mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Bölge Adliye Mahkemesi Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E. 2026/1326 K. 2026/2242

Karar tarihi: 24 Eylül 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

KARAR TARİHİ
24/09/2026
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ
25/12/2025
NUMARASI
... Esas ... Karar
DAVA
Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ
24/09/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ
24/09/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Davalı ........ , 15.04.2023 günü saat 15.20 sıralarında davalı ........ şirketine ........ poliçe nolu ZMM ile sigortalı , diğer davalı ........'ne ait ........ plakalı araçla Konya ilinden Kadınhanı istikametine seyir halinde iken kaza mahalli olan Kadınhanı –Konya yolu Kadınhanı ışıklı kavşağına geldiği esnada kendisine kımızı ışık yanmasına rağmen kırmızı ışık ihlali yaparak hızını hiç azaltmadan süratli bir şekilde aracının ön kısımlarıyla, Kadınhanı ilçesinden Konya ili istikametine kendisine yeşil ışık yandığı için hareket eden müvekkili ........'ın sevk ve idaresindeki ........ plakalı otomobilin sol yan kısmına çarpması neticesinde çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği gibi nedenlerle davanın belirsiz alacak davası olarak görülmek ve 6100 sayılı H.M.K madde 107 uyarınca mahkemenizce yapılacak tahkikat sonucunda müvekkilinin bedensel maddi zararının değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere ; a)100,00 TL kalıcı maluliyet tazminatı, b)100,00 TL geçici maluliyet tazminatı, c)100,00 TL bakıcı gideri, d)100,00 TL tedavi ve yol masrafları gideri olmak üzere 400,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ( davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile tarafımıza ödenmesini, alacağı sonuçsuz kalmaması için ........ plakalı aracın trafik kaydına üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmasından dolayı İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, başvuru şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle işbu davanın usulden reddini, her halükarda, başvuranın polis memuru olup, nakdi tazminat alıp almadığının ara karar kurularak sorulmasını, maluliyetin tespitine yönelik Adli Tıp Kurumu’ndan rapor alınmasını, her hâlükârda tazminat hesabının ZMS Sigortası Genel Şartları A.5/c maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılmasını, davacıların geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin reddini, somut olaydaki kusur oranlarının belirlenebilmesi için dosyanın alanında uzman kusur bilirkişisine gönderilmesini, davacıların müterafik kusuru olup olmadığının tespit edilmesini ve olası tazminat tutarı üzerinden her halükarda istiap haddi aşımı nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını, ceza dosyasının celbi ile uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle:Öncelikle kusur tespiti yaptırılmasını, Müvekkili şirkete ait araç diğer davalı ........ nezdinde sigortalı olduğunu, dolayısıyla sigorta teminat limiti dahilinde Sigorta Şirketinin sorumluluğu söz konusu olduğunu, bu kaza ile ilgili davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının ve yapıldıysa hangi alacak kalemlerine istinaden ne kadar ödeme yapıldığının sorulmasını ve yapılan bir ödeme var ise toplam zarardan düşülmesini ve davacının vücudunda devamlı veya geçici sakatlık olup olmadığının tespiti ve sakatlık oranının ne kadar olduğunun tespiti için Adli Tıp Kurumu'na sevk edilmesini ve alınacak bilirkişi raporu ile bedensel zararının tespit edilmesini talep ettiklerini ve davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddi ile davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada davacının masraflarını gidermekle yükümlü taraf sigorta şirketi olduğundan müvekkilinin bu aşamada herhangi bir borcunun olmadığı gibi nedenlerle öncelikle davacının davasının reddini, mahkeme aksi kanatte ise talep edilen maddi tazminat bedelini kabul etmemekle birlikte mahkemenizce talebin kabulü halinde ödenecek miktarın diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacının üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay 4 HD'nin 2021/23273 esas, 2022/901 karar; 2021/21911 esas, 2023/14297 karar; 2021/14429 esas, 2021/5729 karar; Konya BAM 3. HD 2025/1571 esas 2025/1498 karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır;

DAVACININ MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KISMEN KABULÜ İLE;

Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 1.634.790,03TL sürekli iş göremezlik maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Ölüm/Sakatlık Limiti: 1.200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalılar ........ ve ........'tan kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 31.727,25TL bakıcı gideri maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti:1.200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalılar ........ ve ........'tan kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının 15/04/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle mahrum kaldığı 21.620,00 TL tedavi masrafı maddi zararının DAVALI ........ (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere (Tedavi/Sağlık Limiti: 1.200.000,00TL) temerrüt tarihi olan 26/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) davalılar ........ ve ........'tan kaza tarihi olan 15/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ve tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ (tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

Davacının geçici iş göremezlik talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı ........ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini, bilirkişi kurulu raporunun içeriği yazılmadığını ve mahkemece gerekçeli karar yazıldığını, sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, davanın usulden reddinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle poliçe teminat limitini aşar mahiyette hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan sağlık kurulu raporunda kişinin güncel muayenesi yapılmaksızın evrak üzerinden tanzim edildiğini, maluliyet raporunun taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından alınan maluliyet raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosya kapsamında alınan maluliyet raporu ile çelişki olduğunu, mahkemenin taleple bağlı olduğunu, davacının dava dilekçesinde maluliyet oranına ilişkin fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığını, bilirkişi raporunda davacının talebini aşar mahiyette hesaplama yapıldığını, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 yaşam tablosuna ve 1.65 Teknik Faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderlerinin poliçe kapsamında olmadığını, meydana gelen kazada bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının kabul edilemez olduğunu, müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, davaya konu aracın ticari faaliyette bulunmadığından ticari faize hükmedilemeyeceğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin unvanı ve vergi numarasının değiştiğini, davanın kabulüne karar verilen alacak kalemleri yönünden mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, dosyada usulüne uygun olarak maluliyet raporu alınmadığını, davacının güncel muayenesinin yapılmadan evrak üzerinden fahiş bir şekilde oran belirlendiğini, ATK raporunu veren heyetin usulüne uygun oluşturulmadığını, bakıcı ve tedavi giderlerine ilişkin davacı tarafından delil sunulmadığını, bakıcı ve tedavi giderlerinin bilirkişi tarafından hiçbir veriye ve belgeye dayanmadan farazi bir şekilde hesaplandığını, raporun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, kararın kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili katılma yolu ile sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin 15.04.2023 ile 15.01.2024 tarihleri arasındaki 9 aylık iyileşme süresinde maaşını almış olsa dahi %100 malul sayılacağı döneme ilişkin geçici iş göremezlik tazminatı alacağının ve buna dair bilirkişi raporuna itirazlarının reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davadan önce sigorta şirketine başvuru zorunluluğu nedeniyle arabuluculuk tutanağının gerçekte ihtiyari nitelikte olduğunu ve bu sebeple 3.120,00 TL tutarındaki zorunlu arabuluculuk ücretinin kendilerinden tahsiline karar verilmesinin hatalı bulunduğunu, aktüerya hesaplamaları ile hükmedilen tüm maddi tazminat miktarlarının aleyhlerine olacak şekilde düşük belirlendiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıların istinaf başvurularının tümden reddedilmesini ve katılma yolu ile istinaf başvurularının kabul edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazası nedeniyle oluşan yaralanma nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

1-Davalı sigortanın, davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmadığına yönelik itirazının incelenmesinde;

2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.

Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına (ya da Güvence Hesabına) karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".

HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,

2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup;

6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacı tarafın, dava tarihinden önce davalı sigortaya belgeler ile birlikte başvuru dilekçesi ile başvurduğu, dolayısıyla davacının dava açmadan önce yasada öngörülen sigortaya başvuru koşulunu yerine getirdiği sonucuna ulaşıldığı, bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği, davalı vekilinin bu hususlara ilişkin itirazı yerinde değildir.

2-Davalı sigortanın kusura yönelik itirazının incelenmesinde;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Karayolları Trafik Kanunun 86/1 maddesinde, "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" denilmektedir.

Birbirini teyit eden nitelikteki kaza tespit tutanağı ile mahkemece alınan ayrıntılı, gerekçeli, oluşa ve delillere uygun kusur raporuna göre davalı taraf sürücünün tamamen kusurlu olduğu biçimdeki belirlemenin dosya kapsamındaki delillere ve oluşa uygun olduğundan buna yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.

3-Davalı sigortanın müterafik kusura yönelik itirazının incelenmesinde;

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Somut olayda davalı sigorta vekili davacının emniyet kemeri takmadığını ve indirim yapılmadığını savunmuştur. Dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağına göre,emniyet kemerinin takılı olup olmadığı "belirsiz" olarak işaretlenmiştir. Davacının emniyet kemerinin takılı olmadığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil olmayıp, takılı olmadığının ispatı davalı sigorta şirketinin üzerindedir. Davalı tarafça, yargılama aşamasında sunulmuş herhangi bir delil bulunmadığından,aslolan takılması olup ,bu hususun aksinin davalı tarafça da ispatlanamadığından indirim uygulanmaması kararı yerinde olup istinaflar yersizdir,

4-Davalı sigortanın tedavi giderleri, bakıcı gideri ve geçici iş göremezliğin teminat dışı olduğuna yönelik itirazının incelenmesinde;

Geçici iş göremezlik zararı bedensel zarar niteliğinde bir zarar türü olup geçici iş göremezlik zarar kaleminin sürekli sakatlık teminat limiti içinde değerlendirilmesi gerekmekte olup belirtilen teminat limiti göz önüne alınarak davalının sorumluluğu bulunmaktadır.

(Bkz. aynı yönde geçici iş göremezlik tazminatının sakatlık ve ölüm teminat limitinde yer aldığına dair Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/9892 Esas, 2025/17135 Karar; 2025/10719 Esas, 2025/16838 Karar; 2024/9922 Esas, 2025/16425 Karar sayılı ilamları)

Öte yandan; Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre de sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesi hükmü gereğince sona ermiştir. Buna göre mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren mağdurun sürekli sakatlık raporu alana kadar tedavi süresince ortaya çıkanı bakıcı giderleri, tedaviyle ilgili diğer giderler sağlık gideri teminatı kapsamında saymıştır.

Bu itibarla, tedavi süresince bakıcı giderleri ile tedavi giderleri Sağlık giderleri kapsamında sayılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiştir.

6111 sayılı kanunun 59.maddesi ile değişik Karayolları Trafik Kanununun 98.maddesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğu üniversite hastaneleri ile resmi ve özel sağlık kurumları tarafından trafik kazası sonucu yaralanan kişilerin tıbbi tedavi ile sınırlı sağlık hizmeti giderleri ile sınırlandırılmıştır.

Bu halde, istinaf eden davalılının geçici iş göremezlik, tedavi ve bakıcı giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.

5-Davalı sigortanın ve davalı ........'nin maluliyete yönelik itirazlarının incelenmesinde;

Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS,2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,

YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,

DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE ZARAR GÖREN MAĞDURLARIN MALULİYETLERİNİN ÖZÜRLÜLÜK ÖLÇÜTÜ YÖNETMELİĞİ İLE ERİŞKİNLER İÇİN ENGELLİLİK YÖNETMELİĞİNİN UYGULAMA YÖNETMELİĞİNİN UYGULANMA İMKANI OLMAYACAĞINDAN BAHİSLE ÇALIŞMA GÜCÜ VE MESLEKTE KAZANMA GÜCÜ KAYBI ORANI TESPİT İŞLEMLERİYÖNETMELİĞİNE GÖRE BELİRLENMESİNE YÖNELİK DİRENME KARARLARIMIZ HGKK 2025/488 ESAS VE 2026/223 KARAR ,2025/489 ESAS 2026/224 KARAR SAYILI İLAMLARI ÇERÇEVESİNDE BOZULDUĞUNDAN BU ÇERÇEVEDE;

Bu yönetmelikler ve geçerli olduğu tarihler;

- 11.10.2008 tarihine kadar “Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü”,

- 11.10.2008-01.09.2013 tarihleri arasında “Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği”,

- 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” (Bu yönetmeliğin eki %60 maluliyeti belirlemek için düzenlenmiştir. %60‘ın altı ve üstü yoktur. Bu nedenle bir önceki yönetmelik çizelgesi uygulanacaktır.) (Maluliyet Bilirkişi Kongresi)

- 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Genel Şartlar Ek 6. Maddesine göre 30/3/2013 tarihli “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik”,

- 20 Şubat 2019 tarihinden sonra “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” şeklindedir.

15/04/2023 tarihinde gerçekleşen somut olaya ait kaza nedeniyle maluliyet raporunun da “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre hazırlanması gerekmektedir.

Somut olayda Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan olay tarihi itibariyle uygulanması gereken Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliği hükümlerine göre rapor alındığı anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.

6-Davalı sigortanın teknik faiz uygulanması gerektiğine yönelik itirazının incelenmesinde;

ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellere göre (devre başı ödemeli belirli rant yöntemi, % 1,8 teknik faizle) tazminat hesabının yapılmasına ilişkin olarak KTK'nun 90. maddesinde yapılan değişikliğin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği, hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle tazminatın hesaplanması gerekeceğinden teknik faiz uygulanmasına yönelik itirazın reddi gerekmiştir.

7-Davalı sigortanın faiz türüne ilişkin itirazının incelenmesinde :

Kazaya karışan araç davalı şirket adına kayıtlı olmasına göre avans faizine karar verilmesi yerindedir. İtirazlar yersizdir.

8-Davalı sigortanın ıslah tarihinden faiz başlangıcına ilişkin itirazının incelenmesinde;

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır."belirsiz alacak" davası müessesesinin getirildiği 6100 Sayılı HMK ile birlikte 17. Hukuk Dairesinin süreklilik arz eden kararlarına göre de daha sonra ıslah yapılmış olması halinde dahi tüm tazminat miktarına kaza (veya dava veya temerrüd) tarihinden itibaren faiz işletilmek gerektiğinden;

Dolayısıyla ıslah edilen miktar bakımından faiz başlangıcı ıslah tarihi değildir, buna yönelen istinaf yerinde değildir.

9-Davalı sigortanın teminat limitine ilişkin itirazının incelenmesinde;

Kazaya karışan aracın neden olduğu zararlardan sorumlu olan davalı, kaza tarihine göre poliçe gereği bedeni zararlarda 1.200.000,00 TL, bakıcı ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderleri kapsamında sağlık giderleri teminatı altında 1.200.000,00 TL teminat limiti ile davacıya karşı sorumludur.

Bu iki limit(teminat) birbirinden bağımsız olup, birinin tüketilmesi halinde davalının tüm yükümlülüklerini yerine getirerek sorumluluğunun sona erdiğinden bahsetmek olanaklı değildir.

Bu itibarla, bu hususa yönelik itiraz yersizdir.

10-Davalı ........'nin faturasız tedavi giderlerine ilişkin itirazının incelenmesinde;

Genel olarak sağlık hizmeti giderleri, fatura ile ispat edilmelidir. Ancak bazı giderlerin belge ile ispatlanması zordur. Biz bunlara faturalandırılmayan giderler olarak adlandırıyoruz. Örneğin yol giderleri gibi. Bu gibi giderler için hakimin belgelendirilmediği gerekçesi ile reddedilmesi doğru değildir. Çünkü TBK 50/2 maddesi gereği uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleyecektir. Bu nedenle kişinin haksız eylemden zarar gördüğünün ve bedensel zarara uğradığının ispatlaması yeterli olup, ayrıca iyileşme harcamaları için fatura ve makbuz gibi belgeler bulup getirmesi şart değildir. Hiçbir belge sunulmasa bile, hakim, görevlendireceği uzman bilirkişilere tedavi ve tüm iyileşme giderlerini hesaplatmakla ve hüküm altına almakla yükümlüdür. (HGK.26.04.1995, E. 1995/11-122 K.1995/430)

Bu kapsamda, faturasız tedavi ve bakıcı gideri konusunda rapor alınmak suretiyle değerlendirme yapılarak karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta olup, yersiz ve dayanaksız itirazın reddi gerekmiştir.

11-Davalı ........'nin bakıcı giderine ilişkin itirazının incelenmesinde;

Bakım konusunda aile bireylerine böyle bir yükümlülük yüklenemeyeceği gibi, dışarıdan bir bakıcı tutulmuş olsa idi ne kadar zararının olduğu belirlenerek hüküm verilmesi gerekmektedir. Buna göre; olayda BK.’nun 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 52) gereğince hakkaniyet indirimi şartları bulunmamaktadır ve geçici iş göremezlik döneminde bu şekilde bakıcı gideri hesaplanması da yerindedir. (YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2014/21822 E , 2017/5957 K, 2017/1726 E 2017/11442 K )

Davacının, başkasının yardımına muhtaç olduğu uzman heyet raporu ile belirlenmiş olup bu nedenle brüt asgari ücretle bakıcı gideri hesaplanması doğrudur. (Bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2014/21822 Esas, 2017/5957 Karar sayılı ilamı)

12- Davacının arabuluculuk ücretine ilişkin itirazının incelenmesinde;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.

Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.

Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Mahkemesince, yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerekmekte olup buna yönelik itiraz yersizdir. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)

13- Davacının geçici iş göremezlik talebinin reddine ilişkin itirazının incelenmesinde;

Gelen belgelerden ve bilirkişi raporundan davacı polis memuru olup geçici işgöremez durumda olduğu dokuz ay boyunca maaşını almaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, davacının kaza tarihinden önceki ve sonraki bordrolarının incelenmesinde; geçici iş göremezlik döneminde maaşını almaya devam ettiği, kaza tarihinden sonra da maaşını aynı miktarda aldığı, performansa dayalı elde ettiği gelirinin bulunmadığı, ödenmeyen maaş kesimi ya da yan maaş kesintisi tespit edilemediğinden ve davacı tarafça da aksi ispatlanamadığından buna yönelik itirazın reddi gerekmiştir.

Anlatılan nedenlerle, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı ........ . Vekilinin, davalı ........ vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ........ . Vekilinin, davalı ........ vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf eden davalı ........ 'den alınması gereken 85.616,15 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan toplamda 28.828,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 56.788,15 TL eksik harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf eden davalı ........ Şirketinden alınması gereken 115.316,65 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan toplamda 28.827,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 86.489,19 TL eksik harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davalı ........ tarafından fazla yatırıldığı anlaşılan bir adet (2.002,00 TL) istinaf kanun yoluna başvuru harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde bu davalıya iadesine,

5-Davacı tarafça yatırılan harcın yeterli olduğundan bakiye harç alınmasına yer olmadığına,

6-İstinaf aşamasında davacı ve davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

7-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde temyiz yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.24/09/2026

.....

Başkan

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Üye

...

e-imzalı

.....

Katip

...

e-imzalı

Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.