- Ana sayfa
- Yargı kararı
Bölge Adliye Mahkemesi Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E. 2026/1511 K. 2026/1764
Karar tarihi: 24 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 150
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 353
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 355
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 67
- 2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU, m. 294
Karar metni
T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
- KARAR TARİHİ
- 24/09/2026
- İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ
- ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
- TARİHİ
- 19/02/2026
- NUMARASI
- ... Esas ... Karar
- VEKİLLERİ
- Av. ... Av. ...
- DAVANIN KONUSU
- İtirazın İptali
- G.KARAR YAZIM TARİHİ
- 24/09/2026
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Uluslararası Taşımacılık İthalat ve İhracat Ticaret Anonim Şirketi'nin, uzun yıllardan beri uluslararası taşımacılık sektöründe deniz taşımacılığında belli başlı bölgelere navlun, kaliteli hizmet ve hızlı transit süre seçenekleri ile müşterilerine düzenli hizmet sağladığını, müvekkili şirket ile davalı borçlu şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalı yanın ödemesi gereken borcu müvekkili şirketin yazılı ve sözlü uyarılarına rağmen ifa etmekten imtina ettiğini, bu sebeple müvekkili şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olan muhtelif tarih ve bedelli faturalardan kaynaklanan navlun bedeline ilişkin alacak için taraflarınca ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, borçlu yanın ise bu takibe haksız şekilde itiraz ettiğini belirterek, davalı-borçlunun yaptığı haksız itirazın iptaline ve ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin 4.452,70 USD üzerinden devamına, itiraz haksız ve takibi semeresiz bırakmak maksadıyla yapıldığından alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; eldeki itirazın iptali davası İİK 67. Maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, zira ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan borca itirazın davacı tarafça öğrenildiğini ve 13/08/2024 tarihinde dava konusu edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava konusu edilen itirazın iptali davası yapılan yargılama neticesinde açılmamış sayılmasına karar verildiğini ve işbu kararın kesinleştiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davaya konu edilen itirazın davacı alacaklıya en geç ikame edilen dava tarihinde tebliğ edilmiş sayılacağı ve hak düşürücü sürenin bu tarihten başlatılması gerektiğinin tartışmasız olduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itiraza ilişkin İİK 67. Maddesi uyarınca itirazın iptali davası açmak üzere düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü sürenin davacı alacaklı tarafından en geç daha önce ikame edilen ve açılmamış sayılmasına karar verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının açıldığı tarih olan 13/08/2024 tarihinde başladığının sabit olduğunu, eldeki davanın ise 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 13/11/2025 tarihinde açıldığını, bu nedenle davacının davasının hak düşürücü süre yönünden esasa girilmeksizin reddini talep ettiklerini, davacının ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takipte bulunduğunu, tebliğ edilen ödeme emri ekinde, hiçbir takip dayanağı belge, faturaların tebliğ edilmediğini, ödeme emrinde yazılı olan faturalardan icra takip dosyası ile haberlerinin olduğunu, taraflarına tebliğ edilmeyen faturaların münderecatını kabul etmediklerini, alacak iddiasında bulunan şahısla ile müvekkili arasında böyle bir ticaret olmadığı gibi, alacak iddiasına konu edilen faturalara ilişkin mal teslimi de olmadığını, davacı alacak iddiasında bulunan, icra takibine konu ettiği tüm faturalarda yazılı ürünleri teslim ettiğinin yazılı belge ile ispatlanmasını talep ettiğini, bu hususta sevk irsaliyeleri ve ürün teslim belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiğini, müvekkiline takibe konu faturalardaki ürünlerin teslim edilmediğini, faturanın tek başına ispat aracı olmadığını, her zaman her şekilde düzenlenebileceğini, ticari defterlerde kayıtlı olamasının da ürünün alındığı anlamına gelmeyeceğini, yoğun ticari hayatta gelen evrakların muhasebeye işlenmesi kayda alınması ürün teslimini ispatlamayacağını, hataen kayıtın her zaman mümkün olduğunu, taraflar arasında ticari alım- satıma ilişkin yazılı bir sözleşme olmadığı gibi taraflar arasında, davacının iddia ettiği şekilde ticaretin de bulunmadığını, davacının kötüniyet tazminatı talebinde bulunduğunu, davacının alacak iddiasına konu talebinin muhakemeyi gerektirdiğinden kötüniyet isteminin de yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini ve haksız icra takibi ve gerçek olmayan alacak iddiası sebebi ile davacının müvekkili şirkete %20 'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İİK 67 maddesinde "Takip talebine itiraz alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptaline dava edebilir" şeklinde düzenlenmiş olup, itirazın iptali davası açmak için hak düşürücü sürenin takip alacaklısına itirazın tebliğinden itibaren başladığı açıkça hüküm altına alındığını, dava konusu takip dosyasında itirazın davacı alacaklıya tebliğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığını, davacının dava ve takip konusu ilamsız icra takibiyle ilgili olarak mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında 13/08/2024 tarihinde takip konusu alacakla ilgili olarak itirazın iptali istemli dava açtığı, mahkemece davanın açılmamış sayılmasına dair karar verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 12/11/2025 tarihinde kesinleştiğini, kural olarak itirazın iptali davalarının itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, itiraz alacaklıya tebliğ edilmedikçe süre başlamaz ise de, somut olayda davacı alacaklının mahkemenin ... esas sayılı dosyasında13/08/2024 tarihinde itirazın iptali talebinde bulunmuş olması nedeniyle en geç 13/08/2024 tarihinde itirazın öğrenildiğinin kabul edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süresinin bu tarih itibariyle değerlendirilmesi gerektiği mahkeme dosyasının dava açılış tarihi olan 13/11/2025 tarihi itibariyle hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde düzenlenen "İtirazın İptali" davasının açılabilmesi için öngörülen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlangıç anı hususunda hatalı tespit yapıldığını, zira icra dairesi tarafından borçlunun itiraz dilekçesinin alacaklıya resmi olarak tebliğ edilmemiş olması göz ardı edilerek, taraflarınca daha önce açmış olduğu ve usulden reddedilerek açılmamış sayılmasına karar verilen bir davanın açılış tarihini (13/08/2024) hak düşürücü süreyi başlatan "öğrenme" tarihi olduğunun kabul edildiğini, bununla birlikte davalı borçlu ... Teknik Kumaş Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında yine .... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... Esas sayılı dosya ile yürütülen ve 27/02/2025 tarihinden itibaren hüküm ifade eden konkordato mühleti süreci ve bu sürecin İİK m. 294 uyarınca hak düşürücü süreleri dondurucu etkisini bütünüyle ihmal edildiğini, müvekkili şirketin icra dosyasındaki itirazı bir şekilde öğrenip ilk davayı 13/08/2024 tarihinde açmış olması, alacaklının kanuni dava açma hakkını tebligatı beklemeden kullandığının bir göstergesi olduğunu, ancak bu durumun kanunun amir hükmü olan "tebliğ" işlemini ikame etmeyecek olup tebligat olmadığından hak düşürücü sürenin başlamadığını, yerel mahkemece müvekkili şirketin daha önce 13/08/2024 tarihinde açtığı ve 09/10/2025 tarihinde açılmamış sayılmasına karar verilen ... Esas sayılı davasını "öğrenme" tarihi olarak kabul etmesi usul hukuku prensiplerine iki yönden aykırı olduğunu, birincisi zorunlu arabuluculuk sürecinin süreyi başlatıp başlatmayacağı sorunu, ikincisinin ise davanın açılmamış sayılması kurumunun niteliği olduğunu, zira taraflarınca dava şartı olan zorunlu ticari arabuluculuk sürecinin 30/07/2024 tarihinde tamamlandığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin güncel olan 16/09/2024 tarihli, 2024/3074 Esas ve 2024/6421 Karar sayılı "uyuşmazlığın giderilmesi" kararı ile HGK kararlarındaki ilkeler benimsenerek; zorunlu arabuluculuk sürecinin, itirazın iptali davası için öngörülen bir yıllık hak düşürücü süreyi başlatan bir "haricen ıttıla" hali olarak kabul edilemeyeceğinin kesin olarak hüküm altına alındığını, bu kararla birlikte, alacaklının itiraza haricen veya arabuluculuk yoluyla "tam olarak muttali" olduğu iddialarının İİK m. 67 bağlamında hiçbir hukuki geçerliliğinin kalmadığını, bununla birlikte .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında verilen 09/10/2025 tarihli "davanın açılmamış sayılmasına" dair kararın usuli sonuçlarının hatalı değerlendirildiğini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 150. maddesinin 7. fıkrası gereğince; işlemden kaldırılmasına karar verildiğini ve süresi içinde yenilenmemiş davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve bu davanın açılmasıyla meydana gelen bütün hukuki sonuçlar "geçmişe etkili olarak" ortadan kalkacağını, tüm sonuçlarıyla birlikte geçmişe dönük olarak ortadan kalkan bir usul işleminin, İİK m. 67 gibi tamamen farklı bir kanunda yer alan hak düşürücü süre başlangıcını tetiklediğini savunmanın hukuken mümkün gözükmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, hak düşürücü sürenin ilk davanın açıldığı 13/08/2024 tarihinde başladığı varsayılsa dahi; borçlu şirketin konkordato süreci sebebi ile borçlu aleyhine işleyen "hak düşüren müddetler işlemeyeceğinden, 27/02/2025 tarihi itibari ile İİK m. 294 gereği hak düşürücü sürelerin durmuş olup işbu dava bakımından süresi içerisinde davanın açılmadığı yönündeki gerekçenin kabulünün mümkün gözükmediğini, davalı borçlu ... Teknik Kumaş Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen konkordato sürecinde verilen kararların, Resmi İlan Portalı'nda ve Ticaret Sicili Gazetesi'nde aleni olarak yayınlandığının herkesçe bilindiğini, 27/02/2025 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde borçlu şirketler ve şahıslar hakkında 3 aylık geçici mühlet kararı verildiğini, 27/05/2025 tarihinde sürenin dolmasına müteakip geçici mühlet kararının 2 ay süreyle uzatıldığını ve 18/07/2025 tarihinde uzatma süresinin bitiminde borçlu hakkında 1 yıllık "kesin mühlet" verilmesine hükmedildiğini, bu doğrultuda kabul anlamına gelmemek kaydıyla, 13/08/2024 tarihinde hak düşürücü sürenin başladığı varsayılsa dahi, 27/02/2025 tarihinde geçici mühlet kararı verilerek ve 18/07/2025 tarihinde kesin mühlet kararı verilerek hak düşürücü sürenin askıya alındığı, davanın açıldığı 13/11/2025 tarihinde ve dahi mahkemenin kararını verdiği 19/02/2026 tarihinde halen askıya alınmış vaziyette olduğu; dolayısıyla davanın hak düşürücü süreden reddinin mutlak surette imkânsız olduğunun ortaya çıktığını, aynı çatı altında, hem konkordato mühleti verilip hem de aynı mahkeme tarafından başka bir dosyada bu mühletin doğurduğu kanuni sonuçların göz ardı edilerek sürenin dolduğuna hükmedilmesi, hukuki güvenlik ilkesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, somut olayda İİK m. 67/1 kapsamında öngörülen hak düşürücü sürenin, kanunun açık lafzı gereği ancak itirazın alacaklıya tebliği ile başlayabileceği, dosya kapsamında böyle bir tebligatın bulunmadığı, ayrıca önceki dava, zorunlu arabuluculuk süreci ve konkordato mühleti gibi olguların da süreyi başlatan ya da aleyhe işleten sebepler olarak kabul edilemeyeceğinin açık olduğunu, bu itibarla yerel mahkemece hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup, davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esasına girilerek alacağın varlığını ispatlayan deliller değerlendirilmek suretiyle itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, işin esasına girilmesi halinde; müvekkili ... Uluslararası Taşımacılık İthalat ve İhracat Ticaret Anonim Şirketi, uzun yıllardan beri uluslararası taşımacılık sektöründe deniz taşımacılığında belli başlı bölgelere navlun, kaliteli hizmet ve hızlı transit süre seçenekleri ile müşterilerine düzenli hizmet sağlamakta olup müvekkili şirket ile davalı borçlu şirket arasında ticari ilişki gereği davalı yan ödemesi gereken borcu müvekkili şirketin yazılı ve sözlü uyarılarına rağmen ifa etmekten imtina ettiğini, bu sebeple müvekkili şirketin ticari defterlerinde de kayıtlı olan muhtelif tarih ve bedelli faturalardan kaynaklanan navlun bedeline ilişkin alacak için taraflarınca ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, borçlu yanın ise bu takibe haksız şekilde itiraz ettiğini, taraflarınca takibe konu edilen söz konusu alacağın müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarında mevcut olan muhtelif tarih ve bedelli faturalardan kaynaklanan cari hesap alacağı olduğunu, müvekkili şirketin davalıdan olan aynı nitelikteki alacağına ilişkin olarak daha önce .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında müvekkili lehine hem müvekkili hem de davalının ticari defterleri incelenmiş ve alacak tutarı kesin ve net bir biçimde 4.452,70 USD olarak tespit edilmiş olup bu hususun alacağın varlığını tereddüde yer bırakmayacak şekilde ortaya koyduğunu, bu nedenle davalının icra takibine yönelik itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, netice itibariyle yerel mahkemece İİK m. 67 hükmü açıkça ihlal edilerek, hak düşürücü sürenin başlangıcının kanuna aykırı şekilde “öğrenme” olgusuna dayandırılması, dosyada itirazın tebliğine ilişkin herhangi bir belge bulunmamasına rağmen sürenin geçtiğinin kabul edilmesi, ayrıca zorunlu arabuluculuk süreci, açılmamış sayılan dava ve konkordato mühletinin hak düşürücü süre üzerindeki etkilerinin göz ardı edilmesi suretiyle verilen kararın usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava, itirazın iptali, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ise, itirazın iptali için bir yıllık hak düşürücü sürenin dolup dolmadığına ilişkindir.
Hem itirazın iptali davası, hem de itirazın kaldırılmasında kanun koyucu hak düşürücü süreler öngörmüş olup, bu süre itirazın kaldırılması için altı ay (m.68, 68-a), itirazın iptali davası için bir yıldır (m. 67). Her ikisinde de süre ödeme emrine itirazın alacaklıya veya vekiline Kanun’un 62/2. maddesi çerçevesinde tebliğinden itibaren başlar ve tebliğ yukarıda açıklandığı üzere Tebligat Kanunu hükümleri çerçevesinde sağlanır.
Yerleşik uygulamada da bu sebeple ödeme emrine itiraz Tebligat Kanunu’nun düzenlediği şekilde alacaklı veya vekiline tebliğ edilmemişse, sair suretlerle itirazdan haberdar olunduğu ileri sürülse dahi hak düşürücü sürenin başlamayacağı kabul edilmektedir (Hukuk Genel Kurulunun 21.10.2015 tarihli, 2013/19-2415 E., 2015/2335 K. sayılı kararı).
Ne var ki, bu yönde tebligat kendisine yapılmamış olsa bile alacaklının ödeme emrine itirazın hükümden düşürülmesi için öngörülen kanuni yollara başvurabilir ve bu hâlde salt ödeme emrine itiraz alacaklıya henüz tebliğ edilmediği gerekçesiyle erken dava açıldığından bahsedilemeyeceği açıktır. Alacaklı, bu şekilde itirazın kaldırılması yönünde icra hukuk mahkemesine başvurduğunda, başka bir anlatımla, ödeme emrine itirazın tüm hukuki anlam ve sonuçlarına vakıf olduğunu ve hükümden düşürülmesi gerektiğini mahkemeye verdiği dava dilekçesiyle bildirdiğinde, tebliğ ile aranan öğrenme ve belgelendirme unsurları aynı anda tümüyle gerçekleşmiş olacağından, itirazın kaldırılması dilekçesinin verilmesi ödeme emrine itirazın tebliği hükmünde sayılmalı ve hak düşürücü sürenin de bu tarihten itibaren işleyeceği kabul edilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28/02/2019 tarih ve 2018/13-602 Esas 2019/218 Karar sayılı ilamı)
Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, davacının ilk olarak açtığı itirazın iptali davasındaki dava dilekçesinin ödeme emrine itirazın tebliği hükmünde sayılmasına, konkordato dosyasında verilen geçici ve kesin mühletin icra takiplerine yönelik olup, itirazın iptali davasındaki hak düşürücü süreyi etkilemeyeceğine göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2026 tarih,...Esas ...Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile kesin olarak karar verildi.24/09/2026
...
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
