil üzerine, kendine özgü yazı karakteri ile tek satıra gelecek şekilde, lacivert tonda “mediwell” ibaresini içerdiği, davacı yan markalarının bir kısmının kelime markası olduğu, kalan markalarda ise şekil unsuruna da yer verildiği, birbirinden farklı yazı türleri, şekiller kullanılma sureti ile marka kompozisyonlarının yapıldığı anlaşılmıştır.

Anlamsal / kavramsal, sesçil, görsel olarak bütünsel karşılaştırmanın esas olması hususu dikkate alındığında; taraf markalarında ön plana çıkan unsurların kelime unsurları olduğu, “mediwell” / “...” ibareleri olduğu, markalarda ortak “...” ibaresinin yer aldığı anlaşılmış ise de, tek başına taraf markalarını birbirleri ile benzer hale getirmeye yetmediği, davacı yan markalarında “...” ibaresi ayrı bir unsur olarak kullanılıyor olsa da davaya konu markada “...” ibaresinin tek başına esas unsur olarak kabul edilemeyeceği, markada yer alan kelime unsurunun bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, diğer bir deyiş ile “...-” ibaresinin “-iwell” ibaresinden farklı olarak ilk bakışta dikkat çeken bir ibare olmadığı, davaya konu markanın tescil başvurusuna konu edilen sınıfları da dikkate alındığında, ilgili tüketici kitlesinin birbirinden farklı / geniş bir halk kesiminden oluşacağı, söz konusu tüketici kitlesinin, markayı çoğunlukla bütünsel izlenim ile algılayacağı, somut olayda da markaların kelime yapıları, uzunlukları ve çağrışımlarının açık şekilde farklı olduğunu, ortalama dikkat seviyesine sahip tüketicilerin dahi bu markaları birbirleriyle ilişkilendirmesi veya aynı ticari kaynaktan geldiğini düşünmesinin beklenemeyeceği, davaya konu “mediwell” markası ile davacı yana ait “...” markaları arasında, ortak bir kök unsurun bulunmaması, fonetik başlangıçlarının farklı olması, görsel yapı ve kelime organizasyonlarının birbirlerinden uzaklaşması, anlamsal veya kavramsal düzeyde bir benzerlik bulunmaması karşısında, sadece ortak harf dizilimine dayalı olarak karıştırılma ihtimaline yol açacak düzeyde benzerlik bulunduğunun söylenemeyeceği, diğer bir deyiş ile davaya konu marka içerisinde “...” ibaresinin geçiyor oluşunun tek başına benzerlik için yeterli olmadığı, bu hali ile “...” ibaresinin davacı yan markalarından ayrıştığı, bütün bu nedenlerle markaların benzer olmadıkları, taraf markalarında yer alan işaretlerin karıştırılma ihtimali yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.

Somut olayda, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden, tüketici işlemi ya da tüketiciye yönelik uygulamaların her aşamasında makul düzeyde bilgiye sahip olan gerçek veya tüzel kişi olan ortalama tüketici açısından taraf markalarını aynı anda ya da ayrı ayrı görmesi halinde, bu markaların ilişkili markalar olduğunu sanma tehlikesi bulunmamaktadır.

Somut olayda, markaların detaylarındaki farklılıkları hatırda tutamayacak olan orta düzeydeki tüketiciler nezdinde dahi markalar arasında bir irtibat kurulması ve davacı markasının, davalı markası ile bağlantılı bir marka olarak algılanmasının gerçekleşmeyeceği, bu nedenle de iltibas ihtimalinin (karıştırılma tehlikesinin) mevcut olmadığı kanaatine varılmıştır.

6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu Kapsamında Tescil Edilmemiş Marka ve İşaretler Açısından Önceki Hak Kavramı;

6769 s. SMK’nun 6/3. maddesi uyarınca, başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir. Bu hüküm markanın gerçek sahibinin eskiye dayalı kullanımını tescilden üstün tutarak gerçek hak sahibinin korunmasını sağlamaktadır. Bu madde hükmünde yer alan itirazın kabul edilebilmesi için itiraz sahibinin o işaret üzerinde tescil tarihinden önce hak sahibi olması veya rüçhan hakkını elde etmesi ve bunları ispat etmesi gerekmektedir. Markasal kullanım, öğretide işareti taşıyan mal ve/veya hizmetlerin köken itibariyle diğer mal ve/veya hizmetlerden ayırt edilmesini sağlamaya yönelik olduğunun alıcılar tarafından anlaşılmasını mümkün kılacak şekilde kullanılması biçiminde tanımlanmaktadır. Ancak markaların kaynak gösterme fonksiyonu dışında reklam, iletişim, kalite, yatırım ve garanti fonksiyonlarının da bulunduğu göz ardı edilmemelidir.

Dosya kapsamında, taraf markaları arasında benzerlik bulunmamakla birlikte, davaya konu olan “...” ibaresinin/markasının, davacı tarafından, tescili talep edilen / iptali istenen sınıflar olan 39 ve 44. sınıfta piyasada (Türkiye’de) etkin bir şekilde kullanıldığına dair devamlılık arz eden bilgi veya belgenin bulunmadığı, delil dilekçeleri ekinde sunulan sosyal medya görseli ve afiş çıktısının davaya konu markanın başvuru tarihinden geriye doğru işaretin tüketici nezdinde kalıcı hâle gelmesi sağlandığını gösterir bir kanaat oluşturmadığı / dosya kapsamı itibari ile ciddî kullanımın bulunmadığı, davacı şirketin, davaya konu markanın tescil talebine konu hizmetleri açısından öncelik hakkına sahip olamayacağı, bu hali ile davacı şirket lehine 6769 s. SMK’nun 6/3. maddesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacının Tanınmışlık İddiaları Yönünden Değerlendirme;

6769 sayılı SMK 6/5 maddesi; "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir." hükmünü amirdir. Bu madde kapsamında koruma elde edilebilmesi için önceki tarihli markanın tanınmış olması, önceki tarihli marka ile sonraki tarihli başvurunun aynı veya benzer olması ve maddede öngörülen üç şarttan birinin gerçekleşmesi gerekmektedir. "Tanınmış marka" kavramı Yargıtay içtihatlarında "bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım" olarak tarif edilmiştir.(....). Bunun yanında tanınmış marka kavramı; bir markanın tanınmışlığının belirlenmesi için WIPO, 1999 yılında ".... adı altında bazı ölçütler getirmiştir. Bu suretle bir markanın tanınmışlığında kendisinden yararlanılabilecek bazı kriterler oluşturulmuştur. Bağlayıcılığı olmamakla birlikte uygulamada da kabul gören bu kriterler şunlardır; Toplumun ilgili kesiminde markanın tanınma derecesi, Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, Marka promosyonlarının hedef aldığı coğrafi alan, promosyon süresi ve yoğunluğu, Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, Markanın resmi makamlarca tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, Markanın ekonomik değeri. Bu kıstaslardan birisinin, birkaçının veya tamamının varlığı tanınmışlığı gösterebilecektir. Yukarıda yapılan açıklamalardan çıkan sonuç; bir hizmet ya da ticaret markasının tanınmışlığından söz edilebilmesi için; toplumun ilgili sektöründe tanınmış olması, başka bir anlatımla o marka telaffuz edildiğinde ilgili sektördekilerin hiç düşünmeden refleks halinde hatırlamaları gerektiğidir. 6769 sayılı SMK madde 6/5 hükmüne göre, toplumda belirli bir tanınmışlık düzeyine ulaşan önceki bir tarihte tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markadan, Tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yarara sağlayabilecek, Markanın itibarına zarar verebilecek, Markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabilecek durumda olan sonraki başvuru, farklı mal ve hizmetlerde kullanılacak olsa bile reddedilecektir. Yukarıda da belirtildiği üzere, tanınmış markalar sadece tescil kapsamındaki aynı tür mal ve hizmetler yönünden değil, ayrıca farklı türden mal ve hizmetler yönünden de sahibine koruma sağlar. Tanınmış markalara sağlanan koruma önlemleri sayesinde, sonraki markanın tescili yoluyla marka sahibinin, tanınmış markanın itibarına ve ayırt edicilik düzeyine zarar verme, bu markadan imaj transfer etme ve böylelikle haksız yarar sağlama çabalarının önüne geçilmek istenmiştir. Böylece, önceki ve tanınmış nitelikteki markanın ayırt edicilik karakterine ve tanınmışlığına zarar verebilecek, tüketicinin daha önce tanınmış markayı gördüğünde, refleks halinde tek bir işletmeyi algısında canlandıracakken, yeni durum nedeniyle eskiden olduğu gibi kişilerin aklına sadece tek bir ticari işletme gelmeyecektir. Bunun sonucunda ise, büyük emek, çaba, zaman ve masrafla tanınmış hale getirilen markanın ayırt edicilik gücü zaafa uğratılmış olabilecektir.

Somut olayda, davacı markasının tanınmışlık düzeyine ulaştığını gösterir nitelikte, bağımsız piyasa araştırmaları, marka bilinirliği anketleri, Türkiye pazarına yönelik reklam ve tanıtım harcamaları, satış hacmi ve pazar payı verileri, yaygın ve süreklilik arz eden kullanım ile dağıtım ağına ilişkin somut bilgiler vb. delillere rastlanmadığı, davacı markasının ilgili tüketici kesimi nezdinde yüksek bilinirlik düzeyine ulaştığını objektif, somut ve ölçülebilir verilerle ortaya koyan kapsamlı delillerle ispat edilmesi gerektiği, davacı markasının bir kişiye veya teşebbüse sıkı sıkıya bağlı, garanti, kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine sahip, dost ve düşman ayrımı yapılmaksızın coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım yapacak seviyeye ulaşmadığı değerlendirilmiş, markalar arasında benzerlik bulunmamakla birlikte davacı yanın, itirazına dayanak 6769 sayılı SMK’nun 6/5. maddesi kapsamındaki korumadan yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır.

Kötü Niyet İddiası Bakımından Değerlendirme;

6769 sayılı SMK’nın 6/9 maddesinde “Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Medeni Kanun’un 2. maddesine göre herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Kötüniyet, mülga 556 sayılı KHK’nın 42. maddesinde başlı başına bir hükümsüzlük hali olarak sayılmamış olsa da (Y.... sayılı karar ile mümkün kabul edilmiştir.) 6769 sayılı yasa ile bu durum değiştirilmiştir. Gerçekten de kanunun 6/9. maddesine göre, kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Yani görüleceği üzere AB Tüzüğü m. 59/1-b’den farklı olarak mutlak red nedeni değil nispi red nedeni olarak kabul edilmiştir. Marka tescil başvurusunun kötü niyetli olup olmadığı hususunun belirlenmesinde genel geçer kriterler bulunmamakta, konunun her somut olay bazında değerlendirilmesi gerekmektedir. Doktrine ve yerleşik içtihatlara göre; kötü niyetli tescilden söz edilebilmesi için başkasının markasından haksız olarak yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp, yedekleme, marka ticareti yapmak amacına yönelik bir davranışta bulunmak kötü niyet göstergesi kabul edilebilir. Nitekim .... kararında da, “Başvuru sahibinin, bir markanın aynısı veya benzerinin, aynı veya benzer mal ve/veya hizmetlerde kullanılmakta olduğunu bildiği halde, o markayla karıştırılabilecek bir markayı tescil ettirmek istemesi ve söz konusu işaretin asıl sahibinin markayı kullanmasını önlemek amacıyla marka tescil ettirmesi” gibi unsurların, kötü niyetin varlığına karar vermeye yarayacak işaretler olduğu ifade edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafın, davalı marka başvurusunun kendi markasının itibarından yararlanmak üzere kötü niyetli olarak yapıldığını iddia ettiği, kötü niyetin her somut olayda net olarak ortaya konması gerektiği, davalının kötü niyetinin ispatı külfetinin davacıya ait olduğu kabul edilmekle; davacı vekilince, davalının marka tescil başvurusunda kötü niyetli davrandığına yönelik ileri sürdüğü iddiaları ile ilgili olarak dosyaya herhangi bir belge sunmadığı gibi davalı yanın anılan başvuruyu kötü niyetli olarak gerçekleştirdiğini gösterir herhangi bir emareye de dosya kapsamında rastlanmamıştır. Dolayısıyla salt taraf işaretleri arasındaki benzerlik iddialarının kötü niyete delalet olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmiş olup, netice itibariyle de, kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.

Neticede, bilirkişi raporu, toplanan delillerden ve tüm dosya kapsamından;

Davaya konu .... sayılı markanın tescile konu edilen 39. ve 44. sınıftaki (başvuru kapsamındaki bütün) hizmetlerin, davacı yanın itirazına mesnet markalarında yer alan mal / hizmetler ile aynı / aynı tür veya benzer nitelikte olduğu, davaya konu davalı şirket markası ile davacı şirketin itiraza dayanak markaları arasında 6769 s. SMK’nun 6/1. maddesi kapsamında ilişkilendirme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunmadığı, davaya konu ... sayılı davalı markası açısından, 6769 s. SMK’nun 6/3. maddesi şartlarının oluşmadığı, davacı yanın itiraza ve hükümsüzlük istemine dayanak markalarının 6769 s. SMK’nun 6/5. maddesindeki korumadan yararlanamayacağı, kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı,.... kararlarının yerinde olduğu ve iptali koşullarının oluşmadığı, marka başvurusunun hükümsüzlük ile terkin koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Davanın Reddine,

Alınması gereken 732,00.-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 116,60.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

Davalı kurum kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı kuruma verilmesine,

Davalıların yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı ve davalı kurum vekillerinin yüzlerine karşı, davalı şirket ve tasfiye memurunun yokluğunda, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde.... İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.24/09/2026

Kâtip Hâkim ....

✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır