mevzuatuzmani.net — Hukuki Bilginin Güvenilir Adresi
  1. Ana sayfa
  2. Yargı kararı

Danıştay 8. Daire E. 2025/1761 K. 2026/750

Karar tarihi: 12 Şubat 2026

Atıf yapılan maddeler

Karar metni

T.C.

DANIŞTAY

SEKİZİNCİ DAİRE

Esas No
2025/1761
Karar No
2026/750
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI)
... Valiliği
İSTEMİN KONUSU
... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Çalıştığı kurum 667 sayılı KHK ile kapatıldığından bahisle çalışma izni iptal edilen davacı tarafından çalışma izninin iade edilmesi istemiyle yaptığı 28/03/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Mersin İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının darbe teşebbüsünden önce FETÖ/PDY ile iltisaklı/irtibatlı kurumlarda altı yılı aşkın süre boyunca çalıştığı ve kapatılan şirketlerde SGK kaydının bulunduğu, KHK ile kapatılan PAK Eğitim İş Sendikasına üye olduğu gerekçeleriyle davacının çalışma izin onayının iadesine dair yazılı talebinin uygun görülmediği, komisyon kararında davacının Bank Asya'da hesabının olduğu bilgisine yer verildiği, ancak hesabın niteliği ve hesapta para artırımına gidilip gidilmediği hakkında bir açıklamaya yer verilmediği, Mersin İl Emniyet Müdürlüğünce ... tarih ve ... sayılı yazısında; "şahıs (davacı) hakkında FETÖ/PDY soruşturmaları kapsamında herhangi bir işlem yapılmadığı ve şahsın (davacının) "bylock" kullanıcısı listesinde yer almadığı" bilgisine yer verildiği, UYAP ortamında re'sen yapılan inceleme neticesinde; karar tarihinde davacının terör örgütü ile irtibatına/üyeliğine veya örgüte yardımına ilişkin hakkında yürütülen herhangi adli bir soruşturmanın veya bir ceza davasının bulunmadığı, davacının terör örgütü ile iltisakını/irtibatını ortaya koyan başkaca herhangi somut bilgi veya belgenin dava dosyasına sunulmadığı, PAK Eğitim İş Sendikası üyeliğinin davacının Özel Yıldırımhan Ortaokulunda çalışmasından kaynaklandığı, FETÖ/PDY ile iltisaklı özel bir okulda öğretmen olarak çalışmış olması ve bu çalışması nedeniyle zorunlu olarak sendika üyesi yapılmasının, davacının terör örgütü ile iltisaklı/irtibatlı olduğu sonucunu doğurmayacağı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, Mersin Valiliğinin ... tarihli ve ... sayılı Oluru ile oluşturulan Komisyon tarafından yapılan inceleme neticesinde; davacının KHK ile kapatılan kurumlarda uzun süre görev yapması, KHK ile kapatılan sendika üyeliğinin bulunması hususları birlikte ele alındığında davacının milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara yada terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı, bunlarla irtibatının olduğu yönünde kanaat oluştuğu, işlemin ilgili mevzuat uyarınca tesis edildiği, temyiz istemine konu kararın hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:

Çalıştığı kurum 667 sayılı KHK ile kapatıldığından bahisle çalışma izni iptal edilen davacı tarafından çalışma izninin iade edilmesi istemiyle yaptığı 28/03/2022 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Mersin İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT:

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun "Kurucu/kurucu temsilcisinin nitelikleri ve kurum binaları" başlıklı 4. maddesinde; "(Değişik 1. fıkra: 09.05.2018 - 7141 S.K/Madde 11) Özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucularının yönetim organlarında, kurucu temsilcilerinde ve personelinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçlardan ceza almamış olması veya haklarında bu suçlardan dolayı kovuşturma bulunmaması, terör örgütlerine ya da Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması şartı aranır. (…)" hükmü yer almaktadır.

667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesinde; "bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, darbe teşebbüsü ve terörle mücadele çerçevesinde alınması zaruri olan tedbirler ile bunlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir." kuralı yer almakta olup; 2. maddesinde, kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 3. fıkrasında ise; "Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. Bu fıkra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da ikinci fıkra hükümleri uygulanır." kuralı yer almaktadır.

20/03/2012 tarih ve 28239 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kurumlarda görevlendirileceklerden istenilecek belgeler" başlıklı 39. maddesinde; çalışma izni düzenlenecek eğitim personelinden istenecek belgeler ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup; çalışma izni düzenlenecek eğitim personeli ile kurumda görevlendirilecek diğer personelden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen şartları haiz olduğuna ilişkin yazılı beyanının isteneceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

1-İDARİ SÜREÇ:

1.1. Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu, bütün Valilikler bünyesindeki İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen Genelgenin 3. maddesinde; Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmayan kurumlar ile kayyum atanan kurumlarda kayyum ataması yapılmadan önce görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinlerinin valiliklerce iptal edileceği ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyeceği ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgilerin işleneceği kurala bağlanmıştır.

1.2. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim kurumları Genel Müdürlüğünün "667 Sayılı KHK İle İlgili Uygulamalar" konulu 01/08/2016 tarih ve E.8136328 sayılı yazısında; 886 sayılı Makam onayı doğrultusunda, personel çalışma izni onaylarının iptali işlemlerinin MEBBİS özel öğretim kurumları modülünde "667 Sayılı KHK Kapsamında Kurumu Kapatıldı" butonu ile yapılacağı, buton açılmadan önce tesis edilen işlemler için Bakanlıkça gerekli işlemlerin yapılabilmesi için bu personel listelerinin ivedilikle Bakanlığa gönderilmesi gerektiği, Bakanlığın gerekli iş ve işlemleri yapacağı; "FETÖ/PDY Bağlantılı Kurumlarda Çalışmış Olan Personel" konulu 20/09/2016 tarih ve E. 9899240 sayılı yazısında; FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısı çerçevesinde 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname Eki II sayılı listesinde yer alan (673 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1 inci maddesi gereği bu listeden çıkarılanlar hariç) özel öğretim kurumu ile öğrenci yurtlarından Kararname öncesinde yönetimine kayyum atananlarda, kayyum ataması yapıldığı tarihten önce çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin, FETÖ/PDY terör örgütü ile bağlantısı çerçevesinde 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname Eki II sayılı listesinde yer alan (673 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin I inci maddesi gereği bu listeden çıkarılanlar hariç) özel öğretim kurumu ile öğrenci yurtlarından yönetimine kayyum atanmaksızın 667 sayılı Kararname ile kapatılanlarda Kararname'nin Resmi Gazete'de yayımlandığı 23/07/2016 tarihinde çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel ile 667 sayılı Karamame'nin 2 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakan onayı ile kapatılan kurumlarda Bakanlık onay tarihi itibariyle o kurumda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin çalışma izin onaylarının iptal edilmesi, bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi ve MEBBİS üzerinde de gerekli değişikliklerin yapılması gerektiği, belirtilen tarihlerden önce görev yapmış ve muhtelif nedenlerle görevlerinden ayrılmış olan personelin, MEBBİS Özel Öğretim Kurumları Modülünde yer alan "667 sayılı KHK kapsamında kurumu kapatıldı " butonunun kapsamı dışında olduğu ifade edilmiştir.

1.3. Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve ... tarih ve E... sayılı işlem ile bütün Valilikler bünyesindeki İl Milli Eğitim Müdürlüklerine gönderilen yazıda ise; 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında çalışma izin onaylarının iptal edilmesi, bu personellere başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesine ilişkin uygulamalar sonucunda bazı personellerin mağdur duruma düştüğü yönündeki başvuruların Bakanlığa ve valiliklere iletildiği, bu nedenle; 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda görev yaptığından bahisle hakkında işlem yapılan personel hakkında valilikler bünyesinde komisyon oluşturulacağı, Milli Eğitim Müdürlüklerine müracaat edenlerden 667 sayılı KHK kapsamında millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olmadığı; oluşturulan bu komisyon marifetiyle belirlenen personelin Bakanlıkça değerlendirmek üzere Valilikler tarafından Genel Müdürlüğe bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

2- İDARİ SÜRECE İLİŞKİN GENEL AÇIKLAMA:

15/07/2016 tarihinde yaşanan darbe girişimi neticesinde kabul edilen olağanüstü hal rejimi kapsamında, davalı Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesinin 1. maddesinde; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı İşlenen Suçlar” başlıklı bölümünde yer alan maddelerde düzenlenen suçlar kapsamında FETÖ/PDY terör örgütü bağlantılı olduğu tespit edilerek Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında işlem başlatılan özel öğretim kurumlarının çalışma izinlerinin iptal edileceği; 2. maddesinde; kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilen kurumların mühür ve evrakı teslim etmeleri gerektiği; 3. maddesinde kapatılan kurumlarda çalışan personelin çalışma izininin iptal edileceği ve bu personele bir daha çalışma izni düzenlenmeyeceği; 4. maddesinde ise; "Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı İşlenen Suçlar” başlıklı bölümünde yer alan maddelerde düzenlenen suçlar kapsamında FETÖ/PDY terör örgütü bağlantılı olduğu düşünülen ancak Cumhuriyet Savcılıklarınca haklarında henüz işlem başlatılmamış özel öğretim kurumları ile özel öğrenci yurtlarının bilgileri herhangi bir gecikmeye meydan verilmeksizin Cumhuriyet Savcılıklarının ve Genel Müdürlüğün bildirileceği belirtilmiştir.

Anılan Genelgede dört madde yer almaktadır: Genelgenin 1., 2. ve 4. maddelerinin 5580 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlara ilişkin olduğu, 3. maddesinin ise, 5580 sayılı Kanun kapsamında olup kapatılan (tesis edildiği tarih itibariyle haklarında Cumhuriyet savcılıklarınca işlem başlatılan) kurumlarda görev yapan personele ilişkin olduğu ve Genelgenin 3. maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi için; çalıştığı kurumun 667 sayılı KHK ile kapatıldığı tarihte kurumda çalışıyor olmanın yeterli olduğu görülmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve ... tarih ve E... sayılı işlemiyle öngörülen uygulamayla; 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında; millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki ile bunlarla irtibatının tespitine yönelik bireysel değerlendirme yapılmaksızın, çalışma izin onayları iptal edilerek kişilere özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni düzenlenmemesine ilişkin işlemlerden kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik valilikler bünyesinde oluşturulacak komisyonlarca yapılacak bireysel inceleme neticesinde millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olmadığı tespit edilen kişiler hakkında, özel öğretim kurumlarında çalışabilmelerinin önündeki engelin kaldırılması hedeflenmiştir.

3- 21/07/2016 TARİH VE 7783529 SAYILI "FETÖ/PDY TERÖR ÖRGÜTÜ İLE BAĞLANTILI OLDUĞU TESPİT EDİLEN KURUMLAR" KONULU GENELGENİN UYGULANMASI SURETİYLE TESİS EDİLEN İŞLEMLER İLE ... tarih ve E... SAYILI GENEL YAZININ UYGULANMASI SURETİYLE TESİS EDİLEN İŞLEMLERDE UYGULANAN ANAYASAL VE YASAL İLKELER:

Anayasa'nın 125. maddesinde, yargı yetkisinin, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idarî eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği belirtilmiştir. Anayasa'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri olarak belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri arasında "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkeleri yer almaktadır.

Anayasa Mahkemesinin birçok kararında yapmış olduğu hukuk devleti tanımına göre; hukuk devleti, eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına saygılı, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adaletli bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa’ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, Anayasa ve hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlet olarak tanımlanmaktadır. Hukuk devletinin temel ilkeleri arasında bulunan ve kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaç edinen hukuki güvenlik ilkesi ise, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar.

Hukuki güvenlik, kişilerin gelecekle ilgili plan, düşünce ve kararlarında, var olan hukuk kurallarına güvenerek hareket etmelerinin hukuken korunmasına dayanak teşkil eder.

Belirlilik ilkesi, yalnızca yasal belirliliği değil, daha geniş anlamda hukuki belirliliği de ifade etmektedir. Yasal düzenlemeye dayanarak erişilebilir, bilinebilir ve öngörülebilir olma gibi niteliklere ilişkin gereklilikleri karşılaması koşuluyla, mahkeme içtihatları ve yürütmenin düzenleyici işlemleri ile de hukuki belirlilik sağlanabilir. Hukuki belirlilik ilkesi ile, bir hukuk normunun uygulanmasıyla ortaya çıkacak sonuçların, o hukuk düzeninde öngörülebilir olması amaçlanmaktadır.

Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması" başlıklı 13. maddesinde, temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği, bu sınırlamaların, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamayacağı ifade edilmiştir.

Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkelerin düzenlendiği Anayasa'nın 13. maddesinde hak ve özgürlüklerin ancak kanunla sınırlanabileceği temel bir ilke olarak benimsenmiştir.

Kanunilik ilkesi, ilgililerin hangi davranış ya da eylemleri neticesinde ne tür bir yaptırıma muhatap olacakları hususunda öngörülebilirlik ve hukukî güvenlik sağlar. İdarî yaptırımların kanuniliği, idarenin keyfi olarak davranmasını engellediği gibi, hukuk devletinin gereklerinin de yerine getirilmesine hizmet eder. Çünkü, idarî yaptırımların bireylerin hak ve özgürlüklerine getirebileceği sınırlandırmalar kanunlarla belirlenebilir. Kanuni bir dayanağı olmaksızın idarî işlemle yapılacak bir müdahale ise, bireylerin hak ve özgürlüklerinin kısıtlanmasına neden olur.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesinde, idari mahkemelerin her çeşit incelemeyi kendiliklerinden yapacakları belirtilerek "res'en araştırma ilkesi" benimsenmiştir. Resen araştırma ilkesi, taraflarca öne sürülmese bile, uyuşmazlığın çözümüne ilişkin her türlü araştırmanın mahkemece, kendiliğinden yapılmasını ifade etmektedir.

4- YARGISAL SÜREÇ VE DAİREMİZ İÇTİHATLARI:

21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgenin uygulanması suretiyle tesis edilen işlemler ile Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve ... tarih ve E... sayılı işlemiyle Valilikler bünyesinde oluşturulan komisyonlarca yapılan değerlendirmeler üzerine tesis edilen işlemlere ilişkin açılan davaların hukuki mahiyeti ile uyuşmazlıkların görüm ve çözümüne ilişkin Dairemiz içtihatlarına aşağıda başlıklar halinde yer verilmiştir.

4.1. 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelge ve Genelgenin uygulanması suretiyle tesis edilen işlemlerin iptali istemiyle açılan davalar:

Genelgenin 3. maddesinin; kapsamda bulunan kurumlarda görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinlerinin valiliklerce iptal edilmesi ve bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmemesi ve bu duruma ilişkin verinin MEBBİS'e işlenmesi şeklinde iki yönü bulunmaktadır.

Bu itibarla; 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca ilk derece mahkemesi olarak Dairemizce görülen davalarda; (sadece düzenleyici işleme karşı ya da düzenleyici işlem ile birlikte bireysel işleme karşı açılan davalar) düzenleyici işlemin yukarıda ifade edilen bu iki yönü ve doğurduğu hukuki sonuçların farklı olması nedeniyle, "personelin çalışma izninin iptal edilmesi" ile "personele bir daha çalışma izni düzenlenmemesi" durumlarının ayrı ayrı hukuki incelemeye tabi tutulmasına karar verilmiştir.

Dairemizce ilk derece Mahkemesi sıfatıyla görülen davalarda uyuşmazlık konusu edilen Milli Eğitim Bakanlığının 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesinin 3. maddesinde yer alan; "... görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personelin MEBBİS üzerinden tespitleri yapılarak çalışma izinleri valiliklerce iptal edilmesi..." ibaresinin iptali istemi yönünden; Genelge kapsamında bulunan personellerin çalıştığı kurumların, olağanüstü hal kapsamında, gerek; 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamesi'nin Ekli listesinde yer verilmek suretiyle doğrudan Kanun Hükmünde Kararname ile gerekse anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Bakan Olur'u ile kapatıldığı, çalışma izni iptal edilen personelin kapatma nedeniyle halihazırda kendilerine çalışma onayı düzenlenen kurumlarda fiilen ve hukuken çalışma imkanlarının bulunmadığı, anılan personelin çalışma izninin iptalinin, sadece fiilî durumun tespitini sağladığı, davalı idarece kapatılan kurumlarda görev yapan personellerin çalışma izinlerinin iptal edileceği yolunda herhangi bir düzenleme yapılmasaydı dahi, personel çalıştırma rejiminin niteliği gereği, ilgili kişilerin çalışabileceği bir kurum bulunmadığından fiilen çalışamayacakları, bu itibarla; Genelge'nin 3. maddesinde yer alan; Genelge kapsamındaki kurumlarda görev yapan personelin çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin hükmün, sadece o kurumla sınırlı düzenlenen çalışma izninin iptali sonucunu doğuracağı, dava konusu düzenlemenin bu kısmı yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine; Genelgenin 3. maddesinde yer alan; "...bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin iptali istemi yönünden ise; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun personele ilişkin hükümleri dikkate alındığında; koşulların oluşması halinde, 5580 sayılı Kanun'a tabi kurumlarda görev yapan personelin çalışma izninin iptalinin mümkün olduğu, ancak; "bir daha özel öğretim kurumlarında çalışma izni verilmemesi" sonucunu doğuracak veya buna imkan verecek bir kuralın bulunmadığı, Genelgenin 3. maddesinde, kapsamda bulunan kurumlarda görev yapan, yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personele bir daha çalışma izni verilmemesi yolunda getirilen kuralın kanuni dayanaktan yoksun olduğu, ayrıca; 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamede de "5580 sayılı Kanun'a tabi kapatılan kurumlarda görev yapan personele bir daha çalışma izni verilmeyeceği" yolunda herhangi hüküm de bulunmadığı gerekçesiyle anılan kısmın iptaline karar verilmiştir.

Ayrıca, 2575 sayılı Kanun'un 24. maddesi uyarınca ilk derece Mahkemesi sıfatıyla Dairemizce görülen uyuşmazlıklarda; düzenleyici işlem ile birlikte bireysel işlemin de dava konusu edilmesi halinde; dava dosyalarında bulunan bilgi ve belgeler ile hukuka aykırılık iddiaları bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle; -bu aşamada- bireysel işlemin (Genelgenin doğrudan uygulandığı ilk işlemler) sadece kapatılan kurumla sınırlı düzenlenen çalışma izninin iptali mahiyetinde olduğu değerlendirilerek bu kısım yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

Yukarıda ifade edilen ilk işlemler dışında, ilgililerin çalışma izni iptali kararının kaldırılması, geri alınması ve yahut da iptal edilmesi ve haklarında yeniden çalışma izni düzenlenmesi istemiyle yaptıkları başvuruların Valilikler bünyesinde oluşturulan Komisyonlarca reddine ilişkin işlemlerin de Genelgenin 3. maddesiyle beraber dava konusu edildiği uyuşmazlıklar da bulunmakta olup; konu bütünlüğü açısından bu uyuşmazlık türüne ilişkin Dairemiz yaklaşımına aşağıda yer verilmiştir.

4.2. Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve ... tarih ve E... sayılı işlemi uyarınca oluşturulan Komisyon başvurularının reddine ilişkin işlemlerin uyuşmazlık konusu edildiği davalar:

Çalıştığı kurum, 667 sayılı KHK ile kapatıldığından bahisle çalışma izin onayları iptal edilerek kişilere özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni düzenlenmemesine ilişkin işlemlerden kaynaklanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik valilikler bünyesinde oluşturulacak komisyonlarca yapılacak bireysel inceleme neticesinde; millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisaki, bunlarla irtibatı olmadığı tespit edilen kişiler hakkında, özel öğretim kurumlarında çalışabilmelerinin önündeki engelin kaldırılması sağlanarak başvuru yapan ilgililerin hukuki durumları üzerinde geleceğe etkili sonuç doğuracak şekilde işlem tesisinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

İlgililerin, özel öğretim kurumlarında çalışabilmelerini engelleyen MEBBİS'teki şerhin kaldırılması istemin Komisyonlarca incelenmesine imkan veren düzenleme uyarınca; ilgililerin dava açmadan önce yaptıkları başvurunun içeriği (talebinin mahiyeti), başvuru öncesinde idarece tesis edilmiş herhangi bir işlemin bulunup bulunmadığı hususlarına bakılmak suretiyle başvurunun niteliğinin yargı yerlerince belirlenmesi gerekmektedir.

Yine, ilgililer hakkında tesis edilen idari işlemlere ilişkin yeni bir hukuki duruma dayanılarak, bu hukuki kazanımların hukuki sonuçlarından yararlanmak amacıyla yaptıkları başvuruların ise, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmelidir.

Komisyon başvurularının reddine ilişkin işlemlerin uyuşmalık konusu edildiği davalarda; komisyona yapılan başvuruların içeriği ve komisyondan talep edilen hususlar çerçevesinde komisyon işlemlerinin niteliği ile bu işlemin hukuki sonuçlarının tespiti, Dairemizce, gerek ilk derece Mahkemesi sıfatıyla gerekse temyiz mercii sıfatıyla bakılan davaların mahiyeti itibarıyla farklı incelemeye tabi tutulmasını gerektirmiştir.

Anılan davaların hukuki denetiminde farklı inceleme yapılmasında ise; ilgililer hakkındaki bir daha özel öğretim kurumlarında çalışma izni düzenlenmesi yolundaki engelin kaldırılması taleplerinin Komisyonlarca incelenme usulü ve Komisyon gerekçeleri belirleyici olmuştur.

Bu bağlamda; ilgililerin çalışma izni iptali kararının kaldırılması, geri alınması ve yahut da iptal edilmesi ve haklarında yeniden çalışma izni düzenlenmesi istemiyle yaptıkları başvuruların reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların da iki başlık altında incelenmesine karar verilmiştir.

4.2.1. Davacıların başvurularının gerekçe gösterilmesizin reddi yolunda tesis edilen Komisyon işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalar:

Yukarıda ifade edildiği üzere; Valilikler bünyesinde Komisyonların kurulması suretiyle 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında; millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ile bunlarla irtibatının tespiti amaçlanmıştır.

Burada; Komisyona yapılan başvuru üzerine, ilgililer hakkında millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine iltisakı ile bunlarla irtibatı tespitine yönelik inceleme ve araştırma yapılarak "irtibat ve iltisak" tespitinin somut olarak ortaya konulması halinde başvurunun reddi gerekmektedir. Bu şekilde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda verilen ret kararları, ilgililerin özel öğretim kurumlarında çalışabilmeleri için Kanun'un 4. maddesinde aranan şartları sağlamadığının tespiti mahiyetindedir.

Dolayısıyla; bahsi geçen Komisyon değerlendirmesinde, ilgililer hakkında bireyselleştirmenin sağlanmaması halinde; Genelgenin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir. "kuralının ilgili hakkında doğurduğu genel sonucun hukuken ve fiilen devamının söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; komisyona yapılan başvurunun gerekçesiz reddedilmesi halinde -bireyselleştirme yoluna gidilmediğinden- Genelgenin 3. maddesinin sürekli kısıtlama sonucunun aynen devam etmesi sebebiyle bu aşamada; davacının başvurusu ve dava dilekçesi birlikte incelenerek, davacının kapatılan kurum için düzenlenen çalışma izninin iptaline ilişkin işlem ve kendisine özel öğretim kurumlarında bir daha görev verilmemesi uygulaması ile bağlantı kurulmak suretiyle komisyondan talepte bulunduğu, uyuşmazlığa konu işlemin, çalışma izni iptal edilen davacıya özel öğretim kurumlarında bir daha çalışma izni onayı düzenlenmemesi sonucunu doğurduğu ve anılan işlemin dayanağının; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi'nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." hükmü olduğu, Genelge'nin bu kısmı Danıştay Sekizinci Dairesinin 14/06/2023 tarih ve E:2017/4405, 2023/3101 sayılı kararıyla iptal edildiğinden yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali gerektiği değerlendirilmektedir.

4.2.2. Davacıların başvurularının, terör örgütü ile irtibatlı ve/veya iltisaklı olduğu gerekçesiyle reddi yolunda tesis edilen Komisyon işlemlerinin iptali istemiyle davalar:

Bu başlık altında uyuşmazlığa konu olan işlemler, sürekli kısıtlama kararının kaldırılması istemiyle başvuran 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında, idarece yapılan araştırma ve inceleme neticesinde; millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkindir.

Bir başka deyişle; anılan işlemlerde, 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgenin uygulanması suretiyle salt 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışması bulunduğu gerekçesiyle hakkında sürekli kısıtlama kararı alınan davacı açısından "irtibat ve/veya iltisak" değerlendirmesinin bireyselleştirilmesi söz konusudur.

Burada; uyuşmazlığın esasını, terör örgütü olduğuna ve milli güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna Milli Güvenlik Kurulu tarafından karar verilen ve silahlı terör örgütü olduğu Yargıtayın yerleşik içtihadıyla da kabul edilen FETÖ/PDY ile davacının iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığının tespiti oluşturmaktadır.

Dairemizin istikrar bulan kararlarında; davacının terör örgütü ile irtibatlı ve/veya iltisaklı olduğu gerekçesiyle başvurusunun reddine ilişkin Komisyon işlemlerinin iptali istemiyle açılan davaların, ceza davası olmadığı, bu nedenle işlem tesis edilirken ceza hukuku ilkelerinin ve kurallarının uygulanıp uygulanmadığının iş bu davada denetlenme imkanının bulunmadığı, davada "suç ve suçlu bulunma hallerinin" değil, 5580 sayılı Kanun'a tabi kurumda görev alan kişinin görevine son verilmesini haklı kılan nedenlerin var olup olmadığının denetlendiği, ilgililerin ceza yargılamasında terör örgütlerine üyelik veya yardım nedeniyle ceza almaları ve bu cezanın kesinleşmesi halinde, idari yargı mercilerince, başka bir delile ve araştırmaya ihtiyaç duyulmaksızın; çalışma izni onayının iptaline ilişkin işlemin hukuka uygun olduğuna karar verilmesi gerektiği, ancak; ilgililer hakkında terör örgütü üyeliği kapsamında açılmış olan ceza davalarının derdest yani kesinleşmemiş olması durumunda -velev ki ilk derece ceza mahkemeleri ve istinaf mahkemeleri terör örgütü üyeliği suçunun unsurlarının sabit olduğu gerekçesiyle hüküm kurmuş olsun- masumiyet karinesi nedeniyle idari yargı mercilerinin söz konusu cezayı dayanak alarak karar vermesinin mümkün olmadığı, ceza kovuşturmasının devam ediyor olmasının ya da davacı hakkında verilen mahkumiyet kararının kesinleşmemiş olmasının, 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca çalışma izni onayının iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle idari yargı mercileri nezdinde açılan davanın görülmesini engellemeyeceği, bu bağlamda; ilgililer hakkında ceza yargılaması kapsamında yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi veya üyelik/yardım etme suçlamalarıyla açılan ceza davalarında beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kararların verilmiş olması halinde dahi, idari yargı yerinin irtibat ve iltisak unsurları yönünden işlemi incelemek zorunda olduğu ifade edilmiştir.

Dolayısıyla;... tarih ve E... sayılı Genel Yazı uyarınca, kişiler hakkında bireysel değerlendirme yapmak üzere Valilikler bünyesindeki Komisyonların kurulmasından sonra yapılan başvurular üzerine tesis edilen işlemlerin hukuki sonuçlarının nitelendirilmesi noktasında; davalı idarece "irtibat ve/veya iltisak" tespitiyle başvuruların reddi yolunda tesis edilen işlemlerin yargısal denetiminde, davacıların bireysel durumlarının incelenmesi gerektiği açıktır.

Bu bağlamda; davacı hakkında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatı olduğu yönünde tespit yapılabilmesi için ise; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca; Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü Terörle Mücadele Daire Başkanlığına; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğüne; Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kuruluna (MASAK); İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğüne; Vakıflar Genel Müdürlüğüne; Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon Anonim Şirketine yönelik verilecek Ara Kararı neticesinde davalı idare ile yukarıda anılan kurum ve kuruluşlarca gönderilecek bilgi ve belgeler davacıya tebliğ edilerek karşı beyanlarının da alınmasından sonra davacının terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut irtibatının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

4.3. Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı işlemi uyarınca oluşturulan Komisyon başvurularının reddine ilişkin işlemlerin uyuşmazlık konusu edildiği davalarda Mahkemelerce verilen "Karar Verilmesine Yer Olmadığına" ilişkin kararlar yönünden Daire yaklaşımı:

667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlarda çalışmakta olan yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında idarece yapılan araştırma ve inceleme neticesinde; millî güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı bulunmadığının Komisyonca tespit edilmesi halinde; MEBBİS'te yer alan şerhin kaldırılması teklifiyle ilgili hakkında gerekli iş ve işlemlerin yapılması amacıyla Bakanlığa iletilen başvuru üzerine Bakanlıkça şerhin kaldırıldığının tespit edilmesi durumunda; davacı açısından idarece bireysel değerlendirme yapıldığından, bu aşamada Mahkemelerce karar verilmesine yer olmadığına kararı verilebilecektir.

4.4. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesinin 3. maddesi uyarınca tesis edilen ilk işlemler ile Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı Bakan Olur'u ile uygun görülen ve ... tarih ve E... sayılı işlemi uyarınca oluşturulan Komisyon başvurularının reddine ilişkin işlemlerden kaynaklandığı ileri sürülen maddi zararın tazmini istemiyle açılan tam yargı davaları:

Özel öğretim kurumu personeli iken çalışma izni iptal edilen davacının işlem nedeniyle çalışmasının sürekli engellenmesinden kaynaklı olduğu ileri sürülen maddi zararının tazmininin istenildiği davalarda; öncelikle 5580 sayılı Kanun kapsamında görevlendirilen personelin çalışma rejiminin hukuki niteliğinin ortaya konulması, uyuşmazlığın çözümü yönünden önem arz etmektedir.

Anılan Kanun kapsamında bulunan kurumlarda görev yapabilmek için; özel öğretim kurumu ile kurumda görev yapmak isteyen kişi arasında İş Kanunu kapsamında iş sözleşmesinin imzalanması üzerine, kurum müdürlüğünce, çalışma izni verilmesi istenen eğitim personelinin ve diğer personelin bu izne esas olan belgelerini eksiksiz olarak tamamlamak suretiyle evrakı kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne teslim edeceği, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları sağladığı yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucuna ilişkin yetkili makamlardan alınmış belge ile tespit edilen ve diğer nitelik ve şartları uygun bulunanlara müracaattan itibaren 10 gün içinde çalışma izninin valilikçe düzenleneceği, Valilikten çalışma izni alınmadan personelin işe başlatılamayacağı açıktır.

Görüldüğü üzere; özel öğretim kurumlarında görev yapan personel için, doğrudan hangi kurumda hangi kadro ve/veya pozisyonda görev verilmek isteniyorsa, o çerçevede çalışma izni onayı düzenlenmekte olup; anılan kurumlarda çalışmak isteyen kişilere, istedikleri her kurumda çalışabilmelerine imkan verecek genel bir çalışma izni onayı bulunmamaktadır.

Bir başka ifadeyle; özel öğretim kurumunda çalışmak isteyen kişilere verilen iznin kişinin çalışmak istediği kuruma münhasıran verilmesi nedeniyle aynı izne dayanılarak başka bir özel ögretim kurumunda çalışmanın mümkün olmadığı, bu hâlde çalışma iznine konu kurumun kapatılması hâlinde çalışma izninin bir fonksiyonunun kalmayacağı tartışmasızdır.

Genelge kapsamında bulunan personellerin çalıştığı kurumların, olağanüstü hal kapsamında, gerek 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamesi'nin Ekli listesinde yer verilmek suretiyle doğrudan Kanun Hükmünde Kararname ile gerekse anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca Bakan Olur'u ile kapatıldığı görülmekte olup; çalışma izni iptal edilen personelin kapatma nedeniyle halihazırda kendilerine çalışma onayı düzenlenen kurumlarda fiilen ve hukuken çalışma imkanları bulunmadığından anılan personelin çalışma izninin iptali, sadece fiilî durumun tespitini sağlamaktadır.

Yani; davalı idarece kapatılan kurumlarda görev yapan personellerin çalışma izinlerinin iptal edileceği yolunda herhangi bir düzenleme yapılmasaydı dahi, yukarıda açıklanan personel çalıştırma rejiminin niteliği gereği, ilgili kişilerin çalışabileceği kurum kapatılmış olduğundan fiilen çalışamayacakları tartışmasızdır.

Bu itibarla; 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı Genelge'de yer alan çalışma izinlerinin iptaline ilişkin kuraldan kaynaklanan maddi tazminat talebinin kabul edilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

MEBBİS'e eklenen; "Kurumu KHK ile kapatıldı." şerhi ile süresiz çalışma izni onayı verilmemesi nedeniyle mahrum kalındığı ileri sürülen zararların tazmini yönünden ise; özel öğretim kurumu ile yapılacak iş sözleşmesini müteakip çalışma izni onayı sürecinin başlatılabileceği dikkate alındığında; süresiz görev verilmemesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararların tazmin edilebilmesi için, herhangi bir özel öğretim kurumuyla yapılan iş sözleşmesi üzerine talep edilen çalışma izni onayının Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesi uyarınca reddedilmesi ve bu hususun somut bilgi ve belgeyle ortaya konulması gerekmektedir.

Bir başka ifadeyle; 5580 sayılı Kanun'a tabi kurumlarda uygulanan personel istihdam rejiminin niteliği gereği, çalışma izni onayı talebine dayanak olan ve idarece MEBBİS'te yer alan şerh gerekçe gösterilerek işleme alınmayan, herhangi bir özel öğretim kurumu ile imzalanan iş sözleşmesinin bulunması halinde ileri sürülen zararın muhtemel zarar olarak kabulü gerekir.

Dolayısıyla; Milli Eğitim Bakanlığı'nın 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesi' nin 3. maddesinde yer alan; "... bu personele başka bir özel öğretim kurumunda çalışma izin onayı düzenlenmeyecek ve MEBBİS üzerinde gerekli bilgiler işlenecektir." ibaresinin ve bu ibarenin sonucu niteliğindeki bireysel işlemlerin (başka eğitim kurumlarında bir daha çalışamayacağına dair "Kurumu 667 sayılı KHK ile kapatıldı.'' şerhinin kaldırılması ve/veya silinmesi taleplerinin reddi yolunda tesis edilen işlemler) yargı kararıyla iptali üzerine anılan işlemlerden kaynaklı olarak oluşmuş somut, kesin ve net bir maddi kayıp varsa davacı tarafından bütün kalemleriyle ortaya konulması gerekmektedir.

5- SONUÇ:

21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgenin 3. maddesi uyarınca tesis edilen ilk işlemler ile Milli Eğitim Bakanlığının ... tarih ve E... sayılı işlemi uyarınca oluşturulan Komisyon başvurularının reddine ilişkin işlemlerin uyuşmazlığa konu edildiği davalara ilişkin Dairemizin istikrar bulan kararları ışığında, hukuki denetime dair belirlenen ilkelere yukarıda ayrıntılı bir şekilde yer verilmiştir.

Dairemizce, gerek ilk derece Mahkemesi sıfatıyla gerekse temyiz mercii sıfatıyla görülen davaların çeşitliliği, her bir dava dosyasına konu işlemin içeriği, davacıların komisyondan talep ettiği hususlar ile davalı idarece yapılan bireysel tespitler çerçevesinde işlemlerinin niteliği ile bu işlemlerin hukuki sonuçlarının ayrı ayrı değerlendirilmesi neticesinde, bakılan davaların mahiyeti itibarıyla uyuşmazlıkların farklı incelemeye tabi tutulması gerekmiştir.

Dolayısıyla; Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 21/07/2016 tarih ve 7783529 sayılı "FETÖ/PDY Terör Örgütü ile Bağlantılı Olduğu Tespit Edilen Kurumlar" konulu Genelgesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde; -yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde- Mahkemelerce uyuşmazlığın süreç içerisindeki yeri ve mahiyeti tespit edilerek inceleme ve değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Öte yandan; Genelge uyarınca tesis edilen işlemlerin yargı yerlerince iptal edilmesi, olağanüstü hal kapsamında kurumu kapatıldığından bahisle çalışma izni iptal edilen yönetici, eğitimci, öğretmen, uzman öğretici, usta öğretici ve diğer personel hakkında doğrudan çalışma izni düzenlenmesi anlamına gelmemekte olup; anılan kararın, kapsamda bulunan ve MEBBİS üzerinde aktif şerhi bulunan çalışma izni iptal edilmiş personel açısından, sadece MEBBİS ekranında bulunan; "Kurumu 667 sayılı KHK ile kapatıldı." şerhlerin kaldırılması sonucunu doğuracağı açıktır.

Dolayısıyla; özel öğretim kurumlarında çalışmak isteyen kişilerin çalışma izni talepleri değerlendirilirken, yukarıda yer verilen 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca şartları sağlayıp sağlamadığı, idarece ayrıca değerlendirilecek olup; çalışma izni başvuru şartlarını sağlayan ilgililere idarece çalışma izni onayı düzenlenebilecektir.

KARAR SONUCU:

Açıklanan nedenlerle,

1. Temyiz isteminin reddine,

2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,

4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,

5. Kesin olarak, 12/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Kaynakta görüntüle ↗