mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E. 2025/389 K. 2026/393

Karar tarihi: 24 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

ANKARA

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

Esas No
2025/389
Karar No
2026/393 ... Dava : Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin
Dava Tarihi
11/09/2025
Karar Tarihi
24/09/2026 Gerekçeli Kararın
Yazıldığı Tarih
24/09/2026

Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dilekçelerinde özetle; davalı şahsın, 43. sınıftaki hizmetler için 10.06.2023 tarih ve .... numara ile ''tepedekal bungalow tepedeki eviniz" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, müvekkilleri şirketin, davalı adına işlem görmekte olan marka tescil başvurusuna.... sayılı kararı ile davalı itirazının kabulüne ve başvurudaki ret kararının kaldırılmasına karar verdiğini, dava konusu markanın, müvekkilleri markasının neredeyse aynısı olduğunu, söz konusu ibarelerin; “... ...” şeklinde olduğunu, dava konusu marka ile müvekkilleri markalarının aynı veya benzer mal ve hizmet sınıfında olduklarını, taraflar aynı konuda faaliyet gösterdiklerini, tüketicinin müvekkilleri ile dava konusu markayı taşıyan malları/hizmetleri karıştırması veya ilişkilendirmesinin kaçınılmaz olduğunu, ayrıca tüketicinin dava konusu markayı, müvekkillerine ait.... ibareli veya esas unsurlu markasına dahil bir hizmet gibi algılanacağını, bu sebeple ... kararının yerinde olmadığını, müvekkilleri ile rekabet halinde bulunan davalı şahsın, çok farklı ibareler içeren markalar alabilecekken, müvekkillerinin markasının neredeyse aynısı olan marka başvurusunda bulunmasının, kötü niyetli olduğunu açıkça gösterdiğini ifade ederek, ...." ibareli marka başvurusu tescil edilmişse hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı ....vekili cevaplarında özetle; davalının dava konusu markasının “.... kelime grubundan ve şekil unsurundan oluştuğunu, davalının başvuru markasının içinden sadece “...” kelimesini çekip benzerlik iddiasında bulunmanın marka hukukunda geçerli olan bütünsellik ilkesiyle bağdaşmadığını, üstelik söz konusu markaların ne görsel, ne sesçil ne de anlamsal olarak birbirine benzemediğini, markaların "..." kelimesi dışında ihtiva ettiği diğer unsurlar ve tertip tarzları bakımından herhangi bir benzerlik taşımaması gibi hususlar da birlikte göz önüne alındığında, sadece ... kelimesinin ortak olmasının markalar arasında karıştırılma ihtimaline yol açmayacağını, diğer unsurlar arasındaki belirgin farklılıkların somut olayda karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmaya yeterli olduğunu, markalarla karşı karşıya kalan ilgili tüketicilerin markaların farklı üreticilere ait markalar olduklarını anlayabileceklerini, üreticileri arasında idari veya ekonomik bir bağ kurmayacaklarını, ....kararının tüm yönleriyle hukuka uygun ve yerinde olduğunu, davalı tarafından yapılan marka tescil başvurusu incelendiğinde tescili talep edilen mal veya hizmet sınıfında (43. sınıf) markanın kendine özgü ve ayırt edici bir algı oluşturduğunu, davaya konu marka ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markanın her anlamda farklı olduğunu ve markalar arasında SMK 6/1 anlamında karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmayacağını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şahıs vekili cevaplarında özetle; “...” ibaresinin ayırt ediciliği düşük bir unsur olduğunu, markalar arasındaki benzerlik iddiasının, yalnızca ortak unsur “...” üzerinden kurulamayacağını, .... kararlarında, iki marka arasında ortak unsurun “ayırt ediciliği düşük” olması hâlinde bu unsurun benzerlik değerlendirmesinde daha sınırlı etki göstereceğinin benimsendiğini, “...” unsurunun da sektörde sık kullanılan ve coğrafi çağrışımlar içeren bir kelime olduğunu, karıştırılma değerlendirmesinde baskın unsur sayılmayacağını, müvekkili markası ile “... .... tepedeki....” şeklinde ayırt edici şekil eklenerek oluşturulduğunu ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE:

Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.

Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, başvuru markası ve mal/hizmetler ile itiraza mesnet markalar ve mal/hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı, karıştırılma ihtimalinin olup olmadığı,.... kararının yerinde olup olmadığı, hükümsüzlük ile terkin şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının kötü niyet itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Celp olunan tescil dosyaları kapsamından davalının .... ve ibareli markalarına dayanarak itirazda bulunduğu, ....03.10.2024 tarihli kararı ile itirazın kabulüne karar verildiği ve başvurunun reddine karar verildiği, karar üzerine davalı başvuru sahibi tarafından Kurum kararına itiraz edildiği, ....sayılı kararı ile itirazın kabulüne ve başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılmasına nihai olarak karar verildiği ve bunun üzerine işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Somut olayda dava konusu marka ile davacı şirket markasının kapsadığı hizmetlerin aynı olduğu anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlığa konu sınıf 43. sınıf hizmetler olmakla, yiyecek ve içecek sağlanması, geçici konaklama ve rezervasyon, düğün salonu kiralama, konferans ve toplantılar için yer sağlama, gündüz bakımı (kreş) ve hayvanlar için geçici barınma hizmetleri, nitelikleri itibarıyla geniş bir tüketici kitlesine hitap ettiğinin kabul edilmesi gerekmektedir. Özellikle yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri, günlük yaşam içerisinde sıklıkla yararlanılan ve herhangi bir mesleki veya teknik uzmanlık gerektirmeksizin genel tüketici tarafından tercih edilen hizmetler olup, bu hizmetler yönünden ilgili tüketicinin dikkat seviyesinin ortalama düzeyde olduğu kabul edilmelidir. Devamla konaklama, organizasyon, kreş ve hayvan barındırma gibi daha seyrek tercih edilen, ekonomik değeri veya güven unsuru daha yüksek hizmetlerde ise tüketicinin dikkat seviyesinin ortalama ile ortalamanın görece üzerinde olması mümkündür. Dolayısıyla 43. sınıf bakımından ilgili tüketici / alıcı / faydalanıcı kesiminin esas itibarıyla genel tüketicilerden oluştuğu, hizmetin niteliğine göre genel olarak ortalama veya ortalamanın üzerinde dikkate sahip oldukları değerlendirilmiştir.

Marka hukukunda karıştırılma ihtimalinin varlığı, 6769 s. SMK’nın 6/1 maddesi uyarınca, “halk” nezdinde olmalıdır. Bir markanın diğer marka ile karıştırılma ya da iki marka arasında ilişki bulunduğu ihtimali, malın hitap ettiği uzman ya da satıcı nezdinde değil, halk nezdinde araştırılmalıdır. Dolayısıyla, markaların hitap ettiği tüketici ya da kullanıcı dikkate alınmak suretiyle, markaların bu kişiler nezdinde karıştırılıp karıştırılmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Yasada geçen “halk” tabiri amaca uygun şekilde “markayı taşıyan ürünlerin nihai tüketici kitlesi” olarak anlaşılmalıdır”. Benzerlikte görüşüne başvurulacak kişi markalı ürünün yöneldiği hedef kitleye mensup/makul derecede bilgilendirilmiş, makul derecede dikkatli ve makul derecede ihtiyatla değerlendirme yeteneğine sahip kişinin değerlendirmesidir. İlgili tüketici belirlenirken “ortalama tüketicinin dikkat düzeyinin mal veya hizmetlerin kategorisine göre çeşitlilik gösterdiği de akılda tutulmalıdır”.... Çekişmeli malın ortalama tüketicisinin zihnindeki marka algısı da bu nedenle değerlendirmede dikkate alınmıştır.

Bütün bu hususlar uyarınca, iltibas ihtimali varlığının ilk şartı olan malların/hizmetlerin aynılığı/benzerliği kriterinin, somut uyuşmazlık açısından, dava konusu markanın tescil başvurusuna konu edilen hizmetleri açısından sağlanmış olduğu değerlendirilmiştir.

Taraf markalarına bakıldığında, kelime ve şekil unsurları içerdikleri, davaya konu marka başvurusunun “tepedekal bungalow tepedeki eviniz” ibaresini, davacı şirket markasının “... camping” ibaresini içerdiği anlaşılmıştır.

Anlamsal olarak yapılan değerlendirmede, davaya konu markada yer alan “tepedekal bungalow tepedeki eviniz” ibarelerinden “tepedekal” ibaresinin Türkçe “... de kal” ibarelerinden türetilmiş olduğu, taraf markalarında yer alan “...” ibaresinin “bir şeyin en üstteki bölümü; kaban, bir yerin, bir nesnenin vb.nin üstü, hizası, başın üst, kafatasının iki kulak arasında kalan bölümü, yüksekliği genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları yatık yer biçimi” vb anlamlara geldiği (....Güncel Türkçe Sözlük), ....” ibaresinin genel olarak kendine özgü mimarisi olan tek katlı, müstakil, küçük ev anlamlarına geldiği, “...ibaresinin bu hali ile “ tepede konaklama/kalma” anlamına da geldiği, “tepedeki eviniz” ibaresinin ise aynı kavramsal mesajı pekiştiren slogan niteliğinde ibare olduğu, davacı yan markasında yer alan “camping” ibaresinin ise İngilizce olduğu ve “kamp yapmak, kampçılık” şeklinde Türkçeye çevrilebileceği, bu hali ile anlamsal olarak her iki taraf markasında yer alan “...” ibaresinin, özellikle geçici konaklama hizmetleri bakımından hizmetin sunulduğu coğrafi ortamı, konumu veya doğa içerisinde gerçekleştirilen konaklama deneyimini çağrıştırdığı, özellikle “...” tarzı konaklamanın doğa turizmiyle güçlü biçimde bağının bulunması, ormanlık, dağlık, tepelik, kırsal veya manzaralı alanlarda yer almaları da dikkate alındığında, “...” ibaresinin tek başına ayırt ediciliğinin düşük düzeyde kaldığı, aynı hususunda “camping” için de geçerli olduğunun kabul edilmesi gerektiği, doğa ve açık alanla doğrudan bağlantılı bir turizm şekli olması karşısında markalarda yer alan “...” ibaresinin ayırt ediciliğinin, tescile konu edilen sınıf itibari ile düşük olduğu değerlendirilmiştir.

Zayıf markalar açısından asıl kural, ayırt edici gücü zayıf olsa da, minimum tescil edilebilirlik şartını yerine getiren kelime unsurlarının tescil edilmesinin olağan olduğu, buna karşılık söz konusu durumun, bu markaların koruma kapsamlarının geniş olduğu anlamına gelmediği, bu tip markaların sınırlı koruma kapsamından yararlanması gerektiği şeklindedir. Uygulamada atıf yapılan EUIPO Temyiz Kurulunun .... sayılı kararında, markaların ortak olarak içerdikleri unsurun ayırt edici niteliğinin düşük olması haline ilişkin ilkeler sayılmış, bu kapsamda, eğer markalar ayırt edici niteliği düşük olan bir unsuru ortak olarak içeriyorsa, karıştırılma olasılığı değerlendirmesi, ortak olmayan unsurların markanın bütünsel olarak oluşturduğu izlenime etkisi hususuna odaklanacağı, değerlendirmede ortak olmayan unsurların benzerlikleri – farklılıkları ve ayırt edici niteliklerinin dikkate alınacağı kabul edilmiştir. Bu yüzden, somut uyuşmazlıkta anlamsal karşılaştırma ile birlikte bütünsel değerlendirmeye dikkat edilmiştir.

Fonetik açıdan yapılan değerlendirmede, başvuru konusu markanın Türkçe okunmasının muhtemel olduğu, buna göre ....” unsurlarının taraf markalarının farklılaştırdığı, bu nedenle ortak “...” sesine rağmen markaların bütünsel telaffuzları itibarıyla birbirlerinden ayırt edilebilir oldukları değerlendirilmiştir.

Görsel olarak yapılan değerlendirmede, her iki taraf markasının da şekil unsuru içerdiği, davaya konu markanın geometrik şekil içerisinde yer alan görseller üzerine üç ayrı satıra gelecek şekilde sarı tonlarda en üstte “tepedekal”, altında “bungalow” ibarelerini içerdiği, işaretin en alt satırında çok daha küçük boyutta beyaz tonlarda “tepedeki eviniz” ibaresinin yer aldığı, davacı yanın markasının ise beyaz zemin üzerine, sarı renkte işareti de kapsayacak şekilde, kendine özgü yazı karakteri ile yeşil tonlarda iki ayrı satıra gelecek şekilde üstte “...”, altta “camping” ibarelerini içerdiği anlaşılmıştır.

Anlamsal / kavramsal, sesçil, görsel olarak bütünsel karşılaştırmanın esas olması hususu dikkate alındığında; taraf markalarında ön plana çıkan unsurların kelime unsurları olduğu, markalarda yer alan şekillerin tescil edilen sınıf / tescile konu sınıf açısından ayırt edici nitelikte olmadığı, markalarda yer alan “tepedekal bungalow tepedeki eviniz” / “... camping” ibarelerinin ön plana çıktığı, taraf markalarında otak “...” ibaresi görülmüşse de, özellikle ....” kavramlarıyla birlikte kullanımı dikkate alındığında, söz konusu ibarenin 43. sınıftaki konaklama hizmetleri bakımından güçlü ve özgün bir kavramsal ayırt ediciliğe sahip olmadığı, ...” tarzı konaklama ve / veya “kamp hizmetleri” doğa, kırsal alan, yüksek veya tepelik bölgeler ve/veya şehir merkezinden uzak konaklama deneyimleriyle ilişkilendirilebileceği, “...” ibaresinin anlamı itibari ile tescil başvurusuna konu hizmetler yönünden tüketicide doğrudan veya dolaylı olarak hizmetin sunulduğu yer, çevre ve konaklama konseptine ilişkin bir çağrışım yaratma ihtimalinin yüksek olduğu, bütün bu nedenlerle de zayıf nitelikteki “...” ibaresinin tek başına geniş bir koruma alanından yararlandırılması ve içerisinde bu ibareyi barındıran her markanın birbirine benzer kabul edilmesinin peşinen mümkün olmayacağı, bu nedenle de taraf markalarında yer alan diğer unsurların dikkate alınması gerektiği, somut değerlendirmede de markaların ayırt edici bütünleri “tepedekal bungalow tepedeki eviniz” ve “... .... unsurlarının meydana getirdiği farklılıkların markaların genel izlenimleri itibari ile birbirlerinden uzaklaştırdığı, netice olarak değerlendirilen taraf markaların kelime yapıları, uzunlukları ve çağrışımlarının açık şekilde farklı olduğu, ortalama dikkat seviyesine sahip tüketicilerin dahi bu markaları birbirleriyle ilişkilendirmesi veya aynı ticari kaynaktan geldiğini düşünmesinin beklenemeyeceği, bu hali ile “tepedekal bungalow tepedeki eviniz” ibareli markanın, davacı yan markasından ayrıştığı, ilgili tüketici kesimi nezdinde ayırt edilebilir nitelikte oldukları, bütün bu nedenlerle markaların benzer olmadıkları, taraf markalarında yer alan işaretlerin karıştırılma ihtimali yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.

Somut olayda, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden, tüketici işlemi ya da tüketiciye yönelik uygulamaların her aşamasında makul düzeyde bilgiye sahip olan gerçek veya tüzel kişi olan ortalama tüketici açısından taraf markalarını aynı anda ya da ayrı ayrı görmesi halinde, bu markaların ilişkili markalar olduğunu sanma tehlikesi bulunmamaktadır.

Somut olayda, markaların detaylarındaki farklılıkları hatırda tutamayacak olan orta düzeydeki tüketiciler nezdinde dahi markalar arasında bir irtibat kurulması ve davacı markasının, davalı markası ile bağlantılı bir marka olarak algılanmasının gerçekleşmeyeceği, bu nedenle de iltibas ihtimalinin (karıştırılma tehlikesinin) mevcut olmadığı değerlendirilmiştir.

Kötü Niyet İddiaları Yönünden Değerlendirme;

6769 sayılı SMK’nın 6/9 maddesinde “Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Medeni Kanun’un 2. maddesine göre herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Kötüniyet, mülga 556 sayılı KHK’nın 42. maddesinde başlı başına bir hükümsüzlük hali olarak sayılmamış olsa da .... sayılı karar ile mümkün kabul edilmiştir.) 6769 sayılı yasa ile bu durum değiştirilmiştir. Gerçekten de kanunun 6/9. maddesine göre, kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Yani görüleceği üzere AB Tüzüğü m. 59/1-b’den farklı olarak mutlak red nedeni değil nispi red nedeni olarak kabul edilmiştir. Marka tescil başvurusunun kötü niyetli olup olmadığı hususunun belirlenmesinde genel geçer kriterler bulunmamakta, konunun her somut olay bazında değerlendirilmesi gerekmektedir. Doktrine ve yerleşik içtihatlara göre; kötü niyetli tescilden söz edilebilmesi için başkasının markasından haksız olarak yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp, yedekleme, marka ticareti yapmak amacına yönelik bir davranışta bulunmak kötü niyet göstergesi kabul edilebilir. Nitekim .... kararında da, “Başvuru sahibinin, bir markanın aynısı veya benzerinin, aynı veya benzer mal ve/veya hizmetlerde kullanılmakta olduğunu bildiği halde, o markayla karıştırılabilecek bir markayı tescil ettirmek istemesi ve söz konusu işaretin asıl sahibinin markayı kullanmasını önlemek amacıyla marka tescil ettirmesi” gibi unsurların, kötü niyetin varlığına karar vermeye yarayacak işaretler olduğu ifade edilmiştir.

Davacı tarafın, davalı marka başvurusunun kendi markasının itibarından yararlanmak üzere kötü niyetli olarak yapıldığını iddia ettiği, önceki bölümlerde belirtilen içtihatlardan da anlaşıldığı üzere, kötü niyetin her somut olayda net olarak ortaya konması gerektiği, davalı şahsın kötü niyetinin ispatı külfetinin davacıya ait olduğu kabul edilmekle; dosya kapsamında davalının, haksız kazanç, yedekleme, şantaj, spekülasyon vb. amaçlı tescil başvurusunda bulunduğunu gösterir her hangi bir belge bulunmadığından bahisle davalının kötü niyetli bir başvuruda bulunduğu ve markasını tescil ettirdiği iddiasının ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır.

Neticede, toplanan delillerden, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından;

Davaya konu .... sayılı markanın tescile konu edilen 43. sınıftaki hizmetlerinin, davacı yanın itirazına mesnet yukarıda listelenen markasında yer alan hizmetler ile aynı / aynı tür olduğu, davaya konu davalı şahıs markası ile davacı şirketin itiraza / davaya dayanak markası arasında 6769 s. SMK’nun 6/1. maddesi kapsamında ilişkilendirme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunmadığı, kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı, .... kararlarının yerinde olduğu ve iptali koşullarının oluşmadığı, hükümsüzlük ile terkin koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Davanın Reddine,

Alınması gereken 732,00.-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 116,60.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

Davalı kurum ve davalı şahıs kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Davalıların yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde .... İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.24/09/2026

Kâtip Hâkim ...

✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır