- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/177 K. 2026/83
Karar tarihi: 25 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Rücuen Tazminat)
- DAVA TARİHİ
- 10/07/2024
- KARAR TARİHİ
- 25/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde saat ....civarında Diyarbakır ili Bağlar ilçesinde seyir halinde olan davalı sürücü idaresindeki .....plakalı aracın yan yoldan çıkış yaparak müvekkiline ait .....plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında kazanın oluşumunda ve buna bağlı hasar, çekici masrafı, araç değer kaybı ile ikame araç bedeli zararlarında davalı araç sürücüsünün yüzde yüz kusurlu olduğunu, onarım sebebiyle müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu, ilgili mevzuat gereğince davalı araca ait Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin değer kaybından sorumlu bulunduğunu, çekici, mahrumiyet ve değer kaybı kalemlerinin giderilmesi için sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını ve Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunun .....büro dosya numaralı süreci kapsamında .....tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamadığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca haksız fiil faili olan davalı sürücünün de meydana gelen değer kaybından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, aracın serviste 8 gün kalması sebebiyle müvekkilinin araç kiralamak zorunda kaldığını ve dolaylı bir zarar niteliğindeki bu hak mahrumiyetinin poliçe teminatında olmaması sebebiyle sigorta şirketinden talep edilemediğini, Yargıtay içtihatları ve Türk Borçlar Kanunu’nun 50. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca araç mahrumiyeti zararı yönünden belge sunma zorunluluğunun bulunmadığını ve hakkaniyete göre makul tamir süresine ilişkin bedelin takdir edilmesi gerektiğini, ayrıca aracın servise nakli için 1.500,00 TL çekici masrafı ödendiğini ve bu zararın karşılanmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; değer kaybı bedeli olarak şimdilik 250,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 1.500,00 TL çekici masrafının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, araç mahrumiyeti ve ikame araç bedeli olarak şimdilik 250,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, .....tarihinde meydana gelen trafik kazasında .....plakalı aracın hasara uğradığından bahisle, müvekkili şirket nezdinde .....vadeli Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ve kaza tarihi itibarıyla araç başına 200.000,00 TL maddi zarar teminat limiti bulunan .....plakalı aracın kusuruna dayanarak tazminat talebinde bulunduğunu, öncelikle davacı tarafın delillerinin HMK'nın 121. maddesi uyarınca kendilerine tebliğ edilmesi gerektiğini, davacının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca zorunlu olan belgeleri ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden atanacak eksper raporu ile kasko hasar dosyasını sunmaksızın başvuru yapması nedeniyle KTK'nın 97. maddesindeki dava şartı başvuru şartının yerine getirilmediğini, KTK'nın 109/1. maddesindeki 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, esasa ilişkin olarak müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, kaza tespit tutanağının bağlayıcı olmadığını ve kusur tespiti için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, davaya konu araç için araç hasar onarımı kapsamında 66.250 TL ve .....tarihinde davacı vekiline değer kaybı tazminatı olarak 13.500,00 TL ödeme yapıldığından bakiye borcun kalmadığını, tazminata hükmedilmesi halinde yapılan ödemelerin faiziyle birlikte mahsubunun gerektiğini, aracın kilometresi, modeli ve geçmiş hasar kayıtlarının araştırılması gerektiğini, değer kaybı hesabının Anayasa Mahkemesi kararı gerekçe gösterilerek sübjektif piyasa koşullarına göre değil .....tarihli Genel Şartlar ekindeki formüle göre yapılması icap ettiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.6-k maddesi uyarınca dolaylı zarar niteliğindeki araç mahrumiyet bedeli ve çekici masrafından sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, gerekli belgelerle usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüdün oluşmadığını ve talep edilebilecek faizin yalnızca yasal faiz olabileceğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı, davalı ZMMS sigorta şirketi ile sürücüye yöneltilmiş değer kaybı istemine ve sürücüye yöneltilmiş çekici bedeli ile ikame araç bedeli istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası ise; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, davacıya ait aracın tamirde kaldığı süre bolunca kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedeli ile çekici bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarları ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi.
Davacı vekili, dava dilekçesinde değer kaybı alacağı için 250,00 TL, çekici bedeli olarak 1.500,00 TL ve ikame araç bedeli olarak 250,00 TL talep etmiş iken, .....tarihli dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; değer kaybı ve çekici bedeli tazminatına ilişkin alacağını aynen tekrar ettiğini beyan etmiş, araç mahrumiyeti alacağını 12.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Mahrumiyet bedeli ise aracın kullanılamaması nedeni ile uğranılan zarar türü olup, söz konusu zararın ispatı için belge gösterme zorunluluğu yoktur. Ancak aracın kaç gün tamirde kaldığı değil, olağan koşullarda kaç günde tamir edileceği önemli olup, aracın fiilen serviste kaldığı sürenin bir önemi bulunmamaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç işleteni ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Söz konusu zarar kalemi, ZMMS poliçesi ile teminat altına alınan gerçek zararlardan olmayıp, dolaylı zararlardan olduğundan, ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi bu zarardan sorumlu değildir.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, .....günü saat .....sıralarında Yenihal köprülü ışıklı kavşak istikametinden, Şanlıurfa Bulvarı yan yola müteakiben,Kantar Köprülü ışıklı kavşak istikametine, .....Bankası önünde meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce trafik bilirkişisinden kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....plakalı araç sürücüsü .....2918 Sayılı Karalları Trafik Kanunun 57. ve 84. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmenliğinin 109. maddesinde yer alan (84/H: Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, 57/B-7 ve Yönetmelik 109/B-7: Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda; bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.) kurallarını ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, .....plakalı araç sürücüsü .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlal yapmadığı anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu yönünde rapor ibraz etmiştir.
Dava konusu edilen zararlar ile ilgili Mahkememizce bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, .....tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; dava konusu aracın sağ ön ve yan kısımlarında (sağ ön çamurluk, sağ ön kapı, ön tampon ve ilgili parçalar) hasar meydana geldiği, .....tarihli eksper raporunda belirtilen parça ve işçilik giderlerine ait kalemlerin, dava konusu aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri ile birebir uyumlu olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın onarımı için gerekli yedek parça ve işçilik giderlerinin KDV dahil 80.000 TL olarak hesaplandığı, dava konusu aracın sağ ön çamurluğunun daha önceki hasardan dolayı orijinalliğini yitirdiği, sağ ön kapısının ise orijinal olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın rayiç bedelinin 300.000 TL olduğu, kaza tarihi itibarıyla dava konusu aracın sovtaj bedelinin 200.000 TL olduğu, dava konusu araçta oluşan hasar miktarı, aracın rayiç bedeli, sovtaj bedeli ve onarım giderleri dikkate alınarak dava konusu aracın onarımının ekonomik olacağı ve PERT-TOTAL olarak değerlendirilmemesi gerektiği, onarım işlemlerinden kaynaklı olarak dava konusu araçta kaza tarihi itibarıyla 13.500 TL değer kaybı oluşacağı, aracın onarımı için gerekli parça ve işçilik kalemleri, parçaların temini için gerekli süreler, aracın kaporta ve boya işlemleri için nakledilmesi ve onarım süresini etkileyecek diğer faktörlerin dikkate alınması ile dava konusu aracın onarım süresinin 7 (yedi) gün olacağı, bu onarım süresi ve kiralama bedelini etkileyen tüm faktörlerin dikkate alınması ile dava konusu araca benzer nitelikte bir aracın 7 günlük kiralama bedelinin kaza tarihi itibarıyla KDV dahil 12.000 TL olacağı, dava konusu aracın tamirhaneye nakli için davacı tarafından ödenen 1.500 TL çekici hizmeti bedelinin uygun olduğu raporda ibraz edilmiştir.
Mahkememizce .....tarihli celsede makine mühendisi tarafından düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlarda somut bir şekilde değerlendirilmek suretiyle .....tarihli celsenin 1 nolu ara kararı gereğince bilirkişi raporu düzenlenmesi için dosyanın başka bir makine mühendisi bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup, makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; dosya içinde bulunan .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile
ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 335.500,00 TL
olabileceği, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 316.000,00 TL
Olabileceği, dava konusu .....plakalı araçta .....tarihindeki kaza nedeniyle değer kaybının
oluştuğu, kaza tarihi (.....) itibari ile değer kaybının 19.500,00 TL olabileceği, davalı .....Anonim Şirketi'nin dava konusu .....plakalı araç için 13.500,00 TL
değer kaybı ödemesi yaptığı, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının (hasar bedeli hariç) 28.000,00 TL (Yirmi Sekiz Bin Türk Lirası ) olabileceği,
.....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....’nın %0
oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....’ın %100
oranında kusurlu olduğu durumda; davalıların toplam maddi kayıp tutarının %100’ünden
sorumlu olması ve .....Sigorta Anonim Şirketinin ödediği 13.500,00 TL miktarın toplam
maddi kaybın %100’ü olan 28.000,00 TL’den mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile
(28.000,00-13.500,00=14.500,00) 14.500,00 TL (On Dört Bin Beş Yüz Türk Lirası) daha ödeme
yapması gerektiği raporda ibraz edilmiştir.
Mahkememiz .....tarihli celsede mevcut raporlar, değer kaybı ve mahrumiyet bedelleri yönünden Yargıtay'ın aradığı koşullarda rapor düzenlenmemiş olması nedeni ile dosyanın önceki raporları sunan makine mühendislerinden farklı olacak şekilde başka bir makine mühendisine tevdiine karar verilmiş olup; .....tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda özetle; davaya konu araç bakımından ekonomik onarım mümkün olduğunu, pert-total kabulünü ve sovtaj hesabını gerektiren bir durum olmadığını, 13.500,00 TL değer kaybı dosya verileriyle uyumlu olduğunu, sigorta şirketi tarafından yapılan değer kaybı ödemesi yeterli olduğunu, değer kaybı yönünden davacı lehine başkaca bir alacak bulunmadığını, ikame araç bedeli yönünden somut belge bulunmadığından aracın makul onarım süresi10 gün kabul edilerek 12.500,00 TL şeklinde hesaplama yapıldığını, çekici bedeli yerinde ve makul kabul edildiği yönünde görüş ve kanaat sunmuştur.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede; değer kaybı zararına ilişkin .....tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve usulüne uygun olduğu kanaatine varılarak davalı sigorta şirketi tarafınca sigortalanan araç sürücüsünün mahkememizce hükme esas alındığı üzere %100 oranında kusurlu olması nedeniyle sigorta şirketince dava açılmadan önce sigorta şirketi tarafından değer kaybı ödemesinin yapıldığı ve ilgili ödemenin araçta oluşan değer kaybı zararını karşılar nitelikte olduğu dikkate alındığında davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı zararının bulunmadığı kabul edilmiş ve değer kaybı zararına dayalı maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Mahrumiyet bedeli yönünden 12.000,00 TL ve çekici bedeli yönünden 1.500,00 TL esas alınarak, haksız fiil sorumlusu olan davalı .....aleyhindeki davanın kabulü ile haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ve mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1.a-Davacının davalılar aleyhindeki değer kaybı tazminatı davasının REDDİNE,
1.b-Davacının davalı .....aleyhindeki mahrumiyet bedeli ve çekici bedeline ilişkin davasının KABULÜ ile çekici bedeli için 1.500,00 TL ve mahrumiyet bedeli için 12.000,00 TL olmak üzere toplam 13.500,00 TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 922,19 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 427,60 TL ile 205,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik 494,59 TL harcın davalı .....alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 427,60 TL, peşin harç 427,60 TL, ıslah harcı 205,00 TL, bilirkişi ücreti 12.500,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 1.021,50 TL olmak üzere toplam 14.581,70 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve red oranına göre 14.316,57 TL'sinin davalı .....alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 13.500,00 TL vekalet ücretinin davalı .....alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalılar kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak 1/2'şer oranda davalılara ödenmesine,
8-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı .....vekilinin yüzüne karşı, davalı .....Sigorta A.Ş. vekilinin yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
