- Ana sayfa
- Yargı kararı
İlk Derece Mahkemesi Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E. 2026/1829 K. 2026/535
Karar tarihi: 23 Eylül 2026
Atıf yapılan maddeler
- 6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU, m. 4
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 20/1
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 114/1-c
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 115/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 331/2
- 6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU, m. 345
- 5362 sayılı ESNAF VE SANATKARLAR MESLEK KURULUŞLARI KANUNU, m. 3
Karar metni
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
- DAVA
- İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
- DAVA TARİHİ
- 10/09/2026
- KARAR TARİHİ
- 23/09/2026
- GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH
- 23/09/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle özetle; Davacı ... A.Ş. tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş yapan ve yasal süresi içinde geçiş tutarlarını ve yasadan kaynaklı para cezalarının ödenmediği iddiasıyla davalıdan tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan ... 5. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2026/... Esas sayılı dosyasında davalı/borçlunun icra takibibe yönelik itirazının haksız olduğunu, %20 icra inkar tazminatı ile birlikte davanın kabulü ile 101.175,00-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ihlalli geçiş nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve ceza bedeli alacağının tahsili istemiyle başlatılmış icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesine yer verilmiştir.TTK’nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3. maddesinde ise; ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan kişilerin esnaf ve sanatkâr sayılacağı belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalarla birlikte değerlendirildiğinde; davalıya ait araçların davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiği iddiasına dayalı başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olduğundan eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı açıktır. Bu durumda davanın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekmektedir. Davacının tüzel kişi tacir olduğu hususu ihtilafsızdır. Davalı gerçek kişi yönünden yapılan araştırmada; Ticaret Sicilinde ve Esnaf ve Sanatkârlar Odasında adına kayıtlı herhangi bir kaydın bulunmadığı, İnegöl Vergi Dairesi Müdürlüğünün 23/09/2026 tarihli yazısında ise, davalının 08/10/2025-30/10/2025 tarihleri arasında "Mobilya Ve Mobilya Aksesuarları Toptan Ticareti (Yatak Dahil)" faaliyetinde bulunduğu ve işletme hesabı esasına göre defter tuttuğunun bildirildiği anlaşılmıştır.Vergi dairesi yazısı ekinde gönderilen davacının 2025 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin incelenmesinde; dönem içinde satın alınan emtia tutarının 0-TL, dönem içinde elde edilen hasılat tutarının ise 0-TL olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla davacının ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen dönemlerin hiç birinde vergi kaydı olmadığı gibi faaliyet döneminde de faaliyetinin esnaf sınırları içerisinde kaldığı, bu nedenle davalının, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu anlamında tacir sıfatını haiz olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan ihlali geçiş yaptığı belirtilen ... plakalı aracın ... sisteminde yapılan sorgulamada kullanım amacının hususi olduğu, ... plakalı aracın ise, ticari nitelikte olduğu görüşmüş ise de, davalının tacir olmadığı durumlarda aracın ticari olması halinde davanın ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği dolayısıyla bu gibi durumlarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı, nitekim ... Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesinin 17/11/2022 tarih ve 2022/ Esas 2022/ Karar sayılı ilamında da ''aracın ticari araç olduğu kaydı bulunmakla birlikte davalının tacir olduğuna ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığından ve de incelenen vergi kaydından davalının tacir olmadığının anlaşılması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesine verilen görevsizlik kararının isabetli olmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu anlatılanlar ışığında tüketici vasfına haiz olmayan ancak bunun yanında tacir olmadığı da anlaşılan davalı hakkındaki davanın genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla...'' şeklindeki gerekçe ile mahkememizin kabulünü destekler nitelikte olduğu, yine ... Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 15/04/2026 tarih ve 2026/... Esas, 2026/... Karar sayılı ilamı da bu yöndedir. Bu itibarla eldeki davanın mutlak ve nispi ticari dava niteliği taşımadığı görüldüğünden uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir.O hâlde, mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu nedenle görevli ve yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, ... 1. Hukuk Dairesinin 08/07/2021 tarihli ve 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin ilamı da dikkate alınarak, dava dilekçesi tebliğ edilmeden davanın görev yönünden usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince dava şartı noksanlığından davanın USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-Görevli ve yetkili mahkemenin ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun TESPİTİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli ... ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ GÖNDERİLMESİNE,
4-6100 sayılı HMK'nın 20/1 maddesi gereğince taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, mahkememizce DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına (ihtarın tebliğ ile yapılmış sayılmasına)
5-6100 Sayılı HMK' nın 331/2 maddesinin 1. cümlesine göre yargılama harç ve giderlerinin görevli mahkemece nazara alınmasına, aynı maddenin 2.cümlesine göre görevsizlik kararı sonrasında davaya görevli mahkemede devam edilmemesi halinde ve talep halinde yargılama harç ve giderlerinin karara bağlanmasına,
Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere dosya üzerinde karar verildi. 23/09/2026
