- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/614 K. 2026/67
Karar tarihi: 21 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 333
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 85
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 91/1
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 04/11/2025
- KARAR TARİHİ
- 21/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin mirasçısı adına tescilli ...plakalı araç ...tarihinde ...sevk ve hakimiyetindeyken; davalı şirketçe ...poliçe numarasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası yapılan ...plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir kazaya karışmış ve kaza sonrası müvekkiline ait araç hasar gördüğünü, kazadan sonra hasar alan müvekkilinin adına tescilli araç, onarım amaçlı servise götürüldüğünü ve onarım sonucunda 32.007,46 TL, hasar oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde ...plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, oluşan bu trafik kazasından kaynaklı olarak müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu beyan etmektedir. Müvekkilinin aracında meydana gelen zararların davalılardan alınarak verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuran tarafın müracaatı üzerine kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ile Türk Ticaret Kanunu'nun 1459. maddesindeki gerçek zarar ilkesi uyarınca itina ile tespit edilen 37.692,00-TL değer kaybı bedelinin ...tarihinde başvuranın hesabına ödendiğini, ayrıca hasar bedeline ilişkin olarak da 36.473,53-TL onarım ve parça tedarik ödemesi gerçekleştirildiğinden hak sahibinin malvarlığındaki azalmanın giderilip eski durumun sağlandığını ve bakiye zarara yönelik iddiaların yersiz olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.3. ve dolaylı zararların teminat dışı bırakıldığını düzenleyen A.6. maddeleri ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihadı uyarınca işletenin ve dolayısıyla sigortacının hukuki sorumluluğunun ancak bir şeyin doğrudan maddi varlığında meydana gelen fiziki zararlarla sınırlı olduğunu, aracın onarımı esnasında kullanılamamasından doğan kazanç kaybı ve araç mahrumiyet bedeli gibi yansıma zararların gerçek zarar niteliğinde olmayıp zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi teminatı kapsamı dışında kaldığını, Anayasa Mahkemesi'nin ...tarihli iptal kararının da bu durumu değiştirmeyeceğini, değer kaybının hasar gören parçaların orijinalliğini yitirmesinden kaynaklanması sebebiyle daha önce hasar ve onarım görmüş parçalar yönünden yeniden değer kaybı doğmayacağını ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi kararı gereğince aracın geçmiş hasar kayıtlarının araştırılması gerektiğini, inceleme yapılması durumunda ise aracın markası, modeli, trafiğe çıkış tarihi, kilometresi, piyasa tercihi, parça orijinalliği ve hasarın niteliği gibi somut özellikleri gözetilerek ve objektiflikten uzak sübjektif değerlendirmelerin önüne geçilmesi amacıyla 01.04.2020 yürürlük tarihli Genel Şartlar ekindeki formüle göre bilirkişi raporu tanzim edilmesi gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi gereğince gerekli belgelerin iletilmesinden itibaren sekiz iş günü içinde ödeme yükümlülüğü doğduğundan müvekkil şirketin temerrüde düşmediğini, kaza tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini ve aracın hususi niteliği ile haksız fiil sorumluluğu gereği avans faizi talep edilemeyip ancak yasal faiz uygulanabileceğini, davanın açılmasına sebebiyet verilmediğinden yargılama gideri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini, yardım fonu mahiyetindeki baro pulu ve vekaletname aslı sunulabilecekken suret verilmesinden doğan suret harcının yargılama gideri sayılamayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
...Tarihli Bilirkişi Raporunda: Dava konusu aracın ...tarihinde karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda aracın arka kısımlarında hasar meydana geldiği, araç üzerinde tespit edilen mevcut hasarların söz konusu kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Araçta oluşan hasarın onarımı için...hasar dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen, geri görüş kamerası, arka tampon braketi, arka kamera tutucusu, kamera hortumu, arka amblem ve yazısı parçalarının değiştirildiği; arka tampon, arka tampon difüzör ve bagaj kapağı hasar onarım işlemi uygulandığı ve toplam 10 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı anlaşılmıştır. ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 67.579,59 TL değer kaybının oluşacağı ve ...tarihinde ...AŞ. Tarafından 37.692,00 TL Tenzil edildiği göz önünde bulundurulduğunda (67.579,59 37.692,00) =29.887,59 TL Değer Kaybı fark bedelinin kaldığı ve ...itibarıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) poliçesinin maddi zararlar bakımından araç başına teminat limitinin 300.000,00 TL olduğu, dava konusu aracın hasarı nedeniyle sigorta şirketince 36.478,54 TL tutarında hasar/onarım ödemesi ve 37.692,00 TL Değer kaybı bedeli ödemesinin gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. (300.000,00 36.478,54 37.692,00)= 225.892,46 TL Teminat Limiti kaldığı ve tarafımca tespit edilen 29.887,59 TL değer kaybı bedelinin ZMMS Teminat Limitinden ödenebileceği tarafımca dava dosyadaki belgeler bir bütün olarak incelenerek hesaplanmış olup kanaatinin bu yönde hasıl olduğunu beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava trafik kazası nedeniyle açılmış maddi tazminat davası olup, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL değer kaybı tazminatının mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkindir. Bir aracın onarılmış durumdaki değeri; ne kadar iyi onarılmış olursa olsun (kural olarak) aynı nitelikte hiç hasara uğramayan araç değerinden düşük olacağı bilinen bir gerçektir. Söz konusu zarar hesaplanırken, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan, kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.
Davalının kendisine karşı yöneltilen zarardan sorumlu olması için her şeyden önce davalı tarafça sigortalanan araç sürücüsünün kusuru ile kazaya sebebiyet vermiş olması gerekir. Buna göre ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketi, sürücünün kusur oranında zarardan sorumlu olur.
Kaza tespit tutanağının incelenmesinde davaya konu kazanın, ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araca arkadan çarpması neticesinde ...plakalı aracın ...plakalı araca çarpması ile meydana geldiği, davaya konu kazanın meydana gelmesinde ....plakalı aracın %100 kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, davacının davalıdan talep edebileceği değer kaybı alacağının 29.887,59-TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili ...tarihli talep artırım dilekçesi ile değer kaybına ilişkin talebini 29.887,59-TL'ye yükseltmiş, talep olunan tüm alacağa kaza tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faizin uygulanmasını talep etmiştir.
2918 sayılı yasanın 26.04.2016 tarihli 6704 sayılı yasayla değiştirilen 97.maddesine göre "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."
Her ne kadar davacı vekili talep olunan alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınca başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Dosya kapsamında, davacının davalıya yapmış olduğu başvurunun ...tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalının ...tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmıştır.
Davacı vekili, talep olunan alacaklara mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı tarafça sigortalanan aracın tescil kaydının incelenmesinde, hususi nitelikte otomobil olduğu, davacının yasal faiz talep edebileceği anlaşılmıştır.
İzah edilen nedenlerle davacıların murisine ait araçta meydana gelen bakiye 29.887,59-TL değer değer kaybının davalıdan alınarak Diyarbakır ...Noterliği'nin tarih ...yevmiye numaralı veraset ilamındaki payları oranında davacılara ödenmesi gerektiği kanaatine varılarak mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 29.887,59-TL değer kaybı tazminat bedelinin ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Kabul edilen miktar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.041,62-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.127,73-TL harcın düşümü ile eksik kalan 913,89-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin harç, 512,33-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.743,13-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 160,80 TL tebligat gideri, 4.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.360,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.900,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 29.887,59-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, verilen karar Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda miktar itibari ile KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
