mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/738 K. 2026/905

Karar tarihi: 22 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DİYARBAKIR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
09/04/2025
KARAR TARİHİ
22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin taşıma ekipmanları satışı ile ticari faaliyetini sürdürdüğünü, davacı şirket ile davalı şirket arasında .....M ürün satışına ilişkin anlaşmaya varılmış olduğunu, davacı şirket ile davalı şirketin karşılıklı anlaşmaları gereğince .........düzenleme tarihli 850.000 TL bedelli tutar üzerinde anlaşılmış olduğu bu miktar üzerinden müvekkil şirket tarafından da fatura kesilmiş olduğunu, davacı şirketin anlaşma gereği üzerine düşen edimleri tam ve eksiksiz bir şekilde teslim ettiğini, müvekkil şirket ile davalı şirketin anlaşması gereğince davalı şirket, müvekkil şirketin hesabına .....tarihli 420.000 TL ve .....tarihli 200.000 TL EFT göndermiş olduğunu, dava şirketin anlaşma gereği tüm edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmiş ve davalı şirkete teslim ettiğini ancak davalı şirket bu edimin karşılığı olan bakiye alacak miktarını müvekkil şirkete ödemediğini, davalı şirketin yetkilisi ile müvekkil şirket bakiye alacak için sürekli iletişime geçmiş olduğu ancak davalı şirketin davacıyı sürekli oyaladığını, davacı şirketin davalı şirketin "halledeceğim, ödeyeceğim" beyanları üzerine bir süre beklemiş olduğunu ancak davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme gerçekleşmediğini, faturadaki bakiye alacaktan kaynaklı borcundan ötürü davalı şirket aleyhine Çınar İcra Müdürlüğü .....Esas dosyası ile fazlaya ilişkin hakları ve alacakları saklı kalmak kaydıyla genel haciz yoluyla ilamsız icra takibi yoluyla takip yapıldığını belirterek; davalının-borçlunun davacının alacağına kavuşmasını engellemek amacıyla hareket ettiğini haricen öğrenmiş olduklarını sebebiyle davalıya ait banka hesaplarına, kaçırılmasına engel olacak şekilde bloke uygulanması için ihtiyati tedbir konulmasını davalıya ait gayrimenkullerin tespiti için Diyarbakır Tapu Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak tapu kayıtlarının celbini ve olası hak kayıplarına yol açmasının önüne geçilmesi açısından taşınmazlara ihtiyati tedbir konulmasını, ayrıca davalı adına kayıtlı araçların tescil durumunun araştırılması için Trafik Tescil Şube Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak mevcut ve devredilen araç bilgilerinin devir tarihleri, devir şekilleri de belirtilecek şekilde celbini ve tespit edilen araçlar üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiş, Çınar İcra Müdürlüğünün .....sayılı icra takibinin devamına, alacağın %20'si oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında .....M ürün satışına ilişkin bir sözleşme akdedildiğini, HMK 17. maddesi gereğince tacirler arasında yetkili mahkemenin Adana Mahkemeleri ve İcra daireleri olarak kararlaştırıldığını belirterek davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddini talep ettiğini, esasa ilişkin olarak ise müvekkil şirketin sözleşme bedeli olarak 9.550.000,00 TL ödeme yükümlülüğü bulunduğunu ve bu ödemenin 500.000,00 TL kısmının siparişle birlikte banka havalesiyle, geri kalanının ise banka havalesi ve üç eşit tutarlı çek ile ödendiğini, satış sözleşmesinin 6. maddesi uyarınca satıcının borcunun sadece malın teslimi olmadığını, aynı zamanda uygun paketleme, yükleme, montaj, montaj ekibinin yemek, konaklama ve SSK giderlerini de kapsadığını, 9. maddeye göre ekipmanların bir yıl garantili olduğunu, 10. maddeye göre ise satıcının avans ödemesini alarak .....tarihinde sözleşmeyi imzaladığını ve 10-12 hafta içinde sevkiyatı yapmasının kararlaştırıldığını ifade ettiğini, ancak davacının ürünleri teslim etmesine rağmen montaj işlemlerini yapmadığını ve yükümlülüklerini yerine getirmeyerek TBK 112 ve 117. maddeleri kapsamında temerrüde düştüğünü, davacının edimlerini tam ve eksiksiz yerine getirdiği yönündeki iddialarının tamamen mesnetsiz ve gerçeğe aykırı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davanın usulden, bu mümkün olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli alacaklı davacı aleyhine takip konusu alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, taraflar arasında .....tarihli silo ve taşıma sistemlerinin satımına ilişkin olan satış sözleşmesi kapsamında davalı tarafça sözleşme uyarınca fatura tutarlarının ödenmediğinden bahisle başlatılan takibe itiraz sonucu açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.

HMK 17. maddesi uyarınca tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilirler. Taraflar aksi kararlaştırılmadıkça davayı sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemede açabilirler.HMK 18.maddesinde de kesin yetki hallerinde yetki sözleşmesi yapılamayacağı düzenlenmiştir.

HMK'nun 17. maddesindeki yetki kuralı kesin yetki olmayıp münhasır yetki niteliğindedir. Kesin yetki halleri aynı Kanun'un 11/1, 12/1. 14/2 ve 15/2 maddelerinde açıkça düzenlenmiştir. Kanun'da açıkça “kesin” yetkiden söz edilmeyen hükümlerdeki yetki kurallarının kesin yetki olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.(Yargıtay 19. H.D 010/12/2014 Tarih - E: 2014/13138 K:2014/17754 ).Yetki sözleşmesi ile yetkili kılınan mahkemenin yetkisi kesin yetki niteliğinde olmayıp HMK 131. maddesi uyarınca taraflarca ilk itiraz olarak ileri sürülmesi halinde mahkemece nazara alınır.

Taraflar arasında aktedilen .....tarihli sözleşmesinin 13. Maddesi uyarınca "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde Adana mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir." hükmü yer almakta olup her ne kadar Mahkememizce yargılama yürütülmüş ise de dosyada yapılan inceleme neticesinde ilgili sözleşme uyarınca taraflarca HMK m.17 kapsamında münhasıran Adana Merkez Mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmıştır.

Yetki sözleşmesi, bağımsız bir sözleşme olarak yapılabileceği gibi asıl sözleşmenin içinde bir kayıt olarak da yer alabilir. HMK m.17 ve m.18 dairesinde yapılan incelemede ise tarafların tacir hükmünde olduğu, yetkiye dair bu hükmün yazılı olduğu, dava konusu vakıaların ise tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği bir konu olduğu ve kesin yetki halinin de söz konusu olmadığı açıktır.

6100 Sayılı HMK'nın 17. maddesinde düzenlenen yetki sözleşmesi, münhasır yetki sözleşmesi olduğu, uyuşmazlığa ilişkin olarak kesin yetki durumunun olmadığı, davalı vekilince de süresinde verilen cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulduğu görüldüğünden yetki itirazının kabulü ile kabulü ile Adana Asliye Ticaret Mahkemesine yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( emsal niteliğinde İstanbul BAM 43. HD 27/09/2021 tarih ve 2021/1286 E ve 2021/1077 K, İzmir BAM 13. HD 21/02/2024 tarih ve 2024/221 E ve 2024/441 K, İSTANBUL BAM 13. HD 26/03/2026 tarih ve 2026/390 E ve 2026/607 K )

HÜKÜM-Nedenleri gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-ç ve 115/2 maddeleri uyarınca yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın yetkili Adana Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi uyarınca yetkisizlik kararından sonra davaya devam edecek olan Adana Nöbetçi Asliye Ticaret Hukuk Mahkemesince hükmedilmesine, yetkisizlik kararından sonra yetkili mahkemede devam edilmez ise talep halinde yargılama giderleri hakkında Mahkememizce karar verilmesine,

4-Süresinde dosyanın yetkili Adana Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.

KatipHakim