mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

İlk Derece Mahkemesi Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/25 K. 2026/1019

Karar tarihi: 23 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

DAVA
Tapu İptali ve Tescil
DAVA TARİHİ
25/04/2025
KARAR TARİHİ
23/09/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
01/10/2026

Öncesinde ... 2. Tüketici Mahkemesinin 28/04/2025 tarihli 2025/... esas 2025/... sayılı gerekçeli kararı ile mahkememize gönderilen Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 16/09/2024 tarihinde davalı şirketin de imzalayıp taahhütte bulunduğu bir protokole taraf olduğunu, bu protokole göre müvekkilinin protokolün lehtarı olduğunu, bu protokol kapsamında davalının mülkiyeti kendisine ait olan ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 7344 Ada, 21 Parsel, A Blok, 1 Nolu bağımsız bölümün müvekkiline devretmeyi açıkça taahhüt ettiğini, sunulu protokolde dava dışı ... Mimarlık firmasının da taraf olarak yer aldığını, adı geçen firmanın bahse konu taşınmazın bulunduğu bölgede yer alan villaların inşasını üstlenen taşeron firma olduğunu ve protokolde belirtilen A, B ve C blokların inşaatını tamamladığını, dava dışı taşeron firmanın protokole göre hakkı olan ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 7344 Ada, 21 Parsel, A Blok, 1 Nolu taşınmazdaki haklarını sözleşme uyarınca müvekkile tümüyle devrettiğini, bu konuda ... Mimarlık'ın bir itirazının da bulunmadığını, ... firması ile iç ilişkide müvekkil ile arasında bir uyuşmazlık/anlaşmazlık bulunmadığını, aradan geçen süreye rağmen davalının protokole açıkça aykırı biçimde mezkur taşınmazın tapu devrini gerçekleştirmediğini, işbu dava açılmadan evvel ... 3. Tüketici Mahkemesinden dava konusu taşınmaz ile ilintili tedbir talep edildiğini, 21/04/2025 tarihinde ... 3. Tüketici Mahkemesinin 2025/... D.İş nolu kararı ile taşınmaz yönünden ihtiyati tedbir konulduğunu, tapuya işlenmiş ve taraflarına dava açmak üzere 2 hafta süre verildiğini, bu doğrultuda dava açtıklarını beyan ederek, taşınmazın üçüncü kişilere devrini engellemek amacıyla dava sonuçlanana kadar ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 7344 Ada, 21 Parsel, A Blok, Bağımsız Bölüm No:1 (Taşınmaz No: ...) tapu kaydına teminatsız olarak ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, nihai olarak kabulü ile ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 7344 Ada, 21 Parsel, A Blok, Bağımsız Bölüm No:1 (Taşınmaz No: ...) tapu kaydının davalı yönünden iptal edilerek ilgili yasa hükümleri uyarınca müvekkil adına tesciline, tapu iptal ve tescil talebinin mümkün olamaması halinde dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle değerinin tespitinin yapılarak bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş; 11.06.2026 tarihli ıslah dilekçesinde, tapu iptal ve tescil talebinin kabul edilmemesi halinde dava konusu taşınmazın öncelikle keşif tarihi itibariyle tespit edilecek değerinin, kabul edilmediği taktirde dava tarihi itibariyle değerinin tespiti yapılarak bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin dava dışı ... firması ile imzaladığı 21.05.2024 tarihli sözleşme kapsamında iş sahibi ve müteahhit, dava dışı ... şirketi ise yüklenici ve alt taşeron olduğunu, yüklenici ... şirketinin, sözleşmesel yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal ettiğini, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2025/... D. İş sayılı dosyasında alınan 13.05.2025 tarihli bilirkişi raporuyla sabit olduğu üzere, çok ciddi boyutlarda eksik ve ayıplı imalat bırakarak edimini ifa etmekten kaçındığını, sözleşmenin bu nedenle feshedildiğini, yüklenicinin edimini ifa etmemesi nedeniyle müvekkil nezdinde bir tescil borcu doğmadığı gibi, davacının tapu devrine hak kazanabilmesi için ek sözleşmede öngörülen A, B ve C blokların tamamlanmış olması şartının gerçekleşmediğini, dava dilekçesinde 30.000,00 TL harca esas değer gösterilmiş olmasına rağmen bunun talebin bir kısmı mı olduğu, yoksa alacağın tamamı mı olduğu hususu da açıklığa kavuşturulmadığını, ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını, tedbirin kaldırılması gerektiğini belirterek davanın reddine ve dava konusu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 7344 Ada, 21 Parsel, A Blok, 1 No'lu Bağımsız Bölüm (Taşınmaz No: ...) üzerine konulan ... 3. Tüketici Mahkemesi'nin 2025/... D. İş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının itirazen kaldırılmasına, davanın dava dışı ... Mimarlık Mühendislik Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile konkordato komiserlerine ihbarına karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, davalı ile dava dışı ... Mimarlık..Ltd Şti’nin taraf olduğu 16.09.2024 tarihli protokol kapsamında, ana sözleşme ile işin tamamlanmasına istinaden dava dışı yüklenici ... Mimarlık…Ltd Şti’ne yapılan iş bedeli karşılığı tahsis edilecek olan dava konusu bağımsız bölüm taşınmazın davacı ...'a tahsis edilmesinin kararlaştırıldığını, protokol hükümlerinin yerine getirildiğini, protokole taraf olunmasına ve lehine dava konusu taşınmazı tescil hakkı kazanmasına karşın davacının tescilden kaçındığını belirterek tapu iptali tescil olmazsa taşınmaz bedelinin tahsilini istemiş, davalı ise, dava dışı ... Mimarlık…Ltd Şti'nin edimlerini yerine getirmediğini, konkordato sürecinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Öncelikli uyuşmazlık, davacı ile davalı ve dava dışı ... Mimarlık…Ltd Şti arasında akdedilen sözleşmenin hukuki sebebi ve geçerlilik koşullarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Hemen belirtelim ki, mercii uyuşmazlığı nedeni ile görevli mahkemeyi belirleyen istinaf dairesinin hukuki sebebe yönelik tespit ve değerlendirmeleri mahkememizi bağlamayacağından işin esasının incelenmesi gerekir. Taraflarca imza altına alınan "Ek Sözleşme" başlıklı sözleşmede; "İş bu ek sözleşme 21.05.2024 tarihinde işveren ... Emlak Müteahhitlik Hafriyat İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ile yüklenici firma ... Mimarlık Mühendislik Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanmış sözleşmeye istinaden düzenlenmiştir. Ana sözleşmenin 8.maddesinde yükleniciye verilen süre 03.09.2024 tarihinde bitmiştir. Yüklenici firmanın işi süresinde bitirmemesine istinaden işveren tarafından 90 günlük ek süre verilmiştir. Ana sözleşmenin 6.maddesinde işin tamamlanmasına istinaden 7344 ada 21 parsel A blok yükleniciye tahsis edilecektir maddesi, 90 günlük ek sürenin sonunda işin tamamlanması halinde 7344 ada 21 parsel A blok yüklenicinin belirlediği 3.şahıs ...’a tahsis edilecektir. İş bu ek sözleşme tarihinde yüklenici firma, işverene teminat için 03.12.2024 vadeli 4.000.000 TL (DÖRTMİLYON TÜRKLİRASI) tutarında çek verecektir. Ek sözleşmede belirtilen tarihte işin tamamlanmaması halinde, şayet A-B-C bloklar tamamlanmış ise, D bloğun tamamlanması beklenmeksizin 3.şahıs ...’a 7344 ada 21 parsel A blok nolu bağımsız bölümün tapu devri yapılacaktır. Sözleşmede belirtilen ek süreden daha erken tarihte A-B-C bloklar tamamlanmış ise 3.şahıs ...’a tapu devri yapılabilir. Ek sözleşmede belirtilen tarihte A-B-C bloklar dahi tamamlanmamış ise, 3.şahıs ...’a tapu devri kesinlikle yapılmayacak, taraflar bir araya gelerek tekrar uzlaşma sağlayacaktır. İş bu ek sözleşmedeki haklarını 3.şahıs ... bir başka kişiye devredebilir, bu durumda tapu devri o kişiye yapılır. İş bu ek sözleşmede belirtilen maddeler, yüklenici firma ... Mimarlık Mühendislik Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti., işveren ... Emlak Müteahhitlik Hafriyat İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., 3.şahıs ... tarafından okunup, kabul ve taahhüt edilmiştir. İş bu ek sözleşme tek sahife ve üç nüsha olarak 16.09.2024 tarihinde imza altına alınmıştır." denilmiştir.Dava konusu ... İli ... İlçesi .... Mah. 7344 Ada 21 Parsel A Blok 1 Nolu Bağımsız bölümün tüm tedavülleri ile birlikte dayanak belgelerinin tapu sicil müdürlüğünden celbine karar verilmiş, davalının dava konusu taşınmazın bulunduğu arsanın bizzati maliki olduğu, davalı ile dava dışı ... Mimarlık…Ltd Şti arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin bulunmadığı, davalı şirketin dava konusu taşınmazın maliki olup inşaat faaliyetini kendi adına ve hesabına gerçekleştirdiği, dolayısıyla davalı şirketin hem taşınmazın maliki hem de yapı inşaatini yüklenici tarafı iken, dava dışı ... Mimarlık…Ltd Şti'nin ise davalının alt yüklenicisi olduğu dosya kapsamından sabit olmasına göre, somut olayda; arsa maliki ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden ve yükleniciden bağımsız bölüm temlik alınmasından söz edilemez. Başka bir ifadeyle, arsa sahibi ile yüklenici arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümü yükleniciden temlik alınması söz konusu değildir. Somut olayda; davalı üst yüklenicinin dava dışı alt yüklenici ... Mimarlık…Ltd Şti arasındaki akdedilen sözleşme gereğince, dava dışı alt yüklenicinin taahhüt ettiği edimler karşılığında davacı Kubilay Baytan'a davacı tarafından dava konusu taşınmazın devrinin kararlaştırıldığı anlaşılmakla; sözleşmenin üçüncü kişi lehine sözleşme (üçüncü kişi yararına sözleşme) olarak nitelendirilmesi gerekir. TBK m.129 uyarınca, üçüncü kişi lehine sözleşme, sözleşmeyi yapan iki tarafın (vaat eden ile vaat ettirenin), sözleşmeye taraf olmayan üçüncü bir kişinin (lehtarın) yararına bir edim kararlaştırdığı özel bir sözleşme türüdür. Davacı üçüncü şahıs yararına kurulan az yukarıda anılan sözleşmeden doğan hakkı, bu sözleşmenin hükümlerini takip eder. Davalı borçlu, bu sözleşme ile haiz olduğu yetki ve defileri davacı üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği gibi bu (temel) sözleşmenin şekil noksanı nedeni ile batıl olması, yan sözleşmeyi yani üçüncü şahıs lehine sözleşmeyi batıl kılar ( ).Tapuda kayıtlı bir taşınmaz mülkiyetinin nakli veya nakil vaadi sözleşmelerinin geçerliliği Türk Medeni Kanununun 706 ve Borçlar Kanununun 213 maddeleri gereğince resmi biçimde yapılmasına bağlıdır. Kaynağını Borçlar Kanunu'nun 22. maddesinden alan taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri, Borçlar Kanununun 213. maddesi ile Türk Medeni Kanununun 706. ve Noterlik Kanununun 89. maddesi hükümleri uyarınca noter önünde re’sen düzenlenmesi gereken, bir başka anlatımla geçerliliği resmi şekil şartına bağlı kılınan, tam iki tarafa borç yükleyen ve kişisel hak sağlayan sözleşme türüdür. Vaat alacaklısı, taşınmaz satış vaadi sözleşmesi ile mülkiyet devir borcu yüklenen satıcıdan edim yerine getirilmediğinde Türk Medeni Kanununun 716. maddesi uyarınca açacağı tapu iptali ve tescil davasında borcun hükmen yerine getirilmesini isteyebilir. Hal böyle olunca, davacı ile davalı ve dava dışı ... Mimarlık…Ltd Şti arasında adi yazılı şekilde imzalanan sözleşmeye konu taşınmazın davacı üçüncü kişi lehine tescili taahhüdü resmi şekil şartına bağlı olduğundan adi yazılı şekilde düzenlenen sözleşme geçersizdir. Böyle bir durumda davacının talebinin dayanağı olan üçüncü şahıs lehine sözleşmesinin de geçerliliğinden söz edilemez. Bu nedenle davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.Davanın red gerekçesi yanında sözleşmede üçüncü kişi lehine edimin şartları gerçekleşip gerçekleşmediği sabit olmadığından yaklaşık ispat olgusu da bulunmadığından davacı lehine teminatsız olarak verilen taşınmaz üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-... 3. Tüketici Mahkemesinin 2025/... D.iş sayılı dosyası üzerinden dava konusu taşınmaz üzerine konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, bu hususta ilgili tapu sicil müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,

3-Harçlar Tarifesi gereği alınması gereken 732,00.-TL harçtan peşin yatırılan 615,40.-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60.-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T hükümleri uyarınca hesaplanan 45.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2026

BaşkanÜyeÜyeKatip