- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/243 K. 2026/86
Karar tarihi: 25 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 107
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 343
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 344
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU, m. 253
- 5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU, m. 22/6
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 52/1-b
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
- DAVA TARİHİ
- 09/01/2025
- KARAR TARİHİ
- 25/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın Diyarbakır-Viranşehir yolunda direksiyon hakimiyetini kaybederek tek taraflı kaza yapması neticesinde araçta yolcu olarak bulunan muris .....hayatını kaybettiğini, sürücünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-b maddesini ihlal ederek kusurlu olduğunu, murisin vefatı nedeniyle anne .....ile babanın maddi ve manevi destekten yoksun kaldıklarını, aracın davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde .....numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, sigorta şirketine .....tarihinde yapılan başvuruya .....tarihinde olumsuz yanıt verildiğini ve arabuluculuk sürecinin de anlaşmasızlıkla sonuçlandığını ileri sürerek, öncelikle adli yardım talebinin kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca belirlenecek destekten yoksun kalma tazminatından şimdilik anne için 500,00 TL ve baba için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalının süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan davaların mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, davalı şirketin yerleşim yeri de gözetildiğinde davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle davanın öncelikle usulden reddinin gerektiğini; davacının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi kapsamında şirket nezdinde açılan .....numaralı hasar dosyasına zorunlu evrakları eksiksiz sunmayarak dava şartı olan zorunlu başvuru koşulunu yerine getirmediğini; motorlu araç kazalarından doğan tazminat taleplerinin Trafik Sigortası Genel Şartları uyarınca zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve zamanaşımı süresinin dolduğunu; kazaya karıştığı belirtilen .....plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde .....numaralı ve .....-.....vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi ile sakatlık ve ölüm halinde kişi başına azami 1.200.000 TL teminat limitiyle sınırlı olarak sigortalandığını, .....tarihli kaza neticesinde vefat eden .....nedeniyle yapılan başvuru incelemesinde jandarma tutanaklarına göre araç sürücüsünün müteveffa olduğunun, kaza mahallinde 3 kişinin bulunduğunun, emniyet kemerlerinin arkadan takılı olduğunun ve destek tazminatı talep eden baba .....aynı zamanda araç işleteni ve sigortalı sıfatını haiz olduğunun belirlendiğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları gereğince hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı kalması sebebiyle talebin karşılanamayacağının .....tarihinde davacı vekiline bildirildiğini; esasa girilmesi halinde müvekkilinin sorumluluğunun ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru, nedensellik bağı ve azami teminat limiti ile sınırlı olduğunu, müterafik kusur durumunun ve kusur oranının tespiti amacıyla dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacılara bağlanan gelir veya rücua tabi ödemelerin tespiti için müzekkere yazılması ve yapılacak tenzilatların dikkate alınması gerektiğini; destekten yoksun kalma tazminatının gerçek zarara dayalı olması sebebiyle müteveffanın fiili desteğinin ve kazanç durumunun somut delillerle ispatlanması, dava dışı mirasçıların paylarının belirlenmesi için vukuatlı nüfus kayıt örneğinin celbedilmesi ve denetime elverişli hesaplamanın Hazine Müsteşarlığı siciline kayıtlı aktüer bilirkişi marifetiyle yapılması gerektiğini; olaya ilişkin ceza soruşturması veya kovuşturmasının akıbetinin, sürücü tespitinin, CMK'nın 253. maddesi uyarınca uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının ve varsa ferdi kaza, hayat ya da ihtiyari mali mesuliyet gibi diğer sigortalardan ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılarak ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını; müvekkili şirketin temerrüde düşürülmediğini, olay tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini ve olası bir sorumluluk halinde ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanabileceğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin haksız olduğunu ileri sürerek öncelikle davanın usulden ve esastan reddini savunmuştur.
GEREKÇE:
Dava, .....vefatı nedeni ile anne ve babasının açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminatı davasıdır.
.....tarihinde .....plakalı aracın karıştığı tek taraflı kaza sonucu .....vefat etmiş, araçta bulunan iki kişi yaralanmıştır.
2918 sayılı KTK 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiş, 90. maddesinde; “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiş, 91. maddesinde "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere malî sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.
Davalının sorumluluğunun belirlenmesi bakımından 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.2. maddesinin (d) bendi, A.3 maddesinin 1. fıkrası ve A.5 maddesinin (c) bendi incelendiğinde karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortası bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişinin ölümü veya yaralanması veya malının zarara uğraması durumunda teminat kapsamına almaktadır. 06 AHL 80 plakalı araç, kaza tarihini kapsayacak şekilde davalı tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altına alınmış olup, davacı, KTK’nın 85/1. maddesindeki sorumluluk riski ve genel şartlar kapsamında sigortacıdan tazminat talep edebileceklerdir. Sigortacının sorumluluğu, sigortalının kusuruna isabet eden miktar ve poliçe limitleri ile sınırlıdır.
Uyuşmazlık, kaza sırasında aracın sürücüsünün .....mi yoksa .....mi olduğu noktasında toplanmaktadır.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde sürücünün .....olduğunun yazılı olduğu görülmüştür.
Mahkememizce kaza ile ilgili yürütülen Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .....soruşturma sayılı dosyasının aslı celp edilmiş, incelenmesinde .....tarihinde, .....evinin bahçesinden ses gelmesi üzerine hemen bahçesine çıkması sonucu siyah renkte .....marka bir aracın bahçesine girerek kaza yaptığını gördüğü ve hemen 112'yi aradığı, üç kişinin araçtan fırlamış vaziyette olduğunu gördüğü, kaza yerine ambulans ekiplerinin geldiği, yaralıların ambulansa alınarak hastaneye götürüldükleri, araçta kaza geçiren kişiler haricinde kaza anını birebir gören kimse olmadığı, kaza tespit tutanağını düzenleyen jandarma tarafından aracın mevcut durumunun fotoğraflandığı, kaza tespit tutanağında sürücü olarak .....isminin yazılı olduğu, Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından şüpheli olarak .....kayıt edildiği ve TCK'nun 22/6 maddesinde düzenlenen kişisel cezasızlık nedeni ile KYOK kararı verildiği görülmüştür.
Kaza tarihi .....olmasına rağmen, bir gün sonra .....tarihinde .....hastaneye başvurmuş ve kaza geçirdiğini beyan etmiş, kaza öyküsü nedeni ile hastane tarafından kazanın gerçekleştiği yerin bağlı olduğu Çınar Jandarma Komutanlığı'na bilgi verildiği anlaşılmıştır.
.....kollukta alınan ifadesinde kazanın olduğu tarihte aracın sürücüsünün kendisinin olduğunu, emniyet kemerinin takılı olduğunu, kazadan sonra şok geçirdiğini, nereye gittiğini ve kendine ne zaman geldiğini, olayla ilgili hiçbirşey hatırlamadığını beyan ettiği görülmüştür.
Olay yerine ulaşan sağlık personeli Mahkememizce .....tarihli celsede dinlenilmiş, beyanlarından olay yerinde yaralı yalnız üç kişi olduğu, etraftaki insanlara sorduklarında başka birinin olduğuna dair kimsenin bir şey söylemediği, başka yaralı var mı diye defalarca bağırdıkları ancak cevap veren kimsenin olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; her ne kadar .....kolluğa vermiş olduğu ifadede aracın sürücüsünün kendisinin olduğunu beyan etmiş ise de aracın hasarlı haldeki fotoğraflarının incelenmesinde, aracın sürücü kısmında hava yastıklarının açıldığının görüldüğü yani şiddetli bir kazanın gerçekleştiği, .....kollukta verdiği ifadesinde emniyet kemerinin takılı olduğunu bildirdiği, sürücünün emniyet kemerinin takılı olduğu ancak hava yastığının açıldığı hallerde genellikle sürücüde göğüs kafesi kısmında kırıklar ve kafa kısmında yaralanmaların oluştuğu, oysa .....bir sıyrık dahi olmadığı, böyle bir kazada kişinin kazadan herhangi bir sıyrık dahi almadan kurtulmuş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, .....kaza tarihinden bir gün sonra hastaneye başvurduğu, karakolda verdiği ifadesinde emniyet kemerinin takılı olduğunu beyan etmiş ise de Savcılık dosyasındaki fotoğraflardan aracın sürücü koltuğundaki emniyet kemerinin, emniyet kemer ikazını devre dışı bırakacak şekilde arkadan bağlı olduğunun net bir şekilde görüldüğü, bu kadar büyük bir kazada sürücünün sürücü koltuğundan indikten sonra emniyet kemerini bu şekilde bağlamasının hayatın olağan akışı içinde makul herhangi bir sebep ile açıklanamayacağı, diğer taraftan .....kazaya ilişkin sesi duyar duymaz bahçeye çıktığı ancak .....görmediği, .....iddia ettiği gibi şok halinde iken araçtan çıkıp, emniyet kemerini fotoğraflarda göründüğü şekilde takıp olay yerinden uzaklaşmasının inandırıcı olmadığı, kollukta alınan ifadelere göre .....aracın ön sağ koltuğunda, .....ise arka sol koltukta oturduğu, kaza sırasında araçta bulunan üçüncü kişinin ise .....olduğu, .....ve .....ifade tarihlerinin kaza tarihinden çok sonra olacak şekilde .....olduğu, .....de .....sürücü koltuğunda oturduğunu ve emniyet kemerini taktığını beyan ettiği, oysa az yukarıda açıklandığı gibi emniyet kemerinin arkadan bağlı olduğu, Mahkememizce toplanan delillere göre .....sürücü ehliyetinin olmadığı, bu nedenle .....ve kazada yaralanan şahısların kazayı .....yaptığını ileri sürmüş olabilecekleri, kaza tespit tutanağının aksinin ispat edilememiş olması, kaza tespit tutanağına göre aracın sürücüsünün .....olduğu, .....ise davaya konu tek taraflı kazanın gerçekleşmesinde tam kusurlu olması nedeni ile .....vefatından dolayı davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyecekleri anlaşılmış, izah edilen nedenlerle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan davacılar tarafından peşin yatırılan 615,40 TL ile 20.493,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile fazla yatan 20.376,40 TL harcın hükmün bu hali ile kesinleşmesi ve istek halinde davacılara iadesine,
3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacı .....alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacı .....alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama harç ve gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 91.102,94 TL vekalet ücretinin davacı .....alınarak davalıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 96.541,00 TL vekalet ücretinin davacı .....alınarak davalıya ödenmesine,
9-Gider avansından artan kısmın hüküm kesinleşince Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,
Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde HMK'nın 345. maddesi uyarınca, mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
