mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E. 2026/542 K. 2026/1499

Karar tarihi: 24 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVANIN KONUSU
Alacak

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı şirket temsilcisi tarafından istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı vekili, yapı denetim şirketleri ile davalı arasında yapı denetim sözleşmesi bulunduğunu, davalıya ait .. numarasında kayıtlı arsa üzerine yapılan yapının şirketleri tarafından projelerin ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi adına hizmet sözleşmeleri düzenlendiğini, yapılan sözleşmeye dayanarak davalı .. yapı ruhsatı aldığını, inşaatları yapmaya başladığını, şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirdiğini, fiili olarak mülk sahipleri tarafından yapı kullanma izni alınmadan mülk sahipleri tarafından kullanıldıklarını, şirketlerinin yapmış olduğu hizmet karşılığı alacağını ödemediğini, bu nedenle yapı denetim sözleşmesinden doğan alacak davalarının kabulü ile müvekkilinin davalıya ait yapının yapı denetim görevini üstslenmesiyle hak kazandığı şimdilik fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL bedelin temerrüt tarihinden itibaren olmak üzere faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili, sigortalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI: Mahkemece, mevzuata göre başta hakedişler olmak üzere dava konusu yapıya ait belgelerin arşivlenmesinden sorumlu olan ..arşivinde olması gereken evrakların bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme dışında başkaca evrakların olmadığı, davacı .. belirtilen yapı denetim kuruluşu, Madde 14'de belirtilen her yapı bölümü veya kısmi yapı bölümü için bu bölümlerin tamamlanmasını müteakip, Örnek-1 1'e uygun hakediş raporu düzenler. hükmü gereği bu görevini yerine getirdiğini ancak yapının devamı sırasında “Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği” kapsamında her yıl düzenlemesi gereken seviye tespit tutanaklarını düzenlenmemesi, beton döküm tutanakları, kalıp, demir kontrol tutanakları ile beton numune testlerini ilgili idareye sunmaması nedeniyle davacının tam olarak görevini yerine getirmediği, ayrıca dava konusu taşınmaz için yapı kullanma izin belgesi düzenlenmediği, bu kapsamda davacının talebine konu alacağın zamanaşımına uğradığı davalı tarafça bu hususun savunma olarak ileri sürüldüğü anlaşıldığından davanın zamanaşımından reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı şirket temsilcisi, bilirkişi heyetinin yapı denetim hak edişleri ile kamu ihalelerinin hak ediş ödemeleri ile aynı olduğunu varsayarak yapı denetim firmasının hak edişlerinin belediyeye sunulmaması nedeniyle görevini tam olarak yapmadığı beyanının hatalı olduğunu, kamu ihalelerinde yüklenicinin yaptığı imalatlara ilişkin hak ediş dosyasını hazırlayarak ilgili idareye sunduğunu, burada yüklenicinin parasının ilgili idarece ödendiğini, ancak yapı denetim hak edişlerinin parasını yapı sahiplerinin ödediğini, burada ilgili idarenin, yapı denetim firması ile yapı sahipleri arasında yapı denetim uygulama yönetmeliği kapsamında bağ oluşturduğunu, taşınmaz için 2006 yılında inşaat ruhsatı alınmış olup, sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte olan yapı denetim uygulama yönetmediğinin dava konusu olaya uygulanması gerektiğini, emsal Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında, zamanaşımı yapı kullanma izin belgesi tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, huzurdaki davada ise yapı kullanma izin belgesi alınmaması nedeniyle zamanaşımının başlamadığını, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, yapı denetim sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davalılarca yasal süresi içinde açıkça zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, mahkemece verilen zamanaşımı nedeniyle davanın reddine dair kararın usulüne uygun olup olmadığına ilişkindir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi gereğince, Kanun'da aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklanan davalara ilişkin olarak kanunda özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden davada 6098 sayılı TBK'nın 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanacaktır. Sözleşmeden doğan alacaklarda, zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. (TBK'nın 149. maddesi). Türk Borçlar Kanununun 117. maddesi uyarınca, borcun muaccel olması, ifa zamanının gelmiş olmasını ifade eder. Borcun ifası henüz istenemiyorsa muaccel bir borçtan da söz edilemez.

Taraflar arasındaki Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesi .. tarihinde imzalanmıştır. 4708 sayılı Kanun ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği hükümleri ile sözleşmenin 3. maddesi gereğince; yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içinde inşaata başlanılmadığı veya başlanıldığı halde 5 yılda bitirilemediği durumlarda sözleşme herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer (infisah eder).

Somut olayda, .. tarihli sözleşme kapsamında yasal 5 yıllık yapım ve bitirme sürelerinin dolmasıyla birlikte sözleşme .. tarihinde kendiliğinden sona ermiş; yapı denetim şirketinin ifa ettiği hizmetler karşılığında talep edebileceği alacak hakları bu tarihler itibarıyla muaccel hale gelmiş ve zamanaşımı süresi işlemeye başlamıştır..

Taraflar arasındaki sözleşme mahiyeti itibariyle hizmet alım sözleşmesi niteliğinde olup hizmet verilmesine ilişkin edimin yerine getirilmesi sırasında zamanaşımı süresinin başlamayacağı açıktır. Yapı denetim yönetmeliğinin 22.maddesinde " yapı denetim hizmet süresi, sözleşmenin imzalandığı tarihten denetlenen yapı için yapı kullanma izninin alındığı tarihe kadar geçen süredir. " düzenlemesine yer verilmiş, benzer şekilde taraflar arasındaki sözleşmenin 3.maddesine bu hüküm derc edilmiştir.

Kanuni düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, hizmet sözleşmelerinden kaynaklı alacaklar nedeniyle işleyecek zamanaşımı süreleri aksine bir düzenleme yoksa hizmet ilişkisinin son bulduğu tarih itibariyle işlemeye başlar ve . yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Taraflar arasındaki sözleşme.. tarihli olıup ruhsat süresinin veya 5 yıllık yasal yapım süresinin dolmasıyla birlikte .. tarihinde sona ermiş olduğundan zamanaşımının başlangıç tarihi..tarihidir. Eldeki dava ise az yukarıda değinildiği üzere 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde .. tarihinde açılmış olduğundan yerel mahkeme tarafından davanın zamanaşımına uğradığından bahisle davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Islah Yönünden Değerlendirme: Davacı vekili yargılama aşamasındaki ..tarihli ıslah dilekçesi ile talebini .. TL olarak artırmış ise de; davanın kısmi dava olarak .. TL üzerinden açılmış olması ve az yukarıda değinilen zamanaşımına ilişkin ilkeler ışığında yerel mahkeme tarafından karar verilmesi gerekmektedir.

Yerel Mahkeme tarafından mübrez bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmemiş ve davacının alacağı net bir şekilde belirlenememiştir. Dosyada farklı tarihlerde düzenlenen raporlarda, davacının talep edebileceği iddia edilen miktarlar arasında ciddi farklılıklar bulunmaktadır:

Davacı alacak ve hakedişleri,

- .. tarihli ilk raporda: . TL olarak,

- . tarihli raporda: . TL olarak,

- . tarihli ek raporda: . TL olarak,

- . tarihli bilirkişi heyet raporunda: . TL olarak hesaplanmıştır.

.. Hesaplama: Aynı heyetin daha sonra yaptığı başka bir değerlendirmede ise %.. tenzilat, gelir vergisi ve KDV düşüldükten sonra alacak miktarının .. TL olduğu ifade edilmiştir.

Raporlar arasındaki bu fahiş farklar ve dosya kapsamı, alacağın "net ve likit" olmadığını, hesaplama yöntemlerinde temel çelişkiler bulunduğunu göstermektedir:

Kimi raporda sözleşmenin başlangıcındaki kısa süreli (6 aylık) katsayı (2,57) esas alınmışken, kimi raporda uzun süreli (5 yıl ve üzeri) ilave katsayılar (5,31 veya 5,84) kullanılmıştır.

KDV, gelir vergisi ve yasal kesintilerin (veya tenzilatların) rapordan rapora farklı şekillerde hesaba katılması veya katılmaması rakamları tamamen değiştirmektedir. Dolayısı ile dosyada yer alan raporlar çelişkiler barındırmakta olup hüküm kurmaya ve yargı denetimine uygun değildir.

Mahkemece yapılması gereken, yapı denetimi hususunda uzman 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden davacı şirketin yönetmeliğe uygun olarak hakediş raporlarını düzenleyip idareye sunmadığı, belediye arşivinde yasal hakediş evraklarının bulunmadığı gözetilerek, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'ne ve taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine uygun, denetime elverişli, yasal kesintileri (KDV, vergi, tenzilatlar) net bir şekilde gösteren, yeni bir çelişkiye mahal verilmeksizin az yukarıda değinilen çelişkiler ve belirsizlikler giderilmek sureti ile bir hesap raporu aldırılması, dairemiz tarafından tespit olunan zamanaşımına ilişkin hususlar da gözetilmek sureti ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi olmalıdır.

Açıklanan bu nedenle, davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesine ait kararın HMK'nın 353/1/a/6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a.(6) maddesi uyarınca KABULÜNE,

2... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. tarihli, ..Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine,

4-Davacı tarafça yatırılan peşin harcın yerel mahkemesi tarafından talep halinde iadesine,

5-İstinaf masraflarının mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,

6-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

7-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 24.09.2026

...

Başkan ...

e-imzalıdır

...

Üye ...

e-imzalıdır

...

Üye ...

e-imzalıdır

...

Katip ...

e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."