- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/1256 K. 2026/2262
Karar tarihi: 24 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 5/A
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 20
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353/1-b-1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 361
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 51/1
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 52
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 56
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 61
- 6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU, m. 72
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 97
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 98
- 2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU, m. 99
- 818 sayılı BORÇLAR KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ, m. 43
- 818 sayılı BORÇLAR KANUNUNUN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMIŞ HÜKÜMLERİ, m. 44
Karar metni
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
- KARAR TARİHİ
- 24/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- KARAR TARİHİ
- 05/02/2026
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- DAVA
- Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
- İSTİNAF KARAR TARİHİ
- 24/09/2026
- İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
- 24/09/2026
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ......'ın 19/09/2022 tarihinde yolcu olarak bulunduğu, ......’nın kullandığı ... plakalı aracın müvekkiline çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza sonucu müvekkilinin ağır olarak yaralandığını, ayrıca davalıya ait otomobilin motorsiklete çarpması sonucunda hem müvekkilinin kardeşi ......'ın hemde ......'ın yaralanmasına sebep olduğunu, davalı aleyhine Ereğli .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E sayılı ceza dava dosyası açıldığını, dosyada "taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma" suçundan davalının ceza aldığını, dosyanın kesinleştiğini, müvekkilinin çocuk yaşta sürekli maluliyete sahip olduğunu, müvekkilinin iş, öğrencilik ve spor hayatını etkilediğini, Adli Tıp Kurumu raporunda davalı sürücü ......'nın asli kusurluluğunun tespit edildiğini, sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu ancak müvekkiline yetersiz eksik bir ödeme yapıldığını, Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının ...... sayılı 07/08/2023 tarihli raporunda maluliyet oranı %7 gibi bir oran tespit edildiğini, kaza sonrasında 8 ay boyunca okuluna devam edemediğini, şu an ne koşabilmekte ne de doğru düzgün oyun oynayamadığını, bu sebeple yaşadıkları psikolojik çöküntünün en üst düzeyde olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin maddi zararının şimdilik 850,00 TL'nin (100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı; 250,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı; 250,00 TL tedavi-ulaşım giderleri; 250,00 TL bakıcı giderleri) davalılardan (Sigorta şirketinin teminat sorumluluğu sınırları içinde) müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesini, 160.000,00 TL manevi tazminatın davalı ......'dan tahsil edilmesini, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılardan tahsil edilmesini, dava sonucunda alacağın sonuçsuz kalmaması ve davalı ...... 'in mal kaçırma girişiminin önlenmesi için adına kayıtlı olan taşınmazlara ve taşınırlara herhangi bir nam ve ad altında 3. Kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir
Davalı ...... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava konusu taleplere ilişkin müvekkili sigorta şirketine yapılmış geçerli başvurusunun bulunmadığını, davacının kaza tarihinde zararı ve tazminat yükümlüsünün kim olduğu hakkında bilgi sahibi olduğunu, zamanaşımı yönünden itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, ayrıca KTK 86.madde gereğince araç işleteninin ve sürücünün kusursuz olduğu hallerde sigortacının da tazminat ödeme yükümlülüğünün olmayacağını, davacının tazminat hesabı yapılırken vergilendirilmiş gelirinin esas alınması gerektiğini, vergilendirilmiş geliri bulunmuyorsa asgari ücret üzerinden değerlendirilme yapılması gerektiğini, dava konusu kazada davacının koruyucu ekipmanları kullanmadığını, müterafik kusur durumunun tespit edilmesini, bu nedenlerle öncelikle davanın reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davacının kaza tarihinde 18 yaşından küçük olduğu göz önünde bulundurularak geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından KTK 97. maddesinde belirtilen usule göre sigorta şirketine başvurusu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı araç sürücüsü müvekkilinin tam ve asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini belirtmiş ise de bu konuda henüz yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, davacıda kaza sırasında kasksız, korumasız ve gerekli ekipmanların olmadığı üstelik elektrikli bisiklette 3 kişi binerek gerekli dikkate ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının davaya konu kaza da asli ve tam kusurlu olduğunu, ayrıca davaya konu kazanın oluşmasından sonra polis memurlarının geldiğini ve tutulan kaza tespit tutanağında müvekkilinin haklı olduğunun görüldüğünü, davacının kaza tarihinde 18 yaşından küçük olduğu göz önünde bulundurularak geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, davacı tarafından tespit edilen kusur durumlarının ve maluliyet oranlarının reddi ile davanın esastan reddine, yargılama masrafI ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
Davacının geçici iş göremezliği nedeniyle uğradığı maddi zararı için taleple bağlı kalınarak 66.339,27 TL, iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararı için 12.942,00 TL, kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararı için 8.000,00 TL olmak üzere toplam 87.281,27 TL'den %20 müterafik kusur indirimi yapılarak hesap edilen 69.825,01 TL'nin davalı sigorta şirketinden 02/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), diğer davalı ......'dan kaza tarihi olan 19/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan zararlara ilişkin taleplerin REDDİNE,
Manevi tazminat talebinin kabulü ile; 160.000,00 TL manevi tazminatın davalıHamza'dan kaza tarihi olan 19/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ...... A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece itirazların değerledirilmeden usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, davacının dava konusu taleplerle ilgili olarak müvekkili sigorta şirketine yapılan geçerli bir başvurusu bulunmadığını, eksik evraklarla başvuru yapıldığını ve bu eksikliğin giderilmeksizin dava yoluna gidildiğini, dava konusu hakkında üniversitelerin maluliyet tespiti yapmaya yetkisi bulunmadığını, yetkisiz kurum tarafından hazırlanan raporun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, kaza nedeniyle geçici iş göremezlik zararından bahsedilmesi için davacının GİG döneminde çalışmaması ve bu süre içinde önceki kazançlarından yoksun kalması gerektiğini, GİG talebinde bulunan davacının GİG süresince SGK'nın GİG ödemelerini SGK hizmet dökümü, maaş bordrolarını dava dosyasına sunmak ile haklılığını ispatla yükümlü olduğunu, dosyada herhangi bir tazminat raporu alınmadığını, davacının zararının müvekkili şirket tarafından karşılandığını, hatır taşıması ve müterafik kusur yönünden indirim yapılması gerektiğini, vekalet ücretine itiraz ettiklerini, SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesini, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine verilen kararın kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda karar verilmesini dilemiştir.
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilinin kalıcı mağduriyeti olmasına rağmen bu hususun yeterince araştırılıp aydınlatılmadan çelişkilerin giderilmeden karar verildiğini, eldeki raporun yeterince kanaat verici nitelikte bulunmadığını, somut kalıcı mağduriyetin tam olarak tespit edilemediğini, dosya kapsamında dosyanın ATK Üst kuruluna gitmiş olsa da kurulca dosyaya istenenin verilemediğini, müvekkilinde kalıcı sakatlığın halen eskisi gibi ağır şekilde devam ettiğini, yeterince muayene ve tetkik yapılmadan rapor tanzim edilmesinin müvekkilinin şikayetlerinin değerledirilmediğini, önceki raporlarda da belirtilen organ küçülmesinin ATK raporunda hiç tetkik edilmediğini, önceki raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, önceki raporlardan farklı bir rapor ortaya çıktığını, geçici iş göremezlikten kaynaklı müterafik kusur indirimi yapılmasının usul kanun ve dosya kapsamına aykırı olduğunu, ücret artışından kaynaklı yeniden hesap yapılması ve tazminat alacaklarının artmasına ilişkin hak ve alacaklarının saklı olduğunu, müvekkili için asgari ücret üzerinden hesap yapılmasının hatalı olduğunu, yargılama giderlerinin eksik takdir edildiğini, arabuluculuk ücretinin tarafları aleyhine yükletilemeyeceğini, davanın kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kusur takdirinin eksik ve hatalı olduğunu, müterafik kusurun resen değerledirilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılmamasının yerinde olmadığını, faiz başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu, sigortacının temerrüdüne göre ayrımın açık seçik yapılması gerektiğini, müvekkili yönünden sorumluluğun ağırlaştırılmaması gerektiğini, davacının kaza tarihinde 18 yaşından küçük olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını, davanın reddini dilemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava; yaralanmalı trafik kazası sebebiyle geçici, sürekli iş göremezlik,tedavi , bakıcı giderlerine ilişkin maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
1- Sigorta şirketine davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığı itirazının incelenmesinde;
2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.
Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".
HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,
2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup;
6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, davalı nezdinde zorunlu mali sorumluluk poliçesiyle sigortalı araç nedeniyle meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacıların, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine belgeler ile birlikte başvuru dilekçesi ile başvurdukları, sigorta şirketinin eksik evrak yazısı ile talebin karşılanmayarak sonuçsuz bırakıldığının davalı vekili cevap dilekçesi ile de sabit bulunduğu, bilahare eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı sigortanın istediği belgeler Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde belirtilen belgelerden ise de KTK'nın 96. maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2. maddesinde geçen bu belgeler sigorta şirketinin ödeme tarihine(temerrüde) ilişkin olup dava açmadan önce sigorta şirketine başvuru yapılmasına dair adı geçen yasanın 97. maddesinde bu belgelere yer verilmediği gibi davacının başvuru dilekçesinde eklenmesi gereken diğer tüm belgeleri ekleyerek başvuru yaptığı,davalı sigortanın cevabi ile dava tarihi arasında geçen süre de gözetildiğinde davalı sigortanın davacıya verdiği cevabın talebi karşılamadığı dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı,bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği de açıktır. Davalı sigorta vekilinin istinaf itirazları yerinde değildir.
2-Kusur itirazının incelenmesinde :
Müteselsil sorumluluk, (zincirleme sorumluluk, birlikte sorumluluk) sorumluluk hukukunda önemli bir yeri bulunmaktadır. Müteselsil sorumluluk, aynı zararın oluşmasında rolü olan ancak zararın hangi kısmından sorumlu olduğu tespit edilemeyen birden fazla kimsenin, niteliği itibariyle bölünmeye elverişli başka bir deyişle çoğunlukla para ediminden oluşan tazminat ediminin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu, alacaklı zarar görenin de dilediği sorumludan edimin tamamını veya bir kısmını talep yetkisine sahip olduğu, sorumlulardan biri ödeme yaptığı oranda diğerlerinin de sorumluluktan kurtulduğu bir birlikte sorumluluk türüdür. Sorumlulukta müteselsillik ilkesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda yer verilmiştir. Müteselsil sorumluluk gerek zarardan sorumlu olanların zarar görene karşı sorumluluğunda gerekse zarardan sorumluların birbirlerine rücu ilişkisinde bazı ilkeler getirmiştir. İşte bu ilkeleri bir bütün olarak müteselsil sorumluluk ilkesi olarak kavramlaştırılmıştır.
Birden çok kişinin aynı zarara birlikte sebep olmalarından doğan zarar aynı sebebe dayanan zarardır. Müteselsil sorumluluğu doğuran “aynı sebep” veya “birlikte sebep” kusur olabileceği gibi sözleşme veya kanundan doğabilir.
Müteselsil sorumluluk zarar görene karşı zarardan sorumlu olanların sorumluluğunun kapsamı ve niteliği yönünden kendine has ilkeler getirmiştir. Normal şartlarda bir zarar birden fazla kişinin fiili ve sorumluluğu ile doğuyorsa o kişilerin sorumluluğu kendi fiillerine yada kusurlarına isabet eden zarar miktarından sorumlu olmalarıdır. Ancak haksız fiilden zarar görenin zararını en kısa, en kolay yoldan tazminini sağlamak amacı ile müteselsillik ile kendine has sorumluluk ilkeleri benimsenmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.
Yine 6098 sayılı TBK'nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" demekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır.
Müteselsil sorumluluk, kanundan doğan bir sorumluluk türü olup müteselsil sorumluların birinden talepte bulunan hak sahibinin, tüm ilgililer bakımından müteselsil sorumluluğa dayandığını ifade etmesine de gerek yoktur. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, araçta yolcu olarak bulunan davacının kazanın oluşumunda kusurunun bulunmamasına göre, zararın tamamını, isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir. ( YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/7214 E, 2019/2775K-2016/7805 E,2019/3209 K )
Bu bilgiler ışığında somut olayı incelediğimizde; davacı taraf, dava dilekçesi ve verdiği ıslah dilekçelerinde açıkça davalının kusuru oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre, davacının yolcu olarak bulunduğu dava dışı araç sürücüsünün de kusurunun bulunması içinde bulunduğu davalıların müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.Bu durumda mahkemece; davaya konu kazada davacının kusurlu olmadığı ve zarar gören kusursuz 3. kişi konumunda olduğu talebinde kusur oranından da söz etmediğine göre zararın tümünü talep etmesi B.K.'da öngörülen teselsül kurallarına açık bir şekilde dayandığının kanıtı olduğu (HGK 24.06.1983 gün 1981/533E.-1983/724K) hususları gözetilmek suretiyle, davacı için tazminatın belirlenmesinde herhangi bir kusur indirimi yapılmaması yukarıda belirtilen müteselsil sorumluluk ilkesine uygun olduğundan davalı sigorta vekilinin ve ...... vekilinin buna yönelik istinafının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3-Maluliyet ve hesaplama yöntemine yönelik itirazların incelenmesinde;
Dairemizin önceki kararlarında ve uygulamasında;
ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS,2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİYÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK,
Dairemizin 2024/1471 ve 2024/1331 esas sayılı dosyalarında buna yönelik verilen direnme kararlarımızın Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08/04/2016 tarihli 2025/488 esas 2026/223 karar ve 2025/489 esas ve 2026/224 sayılı dosyalarıyla bozulmakla verilen, bu bozma kararları esas alınarak, Dairemizin yerleşik uygulamasından dönülmek suretiyle,
BU ÇERÇEVEDE;
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.
Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler;
- 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”,
- 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,
- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi)
- 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,
- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir.
Anlatılanlar çerçevesinde;
Yargıtay HGK 17/06/2015 tarih 2013/17-2423 Esas,2015/1661 Kararında da belirtildiği üzere eğer sağlık kurulu raporunda belirlenen maluliyet oranı ile mahkemece alınan adli tıp heyet raporundaki maluliyet oranı arasında "fahiş fark varsa" bu çelişki Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu tarafından giderilmelidir.
Somut olayda, Mahkemece yargılama aşamasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 10/05/2024 tarihli raporunda; davacının maluliyet oranının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %2 olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunun 29/01/2025 tarihli raporunda ; davacının maluliyet oranının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında %0 olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, çelişkilerin giderilmesi için alınan İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulu Başkanlığı'nın 07/08/2025 tarihli raporunda; davacının maluliyet oranının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmamış olduğundan; %0 olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, gecici iş göremezlik ve bakıcı ihtiyacı sürelerinin de usulüne uygun hesaplandığı anlaşılmıştır.
Bu nedenle, maluliyet raporlar arasındaki çelişkinin giderildiği görülmekle davacının maluliyete yönelik davalı sigorta vekilinin geçici iş göremezlik, bakıcı sürelerine yönelik itirazlarının reddi gerekmiştir.
Yine, ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (devre başı ödemeli belirli rant yöntemi, % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nun 90. maddesinde yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınması ancak hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması gerekecektir.Dosyada sürekli maluliyet hesaplaması da yapılmadığı görülmekle davalı sigorta vekilinin buna yönelik itirazının reddi gerekmiştir.
4-Davalı sigorta vekilinin tedavi giderleri, bakıcı gideri ve geçici iş göremezliğin teminat dışı olduğuna yönelik itirazının incelenmesinde;
Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olup geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmekte olup belirtilen teminat limiti göz önüne alınarak davalının sorumluluğu bulunmaktadır.
(Bkz. aynı yönde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık ve ölüm teminat limitinde yer aldığına dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/9892 Esas, 2025/17135 Karar; 2025/10719 Esas, 2025/16838 Karar; 2024/9922 Esas, 2025/16425 Karar sayılı ilamları)
Öte yandan; Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre de sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir. Buna göre mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır.
Bu itibarla, tedavi süresince bakıcı giderleri ile tedavi giderleri Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.
6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.
Bu halde, istinaf eden davalı vekilinin geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.
4--Davalıların 18 yaşından küçüklük nedeni ile geçici iş göremezlik tazminatı verilip verilmeyeceği hususunda istinaf itirazının değerlendirilmesinde :
Haksız fiilin bir çeşidi olan trafik kazalarında yaralanmalar nedeniyle meydana gelen zararlar 6098 sayılı TBK.nın 54. Maddesinde açıklanmış, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpların bedensel zararlardan olduğu belirtilmiştir.
DAİREMİZİN ÖNCEKİ KARARLARINDA HER NE KADAR;
Haksız fiil sorumluluğunda zarar verenin sorumlu tutulabilmesi için fiil, zarar ve uygun illiyet bağının bulunması gerekir. Zararın ise haksız fiiller yönünden TBK.nın 54. Maddesinde belirtildiği şekilde kazanç kaybı olabileceği gibi çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi de bir zarar olarak kabul edilmiştir. İş gücü kaybı sebebiyle uğranacak tek kalem zarar, gelir kaybına ilişkin olan değildir. Dava konusu olayda da davacı her ne kadar 7 yaşında ve gelir getiren bir işte çalışmıyor olsa da geçici iş göremezlik süresi yani %100 malul sayıldığı iyileşme süresi boyunca herhangi bir işte çalışmaması zararının olmadığı şeklinde yorumlanması haksız fiilin zarar ilkesi ile bağdaşmaz. Zarar gören geçici iş göremezlik süresi içinde günlük işlerini yerine getirememesi, öz bakımını sağlayamaması da bir zarardır. Geçici iş göremezlik süresi içinde küçüğün zararının bulunmadığı ve bu süre için tazminat hesabı yapılmaması zarar veren lehine olup zararın sadece maddi olarak gelir azalması ve kazanç kaybı olduğu sonucunu doğurur. Zarar hesabında pasif dönem için dayanak teşkil eden “efor kaybına” ilişkin görüş, küçüklerin sürekli iş göremezliğinin bulunması halinde kabul edildiği gibi eforun tamamen %100 oranında kaybedildiği geçici iş göremezlik süresi için de kabul edilmesi gerektiğine karar verilmiş ise de; BUNA YÖNELİK DİRENME KARARIMIZ HGKK 2025/488 ESAS VE 2026/223 KARAR SAYILI İLAMI ÇERÇEVESİNDE BOZULDUĞUNDAN BU ÇERÇEVEDE;
Kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan davacının, gelir getirici bir işte çalışmadığı, dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancı bulunmadığı anlaşılmakla geçici iş göremezlik zararı da doğmamış olup geçici iş göremezlik tazminatı verilmeyecektir. Geçici iş göremezlik tazminatının reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiş buna yönelik itirazın kabulüne karar verilmiştir.
5- Müterafik kusura ilişkin itirazın incelenmesinde:
6098 sayılı Borçlar Kanun’un, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Borçlar Kanun’un 52.maddesinde (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44.maddesi) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.
Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK.nun 52.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.
Somut olayda davacının savcılık ifadesinde motosiklet sürücüsünün ön kısmında yolculuk yaptığını beyan ettiği anlaşıldığından müterafik kusur indirimi yapılması yerinde olup davacının buna yönelik itirazının reddi gerekmiş, halihazırda zaten müterafik kusur indirimi yapıldığından davalıların itirazının reddi gerekmiştir.
6-Hatır taşıması itirazının incelenmesinde :
Hatır taşıması yönünden indirimden sadece hatır taşıması yapan sürücü, işleten ve bu aracın sigortacısı yararlanacaktır. Karşı aracın sürücü işleten ve sigortacısının bu indirimden yararlanma olanağı bulunmamaktadır.(Yargıtay 17. HD.nin 28/05/2015 gün ve 2013/17943 E. 2015/7960 K.)
7- Faiz başlangıcına ilişkin itirazın incelenmesinde:
Somut olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Davalı ...... vekilinin itirazının reddi gerekmiştir.
Sigorta şirketinin poliçe kapsamında sorumlu olduğu tazminatı 2918 sayılı KTK 99. maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içerisinde ödemesi gerekmektedir. Bu süre içinde ödeme yapılmaz ise bu süre sonra erdikten sonra 9.gün sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilir.
Sigorta şirketi yönünden temerrütün de başvuru tarihinden itibaren geçmesi gerekli sekiz günlük yasal süre de nazara alındığında bu tarih itibariyle oluştuğundan buna yönelik itirazın reddi gerekmiştir.
8-Ödeme itirazının incelenmesinde :
Davalı sigorta ödeme iddiasında bulunmuşsa da sunulan dekontta yapılan ödemenin neye ilişkin olduğunun anlaşılamadığı, hasar dosyasında sürekli maluliyet hesaplamasına ilişkin aktüer raporunun bulunduğu, hali hazırda davacının sürekli maluliyet tazminat talebinin de mahkemece reddedildiği anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.
9- Manevi tazminat miktarı itirazının incelenmesinde :
Manevi tazminat, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56.maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükme göre, Manevi zarar; mutlak hak olan ve dolayısıyla herkese karşı korunmuş bulunan kişilik haklarının kapsamına giren değerlerden birisinin ihlali ile doğar. Şahsiyet hakkı hukuka aykırı bir şekilde tecavüze uğrayan kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat namı ile bir miktar para ödenmesini talep edebilir. Şahsi menfaatleri ihlal edilen kimseye ihlalin ve kusurun özel ağırlığının haklı kılması halinde hakimin manevi tazminat olarak verilmesine hükmedeceği para miktarının belirlenmesinde hakkaniyet gözetilmelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hak ve nisfetle hüküm vereceği Medeni Kanun'un 4. maddesinde belirtilmiştir. Ödettirilecek para miktarı ise aslında ne tazminat, ne de cezadır. Çünkü mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği gibi kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir. Aksine olarak zarara uğrayanda bir huzur duygusunu doğurmaktır. Aynı zamanda ruhi ızdırabın dindirilmesini amaç edindiğinden tazminata benzer bir fonksiyonu da vardır. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesinde ; "Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir" hükmü düzenlenmiş madde metninden de anlaşıldığı üzere, haksız eylem sonucu bedensel zarar görenin yakınları yararına manevi tazminata karar verilebilmesi için, zarar görenin yaralanmasının ağır bedensel zarar niteliğinde olması gerekmektedir. Ağır bedensel zarar, kanunda tanımlanmamış olup, yaralanmanın özelliğine ve yarattığı sonuçlara göre mahkemece takdir edilecektir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu somut olayın gerçekleşme şekli, yeri, zamanı, yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde İDM'ince hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının UYGUN OLDUĞU, itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
10-Davalı sigortanın SGK ödemesi araştırılmadığına yönelik itirazının incelenmesinde;
Davacının gelen SGK yazı cevaplarına göre herhangi bir ödeme almadığı bildirildiğinden buna yönelik itirazlar yersizdir.
11-Davalı sigortanın zamanaşımına yönelik itirazının incelenmesinde:
Haksız fiillerde zamanaşımı Borçlar Kanunu’nun 72.maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.
TBK nın 72 maddesinde haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararın tazmini istemi ile açacağı davaların, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu belirtilmiştir.
Bu düzenlemeye göre "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır.
Somut olayda, kaza 19/09/2022 tarihinde gerçekleşmiş dava ise 15/01/2024 tarihinde iki yıllık zamanaşımı süresi içinde belirsiz alacak davası olarak açılmış olup zamanaşımına ilişkin itirazın yerinde olmadığı görülmüştür.
12-Davacı vekilinin arabuluculuk ücretine ilişkin itirazının incelenmesinde;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk giderlerinin kabul red oranına göre hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği, mahkemece kabul red oranına göre hüküm kurulmuşsa da davalıların buna ilişkin açık istinafları bulunmadığı nazara alınarak davacının itirazının reddine karar verilmiştir.
Bu nedenle, davalı sigorta vekilinin ve davalı ...... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
Davalı sigorta vekilinin ve davalı ...... vekillerinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere KALDIRILMASI VE DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMAK suretiyle; (İnfazda tereddüt oluşmaması için itiraz edilmeyen ve kesinleşen kısımlar korunmak suretiyle)
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacının geçici iş göremezliği nedeniyle uğradığı maddi zararı için davanın reddine,
2-Davacının iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararı için 12.942,00 TL, kaçınılmaz tedavi giderinden doğan maddi zararı için 8.000,00 TL olmak üzere toplam 20.942,00 TL'den %20 müterafik kusur indirimi yapılarak hesap edilen 16.753,60 TL'nin davalı sigorta şirketinden 02/08/2023 temerrüt tarihinden itibaren (poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), diğer davalı ......'dan kaza tarihi olan 19/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan zararlara ilişkin taleplerin REDDİNE,
4-Manevi tazminat talebinin kabulü ile; 160.000,00 TL manevi tazminatın davalı ......'dan kaza tarihi olan 19/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
İlk Derece Yargılaması Yönünden;
5-Alınması gereken 12.074,03 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 549,39 TL peşin harç, 297,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik olan 11.227,65 TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ...... şirketi poliçe limiti dahilinde 1.055,40 TL'den sorumlu tutularak) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet ücreti, 549,39 TL peşin harcı, 297,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.334,79 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...... şirketi poliçe limiti dahilinde sorumlu tutularak) alınarak davacıya verilmesine,)
7-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 5.700,00 TL bilirkişi ücreti, S.Ü. Tıp Fakültesi Adli Tıp A.B.D. Başkanlığı fatura ücreti 5.857,62 TL, 14.400,00 TL Adli Tıp Kurumu rapor ücreti, posta tebligat gideri 2.692,00 TL toplamı olan 28.649,62 TL'nin kabul-ret oranına göre hesaplanan 20.455,82 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...... şirketinin 1.922,85 TL'sinden diğer davalı ile birlikte sorumlu tutulmasına alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerine bırakılmasına,
8-Maddi Tazminat yönünden;
a-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 16.753,60 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ...... şirketi poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutularak) müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ödenmesine,
b-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 16.753,60 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
9-Manevi Tazminat yönünden; a-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ......'dan alınarak davacıya ödenmesine,
10-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından; buna göre arabuluculuk gideri olan 3.200,00 TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.168,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ...... şirketi poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutularak) 32,00 TL'sinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
11-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
12-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan istinaf karar harcının talep halinde davalı taraflara ayrı ayrı iadesine,
13-Davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf başvuru giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
14-Davalı ...... tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf başvuru gideri ile 180,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.182,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
15-Davacı tarafından yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
16-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
17-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde temyiz yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.24/09/2026
...
Başkan
...
e-imzalı
...
Üye
...
e-imzalı
...
Üye
...
e-imzalı
...
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.
