- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Diyarbakır 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/696 K. 2026/70
Karar tarihi: 21 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
Karar metni
T.C.
DİYARBAKIR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 24/12/2023
- KARAR TARİHİ
- 21/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında işyeri abonelik sözleşmesi akdedilmiş olmasına rağmen kendisinin tacir sıfatının bulunmadığını, esnaf işletmesi ile gerçek kişilere ait işyeri aboneliğine ilişkin uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olmadığını ve bu nedenle genel görevli Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, davalı şirket tarafından tanzim edilen tutanaklar ile ... tesisat numarası kapsamında düzenlenen ...numaralı 10.800,26 TL ve ...numaralı 4.667,62 TL bedelli olmak üzere toplam 15.467,88 TL tutarındaki faturaların haksız olduğunu, özel hukuk tüzel kişisi çalışanlarınca tanzim edilen kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden sayılmaması nedeniyle ispat yükünün davalı şirkete ait bulunduğunu, uyuşmazlığın bilirkişi incelemesi gerektirmesi ve bölünebilir nitelikte olması sebebiyle kısmi dava açmakta hukuki yararının olduğunu, kendisinin kaçak enerji kullanmadığını, davalı tarafça usulüne uygun bir tespit yapılmadığı gibi varsa dahi tutanağın gıyabında, masa başında, sayaç mahallinin dışında ve tanık, muhtar veya zabıta imzası bulunmaksızın düzenlendiğini, kurulu güç ya da harici hat tespiti yapılmadığını, kaçak hesaplaması yapılacaksa dahi tutanak tarihindeki Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerinin esas alınması gerektiğini, usul ekonomisi ilkesi gereğince duruşma günü beklenmeksizin tensiple dosyanın yerinde inceleme ve elden takip yetkisi verilerek doğrudan bilirkişiye tevdi edilmesini, bu kabul görmezse evraklar sunulduğunda yine duruşma günü beklenmeksizin bilirkişiye gönderilmesini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları ile ıslah hakkı saklı kalmak kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 109. maddesi uyarınca kısmi dava olarak, ...numaralı fatura için 9,90 TL ve ...numaralı fatura için 0,10 TL olmak üzere şimdilik toplam 10,00 TL'lik kısım yönünden davalıya işlemiş ve işleyecek tüm faiz ve fer'ileriyle birlikte borçlu olmadığının tespitine, tensiple birlikte bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı DEDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin ekleri tebliğ edilmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 121. maddesi uyarınca sunulan ve sunulacak belgelere karşı beyanda bulunma haklarını saklı tutarak eklerin tebliğini talep ettiklerini, menfi tespit ve istirdat davalarının kısmi dava olarak açılamayacağını, bu nedenle eksik harcın tamamlanması için davacıya süre verilmesini, aksi halde davanın usulden reddini savunduklarını, müvekkili şirketin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde dağıtım faaliyeti yürüttüğünü, anılan yönetmelikte kaçak tespit ve hesaplamaya ilişkin ...tarihinde yapılan değişikliklerin incelemede esas alınması gerektiğini, kaçak tutanakları, görüntüler, yük profilleri ve tüketim ekstreleri için müvekkili şirkete müzekkere yazılmasını istediklerini, davacı adına kayıtlı ...tesisat numaralı ticarethane abonesinde yapılan incelemelerde ...tarihinde sayaç harici hat çekilmesi sebebiyle tutanak düzenlenerek ...-...tarihleri arasındaki 180 günlük dönem için 4.667,62 TL kaçak elektrik tahakkuku yapıldığını, aynı tesisatta ...tarihinde sayaç seri numarasının farklı olduğunun tespiti üzerine mükerrer kayıtla tutanak düzenlenip ...-...tarihleri arasındaki 29 günlük dönem için 10.800,26 TL kaçak elektrik tahakkuk ettirildiğini, kaçak kullanım öncesi ve sonrası ortalama tüketim dengesizlikleri ile şirket kayıtlarının kaçak elektrik kullanımını doğruladığını, emsal yargı kararları uyarınca görüntü kaydı bulunmasa dahi tüketim verilerindeki farklılıklar ile tutanaktaki kaçak yönteminin uyuşması halinde ispat koşulunun gerçekleşeceğini, kaçak tutanağında koordinatları belirtilen mahalde keşif yapılarak ve şirketten kayıtlar celbedilerek üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini ve tüm tahakkuk hesaplamalarının mevzuata uygun biçimde gerçekleştirildiğini ileri sürerek haksız davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini davanın reddini savunmuştur.
DELİLLER:
...Tarihli Bilirkişi Raporunda: Ticarethaneye harici hat ile enerji verildiğinin anlaşıldığı, sayacın seri numarasının ...olması gerektiği, bunun kurum dışı sayaç kullandığı anlamına geldiği, Elektrik Piyasası Tüketici Yönetmlelik gereği hesaplanan ...tarihli, ...seri numaralı kaçak tespit tutanağı, ...fatura numarasına istinaden kaçak tahakkuk bedeli 2.717,33 TL olduğu ve ...tarihli, ...numaralı kaçak tespit tutanağı ...fatura numarasına istinaden kaçak tahakkuk fatura bedeli 2.092,65 TL olduğu, toplamda 4.809,98 TL olması gerektiği kanaatine vardığını beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı adına tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanımına dayalı faturalardan dolayı davacının, davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davaya konu kaçak elektrik tespit tutanağının, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nun 204/2. maddesinde hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir (Yargıtay 3.HD, 21/10/2021 tarih ve E.2021/4894, K. 2021/10580). Diğer taraftan, davacının kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespit tutanağına dayanılarak yapılan tahakkuktan borçlu olmadığının tespitine yönelik açılan davada, ispat yükü davalı şirkete aittir.
Mahkememizce davacı adına düzenlenen faturaların usulüne uygun olup olmadığı, davacı tarafından kaçak kullanım yapılıp yapılmadığı ve olması gereken fatura tutarının hesaplanması için bilirkişi raporu aldırılmış olup hazırlanan ...tarihli raporunda özetle; ...tarihli, ...seri numaralı kaçak tespit tutanağı, ...fatura numarasına istinaden kaçak tahakkuk bedelinin 2.717,33-TL olduğu ve ...tarihli, ...seri numaralı kaçak tespit tutanağının ...fatura numarasına istinaden kaçak tahakkuk fatura bedeli 2.092,65-TL olduğu yönünde rapor düzenlenmiştir.
Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;
"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;
(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
.........
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.
(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.
Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre;
MADDE 14 – "(1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur.
(2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir.
(3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır.
(4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir."
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihli ...seri numaralı 4.667,62-TL tutarındaki fatura ve ...tarihli ...seri numaralı 10.800,26-TL tutarındaki faturalar yönünden yapılan tespitlerin incelenmesinde kaçak kullanım yapıldığı ancak bedelin doğru hesaplanmadığı, davalı şirket tarafından yapılan tespit ve hesaplamanın bedel yönünden eksik ve
hatalı olduğu bu hususun alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği, raporun dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KABULÜ ile;
1-...tesisat numaralı abonelik adına düzenlenen ...tarihli ...seri numaralı 4.667,62-TL tutarındaki faturanın 1.950,29-TL'lik kısmı yönünden davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2- ...tesisat numaralı abonelik adına düzenlenen ...tarihli ...seri numaralı 10.800,26-TL tutarındaki faturanın 8.707,61-TL'lik kısmı yönünden davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Kabul edilen miktar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 728,04-TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 732,00-TL harçtan peşin alınan 727,96 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4,04-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvuru harcı, 269,85-TL peşin harç, 458,11-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 997,81-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 253,55-TL tebligat gideri, 1.820,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.073,55-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden takdir edilen 10.657,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, Tarafların yokluğunda yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
