mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2025/1581 K. 2026/1098

Karar tarihi: 22 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
10/02/2017
KARAR TARİHİ
22/09/2026
KARAR YAZIM TARİHİ
22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında çeşitli tarihlerde karşılıklı edimler içeren borç ilişkisi kuruluduğu, bu ilişki çerçeveresidne müvekkilinin iade edilen çekleri bahane ederek ... 5. İcra Müdürlüğünün 2015/...-2015/... esas sayılı dosyalarırnda icra takibi başlatıldığını, gerçekte davalının müvekkiline borçlu olduğunu belirterek, takip konusu çekler nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde; menfi tespit davası açmak için, menfi tespit davası açma süresinin dolduğundan zamanaşımı itirazında bulunduğu, ayrıca kambiyo evrakının sebepten mücerret olduğunu, davacı yanın haciz sırasında borcu kabul ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR:

İcra dosyaları, cari hesap ekstreleri, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporları, yemin metni vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:

Dava; takip konusu çeklerin, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle verilip verilmediği, bu çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davasıdır. (İİK 72.md) Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için dosya bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Alınan 24/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2015 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. İle 213. Sayılı, V.U.K.'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, davacı ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda, 2014 yılından 161.041,75-TL alacaklı olduğu, 10/11/2015 tarihi itibariyle davacının davalıdan 252.216,82-TL alacaklı göründüğü, davaya konu çeklerden 20/11/2015 vadeli 32.500,00-TL tutarlı çekin cari hesaba karşılık davalıya verildiğine dair davacı defter kayıtlarında 01/06/2015 tarih ve ... yevmiye numarasıyla kayıt olduğunun göründüğünü, diğer iki çekin vadesinin 2014 yılı olması nedeniyle ilgili kayıtların 2014 yılı ticari defterlerinde olabileceği, ancak bilirkişi incelemesine sadece 2015 yılı ticari defterleri sunulduğundan ilgili kayıtların incelenemediğini, davacı ile davalı arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, ... 5. İcra Müdürlüğünün 2015/... E. ve 2015/... E. sayılı icra dosyaları incelendiğinde davacı tarafından takip tarihine kadar temerrüt faizi talep edilmemiş olması nedeniyle faiz hesaplamasının yapılmadığı bildirilmiştir. Mahkememizce davacı tarafın 2014 yılı defterlerinin incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmıştır. Alınan 28/12/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının 2014 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. İle 213. Sayılı, V.U.K.'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, dosyası içerisinde bulunan ... 5. İcra Müdürlüğünün 2015/... Esas sayılı dosyasının konusu olan 31.10/2014 vadeli 50.000,00-TL tutarlı, ... nolu ve 31/12/2014 vadeli 50.000,00-TL tutarlı, ... nolu çeklerin davacı 2014 yılı yevmiye defterlerinde 19/03/2014 yevmiye tarihi ve 489 yevmiye numarasıyla kayıtlı olduğu bildirilmiştir. Taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması yönünden iş bu kez taraflara ait 2014-2015 yıllarına ilişkin ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılması için dosya bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Alınan 09/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davacının 2014 ve 2015 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K'nun 69. İle 213. Sayılı, V.U.K.'nun 220. ve 222. maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, davacı ticari defterlerine göre dava tarihi 10/02/2017 itibariyle davacının davalıdan 252.216,82-TL alacaklı göründüğü, ödenmeyen çeklerin bu bakiyeden düşülmesi gerektiği, bu durumda davacının davalıdan alacağının 252.216,82 - 182.500,00 = 69.716,82-TL olacağı, davaya konu çeklerden 20/11/2015 vadeli 32.500,00-TL tutarlı çekin cari hesaba karşılık davalıya verildiğine dair davacı defter kayıtlarında 01/06/2015 tarih ve yevmyie numarasıyla kayıt olduğunun göründüğü, diğer iki çekin 19/03/2014 tarih ve yevmiye numarasyıla kayıt olduğunun göründüğü, davacının dava dilekçesinde delil olarak "Müvekkil şirket ve davalı kayıtları, ticari defter kayıtları" diyerek davalının defter ve belgelerine de dayandığının görüldüğü, davalı tarafın bilirkişi incelemesine defter ve belgelerini sunmadığı, bu durumda HMK 222. Madde 5. Bendi gereği taktirin mahkemeye ait olduğu, ... 5. İcra Müdürlüğünün 2015/... E. ve 2015/... E. sayılı icra dosyaları incelendiğinde davacı tarafından takip tarihine kadar temerrüt faizi talep edilmemiş olması nedeniyle faiz hesaplamasının yapılmadığı bildirilmiştir. Davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için ikametgahının bulunduğu Mustafakemalpaşa Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, davalı tarafın ihtaratlı tebligata rağmen ticari defterlerini sunmadığından incelemenin yapılamadığı bildirilmiştir. Mahkememiz kararı ... 5. Hukuk Dairesinin 2019/ E.-2021/ K. sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. Davalı asil duruşmada "davacı aleyhine başlatmış olduğum ... 5. İcra Dairesinin 2015/... E. 2015/... E. Sayılı dosyalarının ana para miktarı olan 130.260,00 TL alacaklıyım, davacıya 69.716,82 TL tutarında bir borcum bulunmamaktadır, yani davacıya hiç borcum yoktur, davacıdan her biri 50.000,00 TL olan 4 adet, keşidecisi ... olan 35.000 TL bedelli çek, keşidecisi ... olan 10.000 TL bedelli çek, keşidecisi ... olan 32.500 TL bedelli çek, keşidecisi ... olan 14.150,00 TL ve 14.158,10 TL bedelli çek asıllarını alıp tahsil etmedim" şeklinde yemin eda etmiştir. Mahkememizin 2021/ esas, 2022/ karar sayılı kararı, ... Bölge Adliye Mahkemesinin 5. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2022/ tarih 2025/ esas, 31.10.2025 karar sayılı kararı ile bozulmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce, taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan, her iki tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde, bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Alınan 03.04.2026 tarihli bilirkişi raporunda, davalı defter kayıtlarına göre davalı tarafın davacıya 10.02.2017 dava tarihi itibariyle 69.716,73 TL borç bakiyesi görüldüğü, davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı cari hesap bakiyelerinde tutarsızlık görülmediği ve bakiyelerin birbirini doğruladığı bildirilmiş olmakla, menfi tespit istemine konu davada, davacı taraf , dava konusu takibe konulan çeklere karşı, cari hesap alacağından ötürü takasa mahsup talebinde bulunmuş olmakla, davalının ticari defterlerinin de, davacı ticari defterlerini doğrular şekilde avacıya 10.02.2017 dava tarihi itibariyle 69.716,73 TL borç bakiyesi olacak şekilde olması karşısında, dava konusu çekler nedeni ile davalının davacının alacağından mahsubu sonrası, takip tarihi itibari ile davalının, davacıdan alacağı kalmadığı anlaşılmış, davalının yemin teklifi üzerine, davacının yemini usulüne uygun ifa etmesinden ötürü menfi tespit istemine ilişkin davanın aşağıdaki şekilde kabulü gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KABULÜ ile, davacının ... 5. İcra Müdürlüğünün 2015/... ve 2015/... Esas sayılı dosyalarından ötürü davalıya borçlu olmadığının tespitine,

2-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı isteminin reddine,

3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 8.898,06-TL harçtan peşin alınan 2.224,52-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.673,54-TL harcın davalıdan tahsiline,

4-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 8.368,28-TL yargılama gideri ile peşin alınan 2.224,52-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren HMK’nın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi’ne ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/09/2026

KatipHakim