mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E. 2025/451 K. 2026/388

Karar tarihi: 23 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

ANKARA

2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

Esas No
2025/451
Karar No
2026/388 ....
Dava
Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali
Dava Tarihi
13/10/2025
Karar Tarihi
23/09/2026 Gerekçeli Kararın
Yazıldığı Tarih
23/09/2026

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan Marka İle İlgili YİDK Kararının İptali istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkilesinin “....” adı altında oda kokusu, pareo, çanta, aksesuar ve dekor imalatı yaptığını, markasını, 05 / 20 / 25. Nice sınıflarında tescilini sağlamak için 27.09.2023 tarihinde müracaatta bulunduğunu, .... başvuru numarasıyla kayda alındığını, 03.10.2024 tarihli karar ile .. .... tarafından marka tescil başvurusunun reddine karar verildiğini, karara itiraz üzerine, 08.08.2025 tarihli Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararı ile müvekkili tarafından yapılan itirazın reddine karar verildiğini, “... ile müvekkilin markası karşılaştırıldığında tüketici nezdinde bu markaların karıştırılmasının mümkün olmadığının anlaşılacağını, söz konusu iki markanın görsel, işitsel ve anlamsal yönden tamamen farklı olduğunu, müvekkillerinin markasında “...” ibaresinin isminin kısaltılmış hali olduğunu ifade ederek, ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı .... vekili cevaplarında özetle; başvuru markası olan ....sayılı marka ile diğer davalı şirkete ait .... sayılı markalar arasında ortalama tüketici nezdinde iltibas yaratacak derecede benzerlik bulunduğunun görüldüğünü, esas unsur konumunda olan ... ibarelerinin kolaylıkla karıştırılabileceğini, anılan ibareleri benzer sınıflarda görecek olan ortalama tüketicilerin kolaylıkla yanılabileceklerini, bu nedenle 6769 sayılı SMK’nın 6/1 maddesi anlamında iltibas tehlikesinin önlenmesi açısından başvuru markasının reddine karar verildiğini ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili cevaplarında özetle; taraf markalarının kapsamı ile davacının marka başvurusunun kapsamının aynı olduğunu, aynı zamanda taraf markaları arasında, görsel, işitsel ve kavramsal düzeyde benzerlik bulunduğunu ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE:

Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve rapor tanzim ettirilmiştir.

Davacı ve davalılar arasındaki uyuşmazlık, başvuru markası ve mal/hizmetler ile itiraza mesnet markalar ve mal/hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı, karıştırılma ihtimalinin olup olmadığı,.... kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Celp olunan tescil dosyaları kapsamından davacının.... sayılı ...." ibareli marka başvuru sahibi olduğu beyan, tevsik ve müşahede olunmaktadır.

Davaya konu ...." ibareli marka için davacı tarafından 27/09/2023 tarihinde 05.(01-07), 20.(01-14) ve 25.(01-03).Sınıf mal/hizmetleri kapsayacak şekilde marka tescil başvurusunda bulunulduğu, başvurunun ilanına karar verildiği, ilana karşı davalının.... ibareli markalarına dayanarak itirazda bulunduğu, itirazın kabulüne karar verildiği, davacının işbu karara karşı itirazda bulunduğu, ... sayılı kararı ile itirazın ve başvurunun reddine nihai olarak karar verildiği ve bunun üzerine işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Toplanan delillere, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Somut olayda dava konusu marka ile davalı şirket markalarının kapsadığı mal / hizmetlere bakıldığında, aynı / aynı tür malların bulunduğu; aynı mallar dışında benzer mal / hizmetlerinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu markanın 05. sınıfında yer alan mallar ile davalı yanın 03. sınıfta yer alan “Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları” ve 10. sınıfta yer alan “Cerrahi, tıbbi, diş hekimliği ve veterinerlik için alet, cihaz ve mobilyalar” malların birbirlerini tamamlamaları, aynı tüketici / alıcı grubuna hitap etmeleri, aynı üreticiler tarafından birlikte satılmaları nedeniyle benzer olduğu anlaşılmıştır. Aynı benzerlik davaya konu markanın 25. sınıfında yer alan mallar ile davalı yanın 40. sınıfta yer alan “terzilik hizmetleri, nakış işleme hizmetleri” için de geçerlidir; söz konusu mal ile hizmetlerin birbirlerini tamamladıkları değerlendirilmiştir. Son benzerlik ise; davalı şirketin itirazına mesnet markalarında yer alan ve 35.05 sınıfta sayılan bir kısım mallar ile davacı yanın başvurusuna konu markasında yer alan bir kısım mallar arasındadır. Buna göre, davalı yan markalarında 35.05. alt sınıfta yer alan “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için –tespit edilen- mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile davacı yanın markasında yer alan 20 ve 25. sınıftaki mallar arasında, bir malı üretenin o malı sattığının kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle benzer nitelikte emtialar/hizmetler olarak değerlendirilmiştir.

Değerlendirmeye konu sınıfların ilgili tüketici kesimi tek tip olmayıp, malların/hizmetlerin niteliğine göre farklılaştığı, özellikle 05. sınıfta yer alan malların, genel olarak ilaçlar, tıbbi ürünler, diyet takviyeleri, bebek mamaları, dezenfektanlar ve hijyen ürünlerinden oluştuğu, nihai tüketicilerinin / alıcılarının / faydalanıcılarının ise genel tüketici kitlesi ile birlikte profesyonel kullanıcılar, yani, doktorlar, diş hekimleri, eczacılar, hastaneler, klinikler ve sağlık kuruluşlarının ilgili görevlilerinden oluştuğu, tüketicilerin dikkat düzeyinin malların niteliğine göre değişmekle birlikte, özellikle ilaçlar ve sağlıkla doğrudan ilgili ürünlerde ortalamanın üzerinde dikkatli davranıldığı, 20. sınıfta yer alan malların ise genel olarak, mobilyalar, dekorasyon ürünleri, bebek eşyaları, depolama ve ambalaj ürünleri gibi mallardan oluştuğu, ev ve işyeri kullanımına yönelik ürünleri satın alan genel tüketiciler dışında işletmeler gibi ticari kullanıcılar ve iç mimarlar, dekorasyon firmaları ve kurumsal satın alma birimleri gibi profesyonel alıcılardan oluştuğu, söz konusu alıcıların / tüketicilerin, satın alma öncesinde belirli bir araştırma yaptıkları, bu nedenle de orta ile yüksek seviyede dikkate sahip oldukları, 25. sınıfta yer alan malların giyim, ayakkabı ve başlık ürünlerinden oluştuğu, ilgili tüketici kesiminin ise her yaş ve gelir grubundan oluşan genel tüketici kitlesi olduğu, genel olarak hızlı tüketime konu ürünler olmasalar da günlük tüketim malları niteliğinde oldukları, ilgili tüketicilerin dikkat seviyelerinin ise ortalama düzeyde oldukları değerlendirilmiştir.

Yukarıdaki değerlendirmeler ile birlikte dikkat edilmesi gereken husus ise; marka hukukunda karıştırılma ihtimalinin varlığı, 6769 s. SMK’nın 6/1 maddesi uyarınca, “halk” nezdinde olmalıdır. Bir markanın diğer marka ile karıştırılma ya da iki marka arasında ilişki bulunduğu ihtimali, malın hitap ettiği uzman ya da satıcı nezdinde değil, halk nezdinde araştırılmalıdır. Dolayısıyla, markaların hitap ettiği tüketici ya da kullanıcı dikkate alınmak suretiyle, markaların bu kişiler nezdinde karıştırılıp karıştırılmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir. Yasada geçen “halk” tabiri amaca uygun şekilde “markayı taşıyan ürünlerin nihai tüketici kitlesi” olarak anlaşılmalıdır”. Benzerlikte görüşüne başvurulacak kişi markalı ürünün yöneldiği hedef kitleye mensup/makul derecede bilgilendirilmiş, makul derecede dikkatli ve makul derecede ihtiyatla değerlendirme yeteneğine sahip kişinin değerlendirmesidir. İlgili tüketici belirlenirken “ortalama tüketicinin dikkat düzeyinin mal veya hizmetlerin kategorisine göre çeşitlilik gösterdiği de akılda tutulmalıdır”...). Çekişmeli malın ortalama tüketicisinin zihnindeki marka algısı da bu nedenle değerlendirmede dikkate alınmıştır.

Neticede, iltibas ihtimali varlığının ilk şartı olan malların / hizmetlerin aynılığı/benzerliği kriterinin, somut uyuşmazlık açısından, dava konusu markanın tescil başvurusuna konu edilen mal / hizmetleri açısından sağlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Taraf markalarına bakıldığında, kelime ve şekil unsurları içerdikleri, davaya konu marka başvurusunun .... ...” ibaresini, davalı şirket markaları “.... ortak unsurlu olacak şekilde, “..

Taraf markalarının anlamlarına bakıldığında, davacı yan markasında yer alan ...ibaresinin belli başlı diller içerisinde bir anlamının olmadığı, davacı yanın beyanı uyarınca “....” ibaresinin kısaltması olduğu, markada yer alan “design” ibaresinin ise İngilizce olduğu ve Türkçe karşılığının “dizayn” olduğu, davalı yan markalarında ortak olan “...” ibaresinin ise Farsça olduğu, kadın anlamına geldiği (....), davacı yan markasında yer alan İngilizce “diamond” ibaresinin Türkçe karşılığının ise “elmas, pırlanta” olduğu, bu hali ile taraf markalarında ayırt edici özelliğe sahip ibarelerin “...” ve “...” ibareleri olduğu, taraf markalarında yer alan “design”, “diamond”, “tekstil” ve “mobilya” ibarelerinin ilgili mal ve hizmetler bakımından tasarım, faaliyet alanı veya ürün niteliğine ilişkin çağrışımlar taşıdığı, bu nedenle de yan unsur olarak markalarda yer aldığı, taraf markalarının kavramsal değerlendirmesinde tüketici dikkatinin ağırlıklı olarak “...” ve “...” ibareleri üzerinde yoğunlaşacağının kabul edilmesi gerektiği, bu hali ile anlamsal olarak ise bir yakınlığın bulunmadığı, taraf markalarının okunuşlarına bakıldığında, davaya konu markanın “...-....” şeklinde okunacağı, davalı markalarının ise “...”, “....” şeklinde okunacağı, taraf markalarının ilk ve baskın unsurlarının “...” ve “...” ibarelerinden oluştuğu, söz konusu ibarelerin aynı harfle başladığı, tek heceli olacak şekilde aynı uzunlukta olduğu, telaffuz sırasında yalnızca son harfte farklılaştığı, bu nedenle işitsel açıdan belirli bir yakınlık taşıdığı, özellikle ortalama tüketicinin markaları yan yana karşılaştırma imkânına sahip olmadığı, markaları hafızasında kalan genel izlenim üzerinden değerlendirdiği dikkate alındığında, “...” ve “...” ibareleri arasındaki fonetik farklılığın karıştırılma ihtimalini tamamen ortadan kaldıracak düzeyde olmadığı, görsel olarak yapılan değerlendirmede, davaya konu markanın kelime ve şekil unsuru içerdiği, daire şekli içerisinde, beyaz tonlarda üstte tek satırda, kendine özgü yazı karakteri ile “... ....” ibaresinin yer aldığı, altında pırlanta görsellerine yer verildiği, davalı yan markalarının genel olarak kelime unsuru içerdiği,.... sayılı markaların kendine özgü yazı karakteri nedeni ile figüratif öğeler taşıdığı, beyaz zemin üzerine siyah tonlarda aynı yazı karakteri ile “...” ibaresini içerdiği, ... sayılı markada söz konusu ibare ile birlikte, altında daha küçük boyutta kırmızı fon üzerine beyaz renkte “diamond” ibaresini içerdiği, ....sayılı markaların ise kelime markaları oldukları, beyaz zemin üzerine, siyah tonlarda tek satıra gelecek şekilde, “... tekstil” ve “... mobilya” ibarelerini içerdikleri, anlamsal / kavramsal, fonetik, görsel olarak bütünsel karşılaştırmanın esas olması hususu dikkate alındığında, taraf markalarında esas unsurun “...” / “...” ibareleri oldukları, tek heceden oluşan esas unsurda, tek bir harf farkının bulunduğu, söz konusu farkın da görsel ve sesçil açıdan markalar arasındaki benzerliği ortadan kaldırmaya yetmediği,.... kararında da “Her iki markada da vurgunun “Roman” ibaresinde toplandığı, orta düzeyde bir tüketicinin hafızasında bıraktığı imajın ve fonetik etkinin bu kelimede odaklanacağı, davacı şirketin ürünlerini almak isteyen orta seviyedeki alıcıların aynı ya da benzer raflarda sunulan aynı tür ürünleri gördüğünde davacı markasının hafızada ve gözde bıraktığı iz ve etki nedeniyle davacı ürünlerini aldığını zannetmesi, gerçekte davalının ürünlerini satın alması olasılığının yüksek olacağı” değerlendirmesi benimsenmekle, somut olayda da taraf markalarında benzer “...” / “...” ibarelerinin markaları birbirine yakınlaştırdığı, davaya konu markada yer alan pırlanta işaretinin, davalı yan markasında da “diamond” ibaresi olarak yer aldığı, bu nedenle kavramsal olarak da markaların birbirlerine yakınlaştığı, bütün bu nedenlerle taraf markaları arasında görsel, işitsel açıdan benzerlik bulunduğu, potansiyel müşterilerin daha önce denedikleri markaların hafızalarında kalan kısımlarına dayanarak .... tekrar marka tercihi yapacakları için, markalardaki farklı unsurlardan ziyade ortak unsurlara odaklanacakları ...., somut olayda ilgili alıcı kitlesinin, ortak ibarelere odaklanacağı, “markaların kullanılacağı mal ve hizmetlerin türü ne kadar yakınsa, markaların karıştırılması tehlikesinin de o kadar büyük olduğu ve yeni markanın eskisinden belirgin şekilde farklı olması gerektiği”, bu nedenle de taraf markalarının benzer olduklarının kabul edilmesi gerektiği, sonuç olarak taraf markalarında yer alan işaretlerin karıştırılma ihtimali yaratacağı kanaatine varılmıştır.

Sözel ve görsel vurgunun/odaklanmanın “...” / “...” kavramlarında olduğu, hedef kitleler açısından davacı marka ile davalı markanın görsel iletişim/görsel kültür açısından karıştırılmaya neden olacağı, sözel iletişim araçları açısından ise davacı marka ile davalı markanın sözel iletişim araçlarıyla yaptığı/yapacağı pazarlama, reklam ve pazarlama iletişimi (bu tele-marketing, radyo reklamları olabileceği gibi arama motorları için bir keyword’de olabilir) etkinliklerinde markaların söyleniş/yazılış ve fonetik benzeşiminden dolayı hedef kitleleri açısından pozitif anlamda ayrışmadığı değerlendirilmiştir.

İşaretler arasındaki benzerlik değerlendirmesi, markanın türüne, yani şekil markası, sözcük markası, ses markası veya bunların karması olup olmamasına göre birçok farklı faktör açısından yapılacak değerlendirmeye bağlı olarak tespit edilebilmektedir. Benzerliğin tespiti, markanın türüne göre farklı unsurları esas almayı da gerektirebilmektedir.

Somut olayda, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden, tüketici işlemi ya da tüketiciye yönelik uygulamaların her aşamasında makul düzeyde bilgiye sahip olan gerçek veya tüzel kişi tüketici açısından taraf markalarını aynı anda ya da ayrı ayrı görmesi halinde, bu markaların ilişkili markalar olduğunu sanma tehlikesi bulunmaktadır.

Diğer bir deyiş ile; taraf markalarının görsel, işitsel ve anlamsal açıdan benzer olması, markaların bütünsel algısı bakımından ilgili tüketici nezdinde ilişkilendirilme tehlikesini gündeme getirmektedir. Bu bağlamda markaların aynı/aynı tür veya benzer mal veya hizmetlerde kullanılmaları halinde halkın bu markalar arasında bağlantı kurması mümkündür. Davacının “....” markasını gören bir tüketici, bu markayı, davalının ...” esas unsurlu/ibareli markaların serisi, alt markası yahut yeni bir versiyonu sanabilirler. Tüketiciler bu bağlamda, farklı ticari kaynaktan geldikleri sabit olsa dahi, davacının, davalıya yeni bir marka türetme hakkı tanıdığını (davalıya bir hak ve/veya lisans verdiğini) düşünebilirler. Marka sahiplerinin ilişkilendirilmesi ve/veya arada lisans vb. bir ticari ilişki olduğunun düşünülmesi de bağlantı kurma ihtimali kapsamındadır. Dolayısıyla taraf markaları arasında karıştırılma tehlikesinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Neticede, bilirkişi raporu, toplanan delillerden ve tüm dosya kapsamından;

Davaya konu .... sayılı markanın tescile konu edilen 05., 20. ve 25. sınıftaki (başvuru kapsamındaki bütün) malların, davalı yanın itirazına mesnet markalarında yer alan mal/hizmetler ile aynı/aynı tür veya benzer nitelikte olduğu, davaya konu davacı şahıs markası ile davalı şirketin itiraza dayanak markaları arasında 6769 s. SMK’nun 6/1. maddesi kapsamında ilişkilendirme ihtimali dâhil karıştırılma ihtimali bulunduğu, her ne kadar, davaya konu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararında, davalı yanın itirazına mesnet markalarından,...." sayılı marka açısından bir değerlendirme yapılmamışsa da varılan sonucu değiştirmediği, ... kararının yerinde olduğu ve iptali şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Davanın Reddine,

Alınması gereken 732,00.-TL harçtan, peşin alınan 615,40.-TL harcın mahsubuyla, eksik kalan 116,60.-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,

Davalı kurum ve davalı şirket kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Davalıların yapmış olduğu bir gider olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.23/09/2026

KâtipHâkim ✍